NTV

Kalça çıkığının en önemli nedeni kundaklama

ntv.com.tr

Sağlık

Erken dönemde tedavi edilmezse topallama veya ayağın kısa kalması gibi kalıcı sakatlıklara neden olabilen kalça çıkığı Türkiye' de her 1000 canlı doğumdan 15’inde görülüyor. Bu oran dünya ortalamasının üzerinde.

Radyoloji Uzmanı Dr. Nilay Soydan Şahinoğlu, Türkiye’de kalça çıkığı sorunun fazla olmasının en önemli nedeni olarak akraba evliliklerini gösteriyor. Bir diğer neden ise kundak alışkanlığı. Şahinoğlu, “Kalça çıkığını önlemek için bebeğinize asla kundak yapmayın. Ayrıca kalça hareketlerini kısıtlayacak dar giysiler giydirmekten de kaçının” diyor.

EN BÜYÜK RİSK, KUNDAK YAPMAK

Doğumdan sonra yapılan bazı davranışlar, kalça gelişim yetersizliği bulunan çocuğun daha iyiye veya daha kötüye gitmesine yol açıyor. “Yapılan en büyük hatalardan biri ise toplumumuzda gelenekselleşmiş bir davranış olan bebeği kundaklamaktır” diyen Dr. Şahinoğlu sözlerine şöyle devam ediyor: ”İşin garip tarafı, eskiden ve hala daha çok Anadolu'da yaygın olan bu davranışın, artık batıda da ilk aylarda bebeklerin sakinleşmesi için önerilmesi. Ancak bebeklerde bacakların sıkı ve dümdüz sarılması kalça ekleminde çıkığa eğilimi arttırıyor. Bu yüzden eğer kundak yapılacaksa bunun mutlaka kalçanın sıkı sarılmadığı, bacakların doğal olarak ayrık durmasına müsaade edecek olan yarım kundaklama olması gerekiyor.”

AFRİKA’DA GÖRÜLMÜYOR, ÇÜNKÜ…

Dr. Şahinoğlu, kalça çıkığının Afrika'daki en ilkel kabilelerde neredeyse hiç görülmediğini belirterek, bunun nedenini şöyle anlatıyor: “Uzun araştırmalar sonucunda bundaki etkenin; mevsim şartları ve gelenekselleşmiş nedenlerden dolayı annelerin çocuklarını bacakları açık, kalça ve dizleri 90 derece kıvrık bir şekilde sırtlarına bağlayarak gezdirmeleri olduğu belirlenmiş. Zaten çocuk ortopedistlerinin tedavide kullandıkları cihazlar da aynı prensibe dayanıyor.“

PAYTAK YÜRÜYORSA, DİKKAT!

Kalça çıkığı yeni doğmuş ve çıkık derecesi fazla olmayan bebeklerde yürüyene kadar hiçbir belirti vermeyebiliyor. Genellikle rutin muayenede fark ediliyor. Ancak bazen yürüme öncesinde bacak kıvrımlarının sayı ve derinliğinde eşitsizlik olması, bacakların yanlara açılmasında sınırlama olması, dizler bükülü haldeyken önden bakıldığından dizlerin aynı seviyede olmaması gibi ailenin de fark edebileceği belirtiler olabiliyor.

Dr. Nilay Soydan Şahinoğlu, yanlara sendeleyerek yürümenin, kalça çıkığının ana belirtisini oluşturduğuna dikkat çekiyor (paytak yürüyüş). Bazen yürümenin gecikmesi ve bir bacağın kısa olması gibi belirtiler de görülebiliyor.

KALÇA ULTRASONOGRAFİSİ ÇOK ÖNEMLİ

Radyoloji Uzmanı Dr. Nilay Soydan Şahinoğlu, kalça çıkığı tanısı için öncelikle muayene ve bebeğin hikayesine bakıldığını belirterek şu bilgileri veriyor: “Muayene normal ise ve bebek risk grubunda değilse, ilk 3 ay, ayda bir kez kontrol muayenesi yapılıyor. Risk grubundaki bebeklerde ise muayene normal bile olsa, yaşamın ilk 4-6. haftasında kalça ultrasonografisi ile inceleme yapılması çok önemli. Biz imkan varsa her bebeğin 4-6 hafta arasında rutin kalça ultrasonografi tetkikinin yaptırılması öneriyoruz.”

İLK 6 AYDA TEDAVİ OPERASYONDAN KURTARIYOR

Kalça çıkığında erken teşhis, tedavinin şeklini belirliyor. Tedavi ilk 6 ay evde, 6 aydan sonra ameliyathanede oluyor. Dr. Şahinoğlu sözlerini, “Eğer 1-6 aylık bir bebekte saptandıysa, Pavlik bandaj denilen, bebeğin kalçasını ve dizini 90 derece kıvırarak yana doğru açan bir bandaj kullanılıyor. Bu şekilde çıkıklar, alçı veya operasyona gerek duyulmadan yüzde 85-90 arasında başarıyla tedavi edilebiliyor. Ancak 6 aydan sonra alçı ve yaklaşık 1 yaşından sonra ise bebeğin yaşına, önceki tedavilere olan yanıtına ve çıkık derecesine göre değişen ameliyat teknikleri uygulanıyor. 18 aydan sonra ciddi ameliyatlar gerekebiliyor” şeklinde tamamlıyor.

ETİKETLER