ABD ve Rusya nükleer silahları azaltıyor

Moskova'da biraraya gelen Obama ve Medvedev nükleer silahların azaltılması konusunda yol haritası belirledi.

06.07.2009 - 15:34

ABD ve Rusya nükleer silahları azaltıyor

Rusya ve ABD, nükleer başlıklı silahların yarı yarı azaltılması kararı aldı.

Rusya Devlet Başkanı Dimitriy Medvedev ve ABD Başkanı Barack Obama, heyetler arası görüşmenin ardından Stratejik Saldırı Silahlarının Sınırlandırılması ve Gelecekteki İndirimi konusundaki Ortak Anlayış belgesine imza attı.


Yeni anlaşmaya göre nükleer savaş başlıklarının 1500-1675'e azaltılması, başlıkları taşıyan füzelerin de 500-1000 adete indirilmesi kararı alındı.

Rus haber ajansları, iki liderin imzaladığı belgenin, iki ülke arasında ileride imzalanması planlanan yeni Nükleer Silahların Azaltılması Anlaşması'nın (START) temelini oluşturacağı kaydedildi.

İmzalanan belgede şunlar kaydedildi:

"Rusya ve ABD Devlet Başkanları ülkelerindeki stratejik saldırı silahlarının sınırlandırılmasıyla ilgili karar alarak, önümüzdeki dönem içinde yeni hukuki anlaşma imzalamayı taahhüt eder. Taraflar, stratejik saldırı silahlarını sınırlandırırken, 7 yıl sonra taşıyıcı füzelerin sayısını 500-1000 arası, nükleer başlıkların da 1500-1675 arasında olmasını sağlayacak."

Obama ve Medvedev, iki ülke uzmanlarına yeni START anlaşmasının detaylarını önümüzdeki dönemde tamamlayıp, iki ülkenin parlamentolarının onayı için hazır hale getirilmesi talimatı verecek.

OBAMA VE MEDVEDEV DÜNYAYA SESLENDİ
İki lider, yapılan görüşmelerin ve atılan imzaların ardından basın mensuplarının kaşısına çıktı. Obama ve Medvedev'in açıklamaları ve gazetecilerin sorularına verdikleri yanıtlar şöyle:

RUSYA DEVLET BAŞKANI MEDVEDEV
Sayın Başkan ile son derece samimi bir görüşme yaptık ve bunun ilişkilerimiz açısından büyük öneme sahip olduğunu düşünüyorum. Ele aldığımız sorunlar önemliydi. Temel konularda, her iki tarafın da ortaya koyduğu çerçevenin yapıcı olduğunu söyleyebilirim.

Şunu vurgulamak isterim ki, her iki ülke tabiki kendi politikaları doğrultusunda ilerlemek zorunda ama kendi ülkelmiz dışında tüm dünya karşısında da sorumluklarımız var. Burada aldığımız kararlar, tüm dünyada etkisini gösterecektir. Dünyada olup bitenlerle ilgili sorumlulukları olan iki güçlü ülkeden bahsediyoruz çünkü.

Çeşitli alanlarda görüşmeler yaptık ve önemli tartışmalar gerçekleştirdik. En fazla da bu alanlarda kararlara vardık. Tabiki gerçekleşmesi iyi niyete bağlı ve iki ülkenin kendi konumunu ortaya koymasına ve bunun karşılıklı olarak anlaşılmasıyla ilgili.

Şunu söyleyebilirim ki, aramızdaki ilişkiler iki ülkenin potansiyeline eş değer değil. Küresel olarak bakıldığında, ihtiyaç duyulan düzeyde bir ilişkimiz yok. Çeşitli konularda ortak çalışmalar yapabilmeliyiz.

Dediğim gibi yoğun tartışmalar yürüttük ve temel konuları ele aldık. Sayın Başkan'a bu ilkeler çerçevesinde göstermiş olduğu anlayış için teşekkür ederim. ABD tarafından yapılan önerilerin yerinde olduğunu söylemekle birlikte bunların bir gecede çözülmesinin de mümkün olmadığı ortada.

