Söz konusu belgede İran’ın, doğalgaz arama ve naklinin yanısıra Türkiye’ye elektrik ihraç etme konusunda çekingen davrandığı belirtiliyor.

Belgede yer alan yoruma gore bunun nedeni İran’ın, Başbakan Erdoğan’ın yakın arkadaşlarına ait şirketlerle çalışma konusunda teşvik edilmesi ancak İran’ın bunu kabul etmemesi.

Wikileaks’te yer alan belgede şunlar yazıyor:

22 Şubat’ta yerel basında, İran’da doğalgaz aranması ve çıkarılacak doğalgazı Türkiye ve Avrupa’ya taşıyacak bir boru hattının kurulması için Türkiye ve İran’ın ortak bir şirket kurduğu haberleri yer aldı. Temmuz 2007’de bu ortak şirketin Kasım 2008’de kurulmasına dair Türkiye ve İran arasında bir anlaşmaya varıldı. Bu gizli anlaşma hakkında bilgi edinmek için birkaç kişiyle konuştuk. BOTAŞ Genel Müdürü Saltuk Düzyol BOTAŞ’ın anlaşmaya dahil olmadığını, anlaşmanın özel bir şirketle yapıldığını söyledi ama detay vermedi. Enerji Bakanı Güler’in danışmanlarından biri olan ve Bakan’ı İran’la iş yapılması konusunda teşvik ettiğine inanılan Musa Günaydın bizimle bu konuda konuşmayı reddetti. Xxxxx ise daha açıktı. Bize Türk şirketi SOM Petrol’ün İran'la ortak işe girdiğini söyledi. SOM Petrol’ün sahibi Sıtkı Ayan, Başbakan Erdoğan’ın yakın bir arkadaşı. İkisi de İstanbul İmam Hatip’te okudular. Ayan, aralarında Başbakan’ın kardeşi Mustafa Erdoğan, Cihan Kamer ve Mücahit Aslan’ın bulunduğu Başbakan’ın yakın arkadaş grubunda yer alıyor. Araştırmalarımıza göre Xxxxx liman inşaatı, petrol taşımacılığı ve başka alanlarda etkin ancak petrol ve gaz çıkarılması konusunda deneyimi yok.

Elektrik üreten ve ihraç eden bir şirket olan Kartet, İran devletinin sahip olduğu elektrik şirketi Tavair ile Türkiye’ye 1.4 milyar kilowat saat elektrik ithali için bir anlaşma yaptı. Kartet, Türk yetkililerine elektrik ithali yetkisi alabilmek için başvurdu. Kasım 2007’de Başbakan’ın arkadaşı Cihan Kamer’in sahip olduğu Savk Elektrik adlı şirket, İran’dan elektrik ithal etmek için EMRA’dan yetki aldı. Bu sırada, Kartet Savk’ın hareketinin etik ve yasal olmadığını kamuoyuna duyurdu. Kartet İstanbul’un yöneticisi Nuray Atacık, 27 Şubat’ta bize şirketinin EMRA’dan henüz bir yanıt alamadığını ve projeden vazgeçtiğini söyledi. Bununla birlikte Savk’ın da anlaşmayı hayata geçiremediğini ekledi. Atacık; “İranlılar bizi tercih ediyor ve zorlandıkları bir şirketle anlaşmak istemiyorlar” dedi.

Yorum: Eğer doğruysa, Başbakan’ın SOM Petrol’ü İran’la bir gaz anlaşmasına teşvik etmesi, anlaşma sürecini yavaşlatmış olabilir. Savk Elektrik vakasından anlaşılacağı gibi İran, atanmış iş ortakları ile olmak istemiyor. Yasal eksikliklerin yanısıra,anlaşmanın düzenleyici ve ticari iskeleti ile İran’ın 26 Şubat’ta BOTAŞ’ın 750 milyon dolara kazandığını açıklaması da bu anlaşmanın yavaş ilerlemesine neden oluyor.