Türkiye enerjide Azerbaycan'la önemli anlaşmalara imza attı.

Botaş-Socar-Şah Deniz Konsorsiyumu, Azerbaycan Cumhuriyeti'nden Türkiye Cumhuriyeti'ne doğalgaz satışına, Azerbaycan Cumhuriyeti'ne ait doğalgazın Türkiye Cumhuriyeti üzerinde Avrupa'ya taşınmasına ilişkin anlaşmaların imza töreninde konuşan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, anlaşmanın 8-9 müzakerelik uzun bir sürecin ardından imzalandığını, öne sürülen karşılıklı şartların saygıyla karşılandığını belirtti.

Anlaşmalar dizisinin üç temel noktasını, Şahdeniz I projesinin 15 Nisan 2008'den bu yana düzenlenmesi ihtiyacı hissedilen fiyatı, 2016-2017'de devreye girecek Şahdeniz II projesinin fiyatı ve miktarı ile transit geçiş tarifesi olarak sıralayan Yıldız, her üç konuda da mutabakat sağlandığını bildirdi.

Ayrıca özelleştirilmesi sırasında Azerilere satılan Petkim'in yıllık ihtiyacını karşılayacak ve maliyetini kurtaracak bir düzenlemeyle birlikte Petkim'e gaz verilmesinin de anlaşmalar kapsamında yer aldığını söyleyen Yıldız, anlaşmalarla ilgili mevzuat ve bakanlar kurulu kararlarının önümüzdeki günlerde hayata geçirileceğini kaydetti.

Yıldız, ''Hem Türkiye'nin doğalgaz arz güvenliğiyle alakalı önümüzdeki dönemde ihtiyacının karşılanması, hem aynı zamanda Avrupa'daki ülkelerin doğalgazdaki arz güvenliğinin karşılanmasıyla beraber Nabucco, Türkiye-Yunanistan-İtalya doğalgaz Boru Hattı (ITGI) gibi birçok geliştirilebilecek projelere kaynak oluşturmak açısından da Azeri gazının son derece önemli bir kaynak olduğunu ve bunun da önünün bu anlaşma ile açıldığını söyleyebiliriz'' diye konuştu.

''Şahdeniz II'de, 2017'den itibaren başlayacak 2 bcm, 2018'de 4 bcm, 2019'da 6 bcm, kademeli şekilde yükselterek, 15 yıl içinde Türkiye'nin arz güvenliğiyle alakalı doğalgaz temini açısından önemli bir kaynak olacak. Tabii ki reeksport haklarıyla birlikte bunlar oluyor. Serbestleşen piyasanın Azeri kardeşlerimiz tarafından da doldurulması açısından 1,2 bcm'lik Türkiye içerisinde pazarlama hakkı, aynı zamanda üçüncü ülkelerin gaz ihtiyaçlarını karşılamak açısından da aynı şekilde böyle bir hak doğmuş olacak.''

Bakan Yıldız, bu anlaşmanın, yeni anlaşmaları tetikleyecek bir nitelikte olduğunu söyledi.

Yıldız, ''Taşıma tarifesiyle alakalı uluslararası piyasada geçerli olabilecek bir fiyatta anlaşılmış olmasının önemli olduğu kanaatindeyim'' diyerek, Bakü-Tiflis-Ceyhan'ın işletmeciliği yapan firmanın kolaylıklar sağlama ümitlerinin de bunun içinde geçtiğini kaydetti.

TÜKETİCİYE YANSIYACAK BİR DURUM ŞU ANDA YOK
Nahçıvan'la alakalı olarak ise Yıldız, ''Nahçıvan'a doğalgaz tedariki ile alakalı iyi niyet çerçevesinde bizim oraya 500 milyon metre küplük Socar Petrol ve gaz şirketiyle oluşturup, oranın gaz ihtiyacının karşılanması ve orada doğalgaz ile üretilecek elektriğin ticaret konusu edilmesi, bizim Azeri kardeşlerimizle olan siyasi ve sosyal bütün ilişkilerimizi daha da güçlendirecek bir konudur'' şeklinde konuştu.

Fiyata ilişkin olarak Yıldız, ''Piyasa koşullarında hem Azeri kardeşlerimizin menfaatleri, hem konsorsiyumun ticari olarak yürüyebilmesi, hem de Türkiye'nin piyasa şartlarında gaz almasını sağlayacak bir fiyattır'' dedi.

Azerbaycan'ın Şahdeniz 1 sahasından alınan gazın 2008'den itibaren olan kısmına ilişkin fiyat anlaşmasında Türkiye daha fazla fiyat ödeyecek. Bir başka deyişle, Türkiye gazı daha önce 'çok ucuza' alıyordu, artık 'ucuza' alınacak.

LİDERLER ZİRVEDE TOPLANIYOR
Öte yandan Asya'da İşbirliği ve Güven Artırıcı Önlemler Zirvesi İstanbul'da başladı. Zirveye Rusya, İran, Suriye, Afganistan, Kazakistan, Azerbaycan ve Filistin, devlet başkanı düzeyinde katılacak.

Zirveye katılan liderler arasında Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad, Birleşmiş Milletler 64. Genel Kurulu Başkanı Ali Treki, Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev, Afganistan Cumhurbaşkanı Hamid Karzai ve İran İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad bulunuyor.

Ana toplantısı yarın gerçekleşecek zirvede, bugün ikili temaslar öne çıktı.

Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ve Başbakan Recep Tayyip Erdoğan da bugün liderlerle ikili görüşmeler gerçekleştirdi. Gül ile Aliyev arasında gerçekleşen görüşmenin gündeminde enerji konusu yer aldığı için, günün önemli görüşmelerinden biriydi.

TÜRKİYE DÖNEM BAŞKANLIĞINI DEVRALIYOR
Toplantının Türkiye için önemli noktalarından biri de 2010- 2012 yılları için Türkiye'nin Asya Zirvesi'nin dönem başkanlığını devralacak olması.

İstanbul'daki zirvede ayrıca Vietman ve Irak'ın da topluluğa katılma töreni de gerçekleştirilecek.

Zirveyi çok sayıda yerli ve yabancı basın mensubu da izliyor.

Zirvenin sonuında bölgesel ve küresel gelişmelere ilişkin bir zirve bildirisinin de yayımlanması bekleniyor.