Ortadoğu gibi karmaşık konular üzerine konuştuk. Buradaki sorunlar için beraber çalışma kararı aldık. Aynı zamanda Moskova'da bir konferans yapmak üzerine de görüştük.

Afganistan, çok önemli ve işbirliği gerektiren konu. Bu konuda yakın zamanda başarı mümkün olamayacak ama tam da bu nedenle başarı için özel becerilerere ihtiyaç var. Çok belirli sonuçlar elde etmeye çalışıyoruz.

NÜKLEER BAŞLIKLARIN AZALTILMASI
Stratejik silahların azaltılması, güvenlik konuları yoğun şekilde konuşuldu. Ve bütün bu müzakereleri yürütmemiz, yalnızca birbirimizi anlamamız düzeyinde değil, aynı zamanda sıçrama tahtası olması yönünüde de önem taşıyor.

Özellikle nükleer silah başlıklarının azaltılması konusunda tam anlamıyla anlayış içerisindeyiz. Nükleer silah başlıklarının sayısı üzerinde anlaşma sağladık. Ancak görüşmeleri devam ettirip kesin miktarlara ulaşmak amacındayız. Konuşmalarımızın önemli unsurlarından bir tanesi bu. İmzaladığımız ortak anlaşmalar da bu alandaki gelişmelere yardım edecektir; işbirliğimizi sürdüreceğiz.

Afganistan'a askeri sevkiyatın yapılması üzerine anlaşma imzaladık ve işbirliğine karar verdik. Askeri olarak işbirliği devam edecek. Ekonomik alandaki işbirliği de buna eklenebilir. Bunlar kamuoyu ile paylaşılacak ve bütün taraflar belgeler hakkıında bilgi sahibi olacak.

En önemli adımlardan bir tanesi de, çoklu işbirliği yürütülmesidir. Bunlar, her iki ülkenin de yararına olacak adımlardır. İki ülke için yararlıysa, tüm dünya için de yararlı anlamı çıkar. Bunlar, 21. yüzyılın gerektirdiği çalışmalardır ve barışçıl ortam için gereklidir.

ABD'ye teşekkür etmek istiyorum. Tabi ki bu birliktelik, birçok sorunu da içinde barındırmakktadır.

ABD BAŞKANI OBAMA
Eşim ve ben burada olmaktan çok memnunuz. Öncelikle bunu söylemek isterim.

Sayın Başkan ile verimli bir toplantı yaptık. İki ülke arasındaki ilişkinin, soğukluk dönemi yaşamış olduğu konusunda hemfikiriz ve işbiriliği için kararlıyız. Bunu gerçekleştirmeye çalıştık ve devam edecek. Ele alınan konular tarihi öneme sahip konular değil yaşamsal önemdeki konulardı.

NÜKLEER SİLAHLARIN 3'TE 2 ORANINDA AZALTILMASI
Nüklleer silahların azaltılması; bu yönde iki güçlü ülke Rusya ve ABD kararlar almalı. İmzaladığımız anlaşmalardan bir tanesi bunun devamı niteliğinde ve ön anlaşmadır; nükleer silahların 3'te 2 oranında azaltılmasını öngörmektedir. Bunlar G8 zirvesinde de ele alınacak. Birlikte hareket edersek ilerleriz.

Kuzey Kore ve İran hakkında da önemli adımlar attık. Kuzey Kore konusunda Ruya'nın bize katılmasından memnunuz. İran ise yalnızca ABD'nin sorunu değildir. Ortadoğu ve tüm dünya açısından önemlidir. Bu alanlarda ortak işbirliği yürütmek, bu ülkeler başta olmak üzere nükleer silah konusunda ortak çalışma yapma niyetimizi ortaya koyduk.

El Kaide başta olmak üzere şiddet için ortak emniyet sağlamak üzere anlaşmaya vardık. Rusya ve ABD arasında çerçeve anlaşmaya ulaşmamız mümküm oldu. Böylelikle, terörizm nedeniyle karşılaşılan ortak sorunları el almamız olanaklı olacak.

