ABD Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi, 1915 olaylarına dair Ermeni iddialarının kabulünü içeren tasarıyı görüşüyor.

Görüşmenin açılışında konuşan Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Howard Berman, ''Hiçbir şeyin Türkiye'nin 'Ermeni soykırımı' gerçekliğine gözünü kapamasını haklı çıkarmadığı'' görüşünü savundu.

Konuşmasında, ''soykırımın'' yirminin üzerinde ülke ve Avrupa Parlamentosu tarafından da tanındığını belirten Berman, ''İnsan haklarının teşvikinde bir dünya lideri olarak ABD'nin de bu ülkelere katılmada ahlaki sorumluluğu bulunuyor'' diye konuştu.

"TARİH İLE HESAPLAŞMAK"
''Her ulusun kendi tarihiyle hesaplaşması'' gerektiğini söyleyen Berman, ''Türkiye'den bütün istediğimiz bu. Türkiye'nin 'soykırımın' gerçekliğini kabul etmesinin zamanı. Bu, Türk halkı için muhtemelen zor ve acılı bir süreç olacak, ancak günün sonunda Türk demokrasisini güçlendirecek ve Türk-Amerikan ilişkilerini daha iyi duruma getirecek' ifadelerini kullandı.

Berman, ''Türkler bu tasarının ikili ilişkilerimiz için korkunç sonuçlar doğurabileceğini söylüyor. Gerçekten de belki bazı sonuçları olacaktır, ancak Türkiye'nin ABD ile olan ilişkilerine, en az bizim Türkiye ile olan ilişkilerimize değer verdiğimiz kadar değer verdiğine inanıyorum'' diye konuştu.

ORHAN PAMUK ÖRNEĞİ
Konuşmasında Nobel Edebiyat Ödülü alan Orhan Pamuk'a da değinen Berman, Pamuk'un 1915 olaylarıyla ilgili sözlerinden dolayı ''ülkesinden kovulduğunu'' ileri sürdü.

Berman, konuşmasından önce, Ermenistan Parlemontusunun 3 üyesi, TBMM heyeti ve Türkiye'nin Washington Büyükelçisi Namık Tan ile ''Ermeni soykırımının kurbanları'' olarak tanıttığı 3 misafirin de oturumu izlediğini duyurdu.

Howard Berman'ın ardından söz alan milletvekili Ileana Lehtinen, tasarının geçmesinin ABD'nin güvenlik çıkarlarını riske atabilecek, istenmeyen sonuçlar yaratmayacağından emin olunması gerektiğini söyledi. ABD'nin yurt dışındaki operasyonlarına işaret eden Lethinen, tasarının üzerinde ''ciddi olarak'' düşünülmesine ihtiyaç olduğunu kaydetti.

"TÜRKİYE GİBİ DOSTLAR..."
Milletvekili Dan Burton, tasarının kabul edilmesi halinde Türkiye ile Ermenistan arasındaki görüşmelerin yanı sıra Türk-Amerikan ilişkilerinin de tehlikeye gireceği uyarısında bulundu.

''Birinci Dünya Savaşı sırasında yaşanan acıların farkında olduklarını'' belirten Burton, şu anda böyle bir tasarıyı kabul etmenin zamanı olmadığını, bir katkısının olmayacağını kaydetti. Burton, ABD'nin bölgeye ilişkin politikasına işaret ederek, ''Özellikle İran konusunda Türkiye gibi dostlara ihtiyacımız var'' dedi.

Tasarının geçirilmesi halinde İncirlik üssünün kaybedilebileceğine dair uyarıda bulunan Burton, ''Türkiye ile Ermenistan arasında görüşmeler sürerken bu konuları tartışmayı onlara bırakmanın en mantıklısı olduğunu'' kaydetti.

"IRAK VE AFGANİSTAN ZORA GİRER"
Milletvekili Michael McMahon da tasarının geçmesi halinde ABD'nin Irak ve Afganistan'daki çabalarının zarar göreceğini söyledi.

Irak ve Afganistan konusunda Türkiye ile yakın bir işbirliği içinde olduklarına işaret eden McMahon, tasarının geçmesi ve ardından Türkiye'nin İncirlik üssünü kapatması halinde Amerikan ordusunun Irak'tan çekilirken daha tehlikeli rotalar kullanmak zorunda olacağına işaret etti. Türkiye'nin Afganistan'a olan katkılarına dikkati çeken McMahon, tasarının kabul edilmemesi çağrısında bulundu.

Milletvekili Eni Faleomavaga da Türkiye ile Ermenistan arasında süren müzakerelere dikkati çekerek Başkan Berman'a, bu olurken Kongrenin böyle bir tasarıyı ele almasının nedenini sordu. Berman ise protokol sürecinin sürdüğünü, ancak protokollerin henüz iki ülkenin parlamentosunca onaylanmadığını, yakın dönemde de onaylanacağını zannetmediğini söyledi.

''TASARIYI GEÇİRMENİN TAM ZAMANI''
Tasarıya destek veren bazı milletvekilleri ise ABD'nin bu tasarıyı geçirmesinin ''tam zamanı'' olduğu görüşünü savundu.

''Soykırımı'' tanımanın ABD için bir zorunluluk olduğunu söyleyen bu milletvekilleri, tasarının Türk hükümetiyle değil, Osmanlı İmparatorluğu ile alakalı olduğunu ifade ettiler. Bazı milletvekilleri, ''bu tasarıyı geçirmenin insanlık için bir zafer olacağı'' gibi fikirler dile getirdi.

Milletvekili Chris Smith, ''Türk hükümetinin 'soykırımı' inkar kampanyasının tüm Ermeniler için surata bir tokat olduğunu'' söyleyerek, ''Bu meclis Türkiye'nin bir dostu, ancak dostlar diğer dostlarının insanlık suçu işlemesine izin vermez ya da bu suçların inkarına ortak olmasına izin vermez'' diye konuştu.

Oturum sırasında milletvekili Lethinen tarafından, ABD Başkanı Barack Obama'nın tasarının kabul edilmemesi yönündeki çağrısı da okundu.