Adım adım barışa mı gidiliyor? ABD ve İran arasında pazarlıklar sürüyor

İran, ABD ve arabulucu Pakistan, savaşı sona erdirmeye yönelik görüşmelerde ilerleme kaydedildiğini açıklamış ABD Başkanı Trump da anlaşmaya büyük ölçüde yaklaştıklarını söylemişti.

İran'ın Fars haber ajansı, Tahran ve ABD arasında potansiyel bir anlaşma taslağında Washington ve müttefiklerinin İran ve müttefiklerine saldırmayacağının şart koşulduğunu belirtti.

Buna karşılık İran da, ABD ve müttefiklerine karşı önleyici bir askeri saldırı başlatmayacağına dair “söz verirken” Washington'ın İran petrolüne uygulanan yaptırımları da kaldıracağı ifade edildi.

Tasnim haber ajansı da, mutabakat taslağına göre Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerde savaşın sona erdirileceğini, İsrail'in de Lübnan'daki savaşı sona erdirmesi gerektiği belirtildi. Savaşın sona erdirilmesine ek olarak İran'ın dondurulmuş varlıklarının bir kısmının ilk aşamada serbest bırakılması gerektiği, diğer varlıkların serbest bırakılması için müzakereler sürecinde bir mekanizma oluşturulması gerektiği ifade edildi.

HÜRMÜZ İÇİN 30 GÜN

Tasnim, ABD ile anlaşmaya varılması durumunda Hürmüz Boğazı'nın durumunun savaş öncesi koşullarına dönmeyeceğini ancak boğazdan geçebilecek gemi sayısının 30 gün içinde savaş öncesi seviyesine döneceğini açıkladı. İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki egemenliği üzerine vurgu yapılırken, Tasnim,  varılan anlaşmaya göre deniz ablukasının 30 gün içinde tamamen kaldırılması gerektiğini söyledi. Deniz ablukasının kaldırılmaması durumunda Hürmüz Boğazı'nda herhangi bir değişiklik olmayacağı da ifade edilirken boğazdan geçiş ve seyrüseferde yapılacak herhangi bir değişikliğin, ABD'nin mutabakat taslağındaki diğer taahhütlerinin yerine getirilmesine bağlı olduğu belirtildi. Ek olarak ABD'nin İran'ın çevresindeki güçlerini çekme taahhüdünün, potansiyel anlaşma taslağında İran tarafından vurgulandığı kaydedildi.

Anlaşma taslağında ABD ve İran arasında “1-2 konuda” halen anlaşmazlık olduğu, ABD'nin engeller çıkarmaya devam etmesi halinde nihai bir anlaşmaya varılmasının mümkün olmayacağı da ifade edildi.

Ayrıca, Hürmüz Boğazı ve ABD 'nin uyguladığı ablukanın sonlandırılmasıyla ilgili prosedürler için 30 günlük bir süre belirleneceği, nükleer konusundaki müzakereler için de 60 günlük bir süre belirleneceği açıklandı. Tasnim ajansı, İran'ın nükleer konularla ilgili herhangi bir şeyi henüz kabul etmediğini söyledi.

ABD'nin İran'ın teslim etmesinde ısrar ettiği yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stoğuna ilişkin planın da 30 ila 60 gün içinde müzakere edileceği kaydedildi.

Reuters'a konuşan üst düzey bir İranlı kaynak Tahran'ın zenginleştirilmiş uranyum stoklarını teslim etmeyi kabul etmediğini ve İran'ın nükleer sorununun ön anlaşmanın bir parçası olmadığını aktardı. İranlı kaynak, İran Ulusal Güvenlik Konseyi'nin anlaşma taslağını onaylaması durumunda taslağın son onay için İran dini lideri Mücateba Hamaney'e gönderileceğini söyledi.

İRAN CUMHURBAŞKANI: GÜVENCE VERMEYE HAZIRIZ

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ülkesinin nükleer silah üretmeyi hedeflemediğini belirterek, "Dünyaya, nükleer silah peşinde olmadığımıza ilişkin güvence vermeye hazırız." dedi. Ülkesinin istikrarsızlık ve huzursuzluk meydana getirme taraftarı olmadığını belirten Pezeşkiyan, buna rağmen İsrail’in istikrarsızlığı sürdürmek için her fırsatı değerlendirdiğini ve "Büyük İsrail" hayali peşinde koştuğunu ifade etti.