Bir başka konu da, halklarımızın güvenliği ve refahı açısından ortak adımlar atmakta hemfikir olmamızdır. Bunlar içerisinde ekonomi elbette önemli; çevre, nükleer enerji, güvenlik, savunma, dış politika, terörizmle mücadele, sivil kurumların geliştirilmesi, tüm bunlar ele alınacak. Sonbahar da ABD'li yetkililer Rusya'ya ziyaret gerçekleştirilecek.

H1N1; domuz gribi bize, bir yerde çıkan hastalığın tüm dünyayı tehdit edebileceğini gösterdi. Küresel sağlık için ortak adımlar atılmalı. Bir takım kısıtlamaların, ABD'deki ürünlerin kısıtlanması söz konusuydu ve bununla ilgili adımlar atıldı.

GÜRCİSTAN TARTIŞMASI!
Tabi ki her konuda hemfikir olduğumuzu söyleyemem. Örneğin Gürcistan'la ilgi tartıştık. Askeri çatışmalarla ilerlemek mümkün değildir ve ilerlemek isteniyorsa barışçıl çabalar olmalı. Geçmişte kalan hırslar ve anlaşmazlıklar üzerine hareket etmeme kararı aldık.

İki halk arasında diyaloğun ne gibi sonuçları olabileceği konusunu konuştuk. Hakların refahı önemli.




İki devlet başkanı, açıklamalarının ardından gazetecilerin sorularını yanıtladı.

Obama, "İk ülke arasındaki soğuk savaş döneminden sonra, Medvedev'e güvenebileceğinizi düşünüyor musunuz? Rusya'da kimin sözü geçiyor; Putin'in mi Medvedev'in mi?" sorusuna şu yanıtı verdi:

Yapmış olduğumuz görüşmelerde açık yürekli ve profesyoneldik. Medvedev, 'ABD'nin çıkarı ne?', bunu öğrenmek için ilgiliydi. Karşılıklı etkin bir çalışma yürütebiliriz.

Evet Medvedev'e güveniyorum. Tüm çalışmaları takip edip, verdiği sözleri tutacağı konusunda kendisine da güveniyorum. Bunlar, sadece benimle yaptığı görüşmeler değil; ekiplerin görüşmeleri, Londara'daki görüşme ve bugünkü görüşmeler...

Yarın sabah Putin'le kahvaltı yapacağım ve kendisiyle tanışacağım. Bunu dört gözle bekliyorum. Medvedev Devlet Başkanı, Putin ise Başbakan. Bu hiyararşiye göre çalıştıklarını düşünüyorum. Putin'le konuşmak ve böylelikle Rus halkının endişelerini öğrenmek istiyorum. İki liderin, birlikte etkili çalıştıklarını düşünüyorum. Bütünlüklü bir Rus Devleti ortaya çıkıyor ve iki ülke arasındaki ilişkiler böyle devam edecektir.

"OBAMA NE YAPABİLİR?
Medvedev de, "Rus halkının, ABD halkı için olumlu bir düşünecesi yok yorumları yapılıyor. Bu konuda Obama ne yapabilir?" sorusuna, "İkili ilişkide kendisi açık yürekliydi ve kişisel ilişkiler devletler arasındaki ilişkilerin inşa edilmesinde önemlidir. Bu ilişki, devletler arası ilişkiyi çok fazla etkiliyor. Liderler arasındaki dostane duygular, haklar arasında da aynı duyguları yaratıyor. Ne kadar çok empati kurulursa, ülkeler arasındaki ilişki de o kadar çok empati sağlayacaktır.

Farklı konuları konuştuk ve inişler çıkışlar oldu. Dünyayı kurtarmak istediğimizde hemfikiriz. Bizim bu beklentilere yanıt verebilmek ortaya koyduğumuz çabalarımıza büyük önem verildiği de ortada. Bunda da hemfikiriz ve empati kurmalıyız.

