Gerek yurt dışına göç etmek zorunda kalmış, gerekse yaşadıkları topraklar üzerindeki silahlı çatışmalar nedeniyle ülke içinde yer değiştirmek zorunda kalmış on binlerce Afgan ailenin çocuğunun eğitim alamaması halen ülkenin en ciddi sorunların biri.

Ülke içerisinde göçe zorlanan ailelerin barındığı kamplarda, çocuklar temel eğitimden bile yoksun. Devletin imkanlarının kısıtlı olması nedeniyle birçok çocuk eğitimsiz olarak büyümek zorunda.

Yurt dışından ülkeye dönen mülteci aileler çocuklarının bu açıklarını meslek edindirme kurslarına göndererek kapatmaya çalışıyor.

Anadolu Ajansı ekibinin Herat'ta ziyaret ettiği ve Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği'nin destek verdiği bir kursta, 40 kız, 40 erkek öğrenci mesleki eğitim alıyor.

Kız öğrenciler ağırlıklı olarak bilgisayarla ilgilenirlerken, erkek öğrenciler daha çok elektrikli cihaz ve cep telefonu tamiri konusunda uygulamalı eğitim alıyor.

İran'dan son dönemde ülkeye dönen ve ailesi ile Herat'a yerleşen 18 yaşındaki Esma Hüseyni, yaptığı açıklamada, "Bu kurslar bizim için çok önemli, burada çok şey öğrendik. Herat'ta iş bulmak için bilgisayar konusunda gerekli eğitimi burada aldık. Diğer mülteci kızlara da çağrıda bulunuyorum, gelin ve eğitim alın bu sizin kendi ayaklarınız üzerinde durmanız için önemli bir adım olacaktır" dedi.

Fatma isimli bir başka kız öğrenci ise "Ben beş aydır bu kursta eğitim görüyorum. Daha önce bilgisayarı hiç bilmiyordum, bu kurs sayesinde çok şey öğrendim. Bilgisayar alanında gündelik işlerimi yapabilecek seviyeye geldim. Burada öğrendiklerimle bir iş bulabileceğimi düşünüyorum, ama bundan da önemlisi artık bilgisayar biliyorum" ifadelerini kullandı.

Kursun bayan öğretmeni ise, "Bu program 5 aylıktı. Öğrenciler için gerekli olan eğitimi bu 5 aylık süre zarfında onlara öğrettik. Kursumuzda eğitim alan öğrenciler idari işlerin yanı sıra internet de kullanabiliyor. Bilgisayar bilmeyenler zaten hiçbir yerde iş bulamıyor. Dünya ile entegre olabilmek için bilgisayar bilmek gerekiyor" dedi.

Elektrik sınıfı öğrencisi Muhammed Arif ise, "Burada aldığım eğitimle ev elektriği sorunlarını çözebiliyorum, elektrik çok geniş bir alan ama bizim için önemli olan temel bilgileri burada aldık. Umarım artık bir iş bulabilirim" şeklinde konuştu.

MÜLTECİ ÇOCUKLAR EĞİTİMSİZ BÜYÜYOR

Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMMYK) verilerine göre, komşu ülke Pakistan ve İran'da yaşayan Afgan mülteci çocukların büyük bir kısmı çeşitli sebeplerden ötürü okula gitmekte zorlanıyor.

Yine BM verilerine göre, Pakistan'da okul çağındaki Afgan mülteci çocukların yüzde 80'i eğitimden yoksun büyürken bu ülkedeki mültecilerin sadece yüzde 33'ü okuma yazma biliyor. Kadın ve kız çocukları arasında okuma yazma oranı ise yüzde 7,6. 

Birleşmiş Milletler Mülteci Ajansı yetkilileri, kendi vatandaşlarına dahi eğitim konusunda gerekli desteği sunamayan Pakistan'dan mültecilere daha fazla imkan sunması beklenemeyeceğini belirtiyor.

Yine BM verilerine göre İran'daki Afgan mülteci çocuklarının okula gitme oranı bir önceki yıla göre yüzde 7'lik bir artış sergiledi.

Afganistan'da 2001'de Taliban'ın iktidardan uzaklaştırılmasının ardından kız çocuklarının okula gidebilmelerinin önü açılsa da, yaşanan çatışmalar özellikle güney bölgelerde hala çocukların okula gitmesinin önünde büyük engel.

Uzmanlar, kültürel anlayış ve sosyo ekonomik şartlar göz önüne alındığında durumun kız çocukları için hala istenen seviyede olmadığını belirtiyor. Birçok ailenin kızlarını okula göndermeye çekindiği belirtiliyor.

Öte yandan terör uzmanları, silahlı terör örgütlerinin üyelerini genellikle eğitimsiz kişiler arasından seçtiğine dikkat çekerek, işsiz gençlerin para karşılığı kolaylıkla kandırılarak bir terör örgütünün ağına düşebileceğini ifade ediyorlar.