"Dünyaya, nükleer silah peşinde olmadığımıza ilişkin güvence vermeye hazırız." diyen Pezeşkiyan, ancak İranlı müzakere heyetinin ülkenin onuru ve haysiyeti söz konusu olduğunda asla geri adım atmayacaklarını söyledi.

TRUMP: ANLAŞMA SAĞLANANA KADAR ABLUKA YÜRÜRLÜKTE KALACAK

ABD Başkanı Donald Trump, kendisine ait Truth Social'da yaptığı açıklamada ‘’İran müzakereleri şu an yapıcı bir şekilde ilerliyor. Temsilcilerime anlaşma konusunda acele etmemelerini söyledim. Anlaşma sağlanana, onaylanana ve imzalanana kadardeniz ablukası yürürlükte kalacaktır. Her iki taraf da acele etmemeli ve işi doğru yapmalıdır. Hata olmamalı. İran ile ilişkilerimiz çok daha profesyonel ve verimli bir hale gelmektedir. Belki İran da İbrahim anlaşmalarına katılmak ister.'' dedi.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, önümüzdeki saatlerde Hürmüz Boğazı'ndan iyi haberler gelme ihtimalinin olduğunu, son 48 saatte Hürmüz Boğazı durumunu çözebilecek taslak üzerinde bazı ilerlemeler kaydedildiğini söyledi. Rubio ayrıca “İran'ın asla nükleer silaha sahip olamayacağını” ifade etti.

BEYAZ SARAY: ANLAŞMANIN TAMAMLANMASI GÜNLER SÜREBİLİLİR

Beyaz Saray, ABD ile İran arasındaki olası anlaşma için "iyi bir noktada" olduklarını ancak anlaşmanın tamamlanmasının günler sürebileceğini bildirdi.

Basına konuşan ABD'li yetkili, "Şu an çok iyi bir noktadayız ancak anlaşmanın bozulabilmesi ihtimali halen var." değerlendirmesini yaptı.

Anlaşma metni üzerinde hala bazı detayların müzakere edildiğini aktaran yetkili, "Hala bazı ayrıntılar üzerinde görüşmeler sürüyor. Bizim için önemli olan bazı ifadeler var, onların için de önemli olan bazı ifadeler var." dedi.

ARABULUCU PAKİSTAN'DAN OLUMLU MESAJLAR

Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar yaptığı açıklamada, ABD ve İran müzakerelerinde "anlamlı ilerleme" kaydedildiğini ve olumlu ve kalıcı bir sonuca ulaşılabileceği konusunda iyimserlik için zemin oluşturulduğunu belirtti.

Pakistan Başbakanı Şehbaz Şerif de ABD Başkanı Donald Trump'ı barışı sağlamak için gösterdiği "olağanüstü çabalar" nedeniyle tebrik ederken ve Pakistan'ın görüşmelere devam etmeye kararlı olduğunu söyledi.

İRAN'DA CASUSLUK İDAMI

İran'ın yargı organlarına bağlı Mizan haber ajansı, savaş sırasında ABD ve İsrail'e bilgi göndermekle ilgili suçlamalarla itham edilen bir kişinin idam edildiğini açıkladı. İdam edilen kişinin, İran'ın savunma sanayisi hakkında bilgileri ABD ve İsrail'e aktardığı iddia edildi.

NETANYAHU: TRUMP İLE MUTABIK OLDUK

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İran ile yapılacak muhtemel anlaşmanın "nükleer tehdidi ortadan kaldırması" konusunda ABD Başkanı Donald Trump ile mutabık olduklarını iddia etti.

"İran ile yapılacak her türlü nihai anlaşmanın nükleer tehdidi ortadan kaldırması gerektiği konusunda" Trump ile mutabık olduklarını ileri süren Netanyahu, bunun İran'ın nükleer tesislerinin sökülmesi ve zenginleştirilmiş uranyumun ülkeden çıkarılması anlamına geldiğini iddia etti.

Netanyahu, Trump'ın, "İsrail'in Lübnan dahil tüm cephelerdeki tehditlere karşı kendini savunma hakkını" vurguladığını savundu.

ABD ve İsrail arasındaki ortaklığın en güçlü döneminde olduklarını ileri süren Netanyahu, İran'ın nükleer silahı olmayacağı iddiasında bulundu.