SORULAR VE CEVAPLAR
SORU: İki başkana da sormak istiyorum; Rusya ve ABD, nükleer silaha sahip olan en güçlü ülkeler. Bu konuyla ilgili olarak, bu çağda artık tüm dünyada negatif eğilimler söz konusuyken, çözüme ulaşabilceğinizi düşünüyor musunuz?

MEDVEDEV
Stratajik silahların yayılması konusunda madem ki güçlüyüz, bu konuda en fazla sorumluluğa sahip ülkeler de biziz demektir. Yeni nükleer silaha sahip olan ülkeler ve bu arzuda olan yenileri var. Bir kısmı da bunu gizli gizli yapıyor. Dünyanın çeşitli bölgelerinde bu varlık muazzam sorunlara neden olacaktır. Hepimiz bu bölgeleri biliyoruz; Ortadoğu, Kore yarımadası gibi...

Bu durum ortak sorumluluğumuz. Elimizden geleni yapmalıyız ve buna hazırız. Obama ile yürütmekte olduğumuz ilişki de bunu gösteriyor.

OBAMA
Acil ve önemli bir konu. ABD ve Rusya'nın birlikte liderlik yapmak zorunda oldukları bir konu. Kendi nükleer stoklarımızı makul ve mantıklı bir şekilde azalttığımızı gösteremediğimiz sürece de gerçekleşmeyecek bir konu. Bugün yaptığımız ön anlaşmaları, daha somut adımlar takip edecek.

Uzun bir süredir gözlemlemediğimiz bir yayılma söz konusu. Daha önce bunun olmadığı alanlar; Ortadoğu'daki ve İran'daki güç ortada. Konu tek bir ülkenin bunu istemesi değil; İran buna sahip olursa bölgedeki diğer ülkelerde bunu isteyecek ve birden nükleer silah yarışı nortaya çıkacaktır. Bu, dünyanın en inişli çıkışlı bölgesinde yaşanacaktır. Nükleer silahların yayılması, devlet aktörlerinin mücadelesiyle kalmayacaktır. Bu gücün bir takım uç grupların eine geçmesi söz konusu olabilir.

Şu ana kadar iyi yol aldık. Daha fazla gözden geçirmeler yaptıkça, iki ülkenin daha fala işbirliği içine girmesinin yolları da bulunacaktır. Bu silahların yayılmaması üzerine anlaşma yapılması gerekiyor. Barışçıl nükleer çalışmaları teşvik etmek de önemli tabi ki.

Küresel bir zirve yapmak; ABD olarak da evsahibi olmak istiyoruz. Bunun hemen ardından da Rusya'nın evsahiğpliği yapacak bir zirve gerçekleşebilir.

SORU: Son yıllarda ABD ve Rusya arasındaki ilişkilerde ana sorulardan bir tanesi füze kalkanıydı. Çözmüş görünmüyorsunuz. Bu konuyla ilgili ne düşünüyorusunuz. Ayrıca, Çin'deki olaylar hakkında Sayın Obama ne diyecek?

OBAMA
Çin'deki son durumu bilmiyorum; olayların yaşandığı satlerde seyahatte olduğum için yorum yapmak istemiyorum.

Füze savunma konusu yaşamsal bir konudur ve tartışmaya devam etmekte hemfikir olduk. Bizim tartışmalarımızın yalnızca saldırgan sistemler değil savunma sistemeleri üzerine yürütülmesi de mantıklı.

Soğuk savaşın geride kalmasının nedenlerinde biri, her ikli tarfında şunu anlamasından kaynaklanıyor: nükleer silah kullanılması ağır bedeller ödetir. Her iki taraf da bunun farkında. Nükleer silah konusundaki tartışmalar savunma sistemlerini de kapsamak zorunda.

ABD'nin füze savunma sistemi söz konusu olduğunda, Rusya'dan önce İran ve Kuzey Kore ile görüşme yapmayı uygun görüyorum. Böyle bir saldırının şu an için Rusya'dan ziyade bu iki ülkeden gelme ihtimali daha yüksek. Ama bu, iki ülke arasında bu konunun tartışılmayacağı anlamına gelmiyor. Sadece, belirttiğim iki tehdit varken bunun üzerine yoğunlaşmak çok anlamlı olmaz.

