NTV

Dış açıkta Eylül rekoru

Ekonomi

İthalatta yüksek artış ile dış ticaret açığı Eylül'de 10.41 milyar dolarla rekor kırdı. 9 aylık açık 82 milyar doları aştı.

Türkiye'nin dış ticaret açığında büyüme sürüyor.

Dış ticaret açığında önceki aylarda görülen toparlanma durarak Eylül ayında, ithalatın beklentilerin üzerinde gerçekleşmesi sonucu açık, yüzde 54.6 artışla 10.41 milyar dolar ile rekor seviyeye yükselirken, Ocak-Eylül'de ise yüzde 68.2 artışla 82.16 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre ihracat Eylül'de yüzde 21.1 artarak 10.8 milyar dolar, Ocak-Eylül'de yüzde 21.8 artarak 99.5 milyar dolar oldu. İthalat ise Eylül'de yüzde 35.5 artarak 21.2 milyar dolar, Ocak-Eylül'de yüzde 39.1 artarak 181.66 milyar dolar olarak gerçekleşti. CNBC-e anketinde açığın 8.3 milyar dolar olması bekleniyordu.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre Eylül ayında ihracat bir önceki aya göre yüzde 13.3 azalırken, ithalat ise yüzde 6.7 arttı.

Eylül ayı verisinin 12 aylık kümülatif dış ticaret açığının tüm zamanların rekoru olan 105 milyar dolara ulaştığını söyleyen Finansbank Başekonomisti İnan Demir, "Manşet dış ticaret açığının yüksek gelmesine karşılık arındırılmış açığın daha düşük geldiği geçen aydan farklı olarak Eylül ayında mevsimsellikten arındırılmış veri de 10 milyar doları aşarak rekor seviyeye yükseldi. Bu da üç aylık kümülatif açığı 8.7 milyar dolara çekiyor. Bu Nisan-Haziran döneminde kaydedilen 9.2 milyar doların altında ancak rahatlamak için yeterli değil" dedi. Demir şöyle devam etti:

"Merkez Bankası Başkanı Erdem Başçı dün mevsimsellikten arındırılmış açıktaki iyileşmenin dördüncü çeyrekte tekrar başlamadan önce Eylül ayında duracağı konusunda uyarmıştı. Bu da Merkez Bankası'nın Eylül dış ticaret verisinde ters yönlü bir sürprize hazırlıklı olduğunu gösteriyor. Ancak henüz ekonomideki yeniden dengelenmenin bizim ve muhtemelen de Ağustos başında politika faizini indiren Merkez Bankası'nın tahminlerinden de üzücü bir şekilde yavaş ilerlediği gerçeğini ortadan kaldırmıyor. Bu noktada Merkez Bankası'nın daha şahin bir duruşa geçmesi her ne kadar gecikmiş olsa da yerinde bir karar. TL'de daha sıkı likidite koşullarının ardından ekonomideki yeniden dengelenme, iç talepte beklenen yavaşlamaya güvenmek zorunda kalacak."

TÜİK verilerine göre 2010 Eylül'de yüzde 57 olan ihracatın ithalatı karşılama oranı 2011 Eylül'de yüzde 50.9'a geriledi.

Eylül ayında enerji ithalatı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 53.1 artışla 4.9 milyar dolar olurken, yılın ilk sekiz ayında ise yüzde 45 artarak 39.27 milyar dolar olarak gerçekleşti.

TÜİK verilerine göre Eylül ayında enerjinin ardından en yüksek ithalat 2.09 milyar dolar ile kazanlar, makine ve cihazlar, aletler ve bunların aksam-parçaları, 1.92 milyar dolar ile demir ve çelik, 1.58 milyar dolar ile elektrikli makine ve cihazlar, bunların aksam-parçaları izledi. Geçen yılın Eylül ayında 210 milyon dolar olan işlenmemiş veya yarı işlenmiş altın ithalatı, 2011 Eylül ayında 1.43 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Avrupa Birliği'nin (AB) Eylül 2010'da yüzde 48.9 olan ihracattaki payı 2011 Eylül yüzde 44.6'ya geriledi. Eylül ayında en fazla ihracat yapılan ülke Almanya oldu. Bu ülkeye yapılan ihracat 2010 Eylül ayına göre yüzde 8.3 artarak 1.09 milyar dolar olurken, Almanya'yı sırasıyla 766 milyon dolar ile Irak, 651 milyon dolar ile İngiltere, 582 milyon dolar ile İtalya ve 552 milyon dolar ile Fransa takip etti. En fazla ithalat yapılan ülke ise yüzde 37.3 artışla 2.19 milyar dolar ile Rusya olurken, bu ülkeyi 1.92 milyar dolar ile Çin ve 1.88 milyar dolar ile Almanya izledi.