Sayın Medvedev de, bu kanuların Rusya için önemli olduğunu söyledi. Putin'le benzer bir süreç olacaktır diye düşünüyorum. 3. ülkeler üzerinde ortak çalışma yapmak istiyoruz. Her şeyi gözden gerçiriyoruz ve bu yazın sonunda, bunun tamamlanmasıyla bir değerlendirme yapılacak; sonraki adımlar için.

Sonuç olarak, silahların yayılmasının engellenmesi, balistik füzelerin kaynaklarının tespit edilebilmesi için derin işbirliği gerekiyor. Süre içerisinde ABD ve Rusya'nın bu konudaki tutumu uzlaşma için olacaktır. İki ülkde, kendi ulusunu bu tehditlerden uzak tutmak için hemfikirdir.

MEDVEDEV
Yalnızca balistik füze değil, 3. ülke tartışması da zor konulardan bir tanesi. Obama ve benim söylediğim konuya dikkat çekmek isterim; savunma ve saldırı silahı arasındaki bağ ve bu çok önemli. Önemli bir farklılğımız vardı ve şu anda bunun kapanmakta olduğunu görüyoruz.

'Kimler tehdit oluşturuyor?' Bu tespit, pratik görevleri de ortaya çıkarıyor. Füze savunma konularını bir takım ülkelerle bağdaştırmak önemli tabi ki ama son yıllarda olanları da gözden geçiriyoruz. Zorlu bir konu bu. Bizim tutumumuz elbette farklılık arz edebilir ama alınan bu kararlar herkesi ilgilendirıyor. Orta menzilli ve balistik füzeler de azalma yok; artış söz konusu.

SORU: Her iki başkana da sormak isterim. Afganistan'daki terörizme karşı mücadelenin iyi gitmediği ve zor geçtiği yorumları söz konusu. Medvedev'in yardımcı olabileceği yorumları da var. Ne dersiniz?

MEDVEDEV
Bizi yakından ilgilendiren bir konu. Askeri sevkiyatla iligli olarak bir anlaşma imzaladık. İşbirliği içinde olmaya devam edeceğiz. Durumun kötüye gittiğini söylemiyorum ama olması gerektiği kadar iyi olmadığını söyleyebiliriz. Tüm ülkeler Afgan topraklarından yayılan terör tehlikesini görmeli. Tüm ülkellerle birlikte çalışmaya hazırız. Nasıl düzelme olur söyleyemem ama Afganistan'daki balistik düzenin değişmesinin yanı sıra, ekonomi de düzelmeli. Bu ne kadar sürecek belirsiz tabi ki.

Bunun yanında Pakistan'da önemli. Ekonomi ve barışçıl alanda ilerleme sağlarsak, bu terör konusunu da yansıyacaktır. Bu, Afgan toplumunun değişime ne kadar hazır olduğuyla da parallellik gösterecektir.

OBAMA
Göreve başlar başlamaz, Afganistan'daki stratejimizi gözden geçirdik. Afganistan'daki durumun ne olduğu ve nasıl geliştiribileceğine ilişkin durum tespiti yaptık. Oradaki seçimin yapılabilmesi için daha güvenli ortam gerekliydi ve gerekli. Oradaki polis ve askerin iyi eğitilmesi de gerekiyor. Kalkınma üzerinde durmalıyız ki haşhaş üretmek zorunda kalmasınlar.

Bu yeni stratejinin uygulanmasına yeni başladık ve başarı için henüz erken. Rusya'nın katkıları yaşamsal öneme sahip; bu alanla deneyime ve güce sahipler.

Afganistan üzerine işbirliği ve fikir alışverişine dikkat edeceğiz. Bu durum, Pakistan açısından da önemli. Bölgesel olarak düşünmeliyiz. Bütün bu sorunları aşma noktasında, bu iki ülkeyi de sürece dahil etmeliyiz.

  • Etiketler :

Sayfa Yükleniyor...