Filipinler ziyaretinde Devlet Başkanı Rodrigo Duterte ile görüşen Mahathir, Malezya-Filipinler ilişkileri ve Güney Çin Denizi tartışmalarına değindi.

Mahathir, Güney Çin Denizi konusunda Çin'in hak iddialarını somut olarak tanımlaması gerektiğini vurgulayarak, "Hak iddia ettiği mülkiyeti veya sözde mülkiyetinin tanımına dair Çin ile konuşmamız lazım. Böylece bu durumdan fayda sağlamış oluruz" şeklinde konuştu.

Çin'in hak talepleri ne olursa olsun Güney Çin Denizi'nin seyrüsefere açık olması gerektiğinin altını çizen Mahathir, "Bu konuda kısıtlama ve yaptırım asla olmamalı. Eğer olursa Çin'in hak iddiaları bizi etkilemeyecektir diye düşünüyorum" ifadesini kullandı.

Malezya Başbakanı Mahathir, Güney Çin Denizi sorununa dair geçen yıl verdiği bir röportajda, Çin'in bölgede tek taraflı hakimiyet kurma çabalarına karşı çıkarak, "Çin, Güney Çin Denizi'nden geçen tüm gemileri kontrol etmeye kalkışmazsa Malezya açısından bir sorun yok. Çin şu anda böyle bir şey yapmıyor ancak gemileri kontrol etmeye başlarsa ciddi sorunlar ortaya çıkar" demişti.

Malezya Halkın Adaleti Partisi lideri Enver İbrahim de "Güney Çin Denizi'nde tavrımız, topraklarımızı korumaktan yanadır" açıklamasında bulunmuştu.

GÜNEY ÇİN DENİZİ SORUNU

Dünyanın en önemli deniz güzergahlarından olan ve zengin hidrokarbon rezervlerine ev sahipliği yapan Güney Çin Denizi'nde Çin başta olmak üzere Filipinler, Vietnam, Malezya, Brunei ve Tayvan hak iddia ediyor.

Çin, 1947'de yayımladığı 9 kesik çizgili haritayla egemenlik ihtilaflarının yaşandığı bölgenin yüzde 80'i üzerinde hak iddiasında bulunuyor.

Tüm deniz yolu üzerinde tek başına hakimiyet iddia eden Çin, tartışmalı bazı ada ve kayalıklarda askeri tahkimatlar kurmaya başlamış, Filipinler'in başvurusuyla 2016'da Uluslararası Tahkim Mahkemesi ise Çin'in Güney Çin Denizi'nde tek taraflı egemenlik taleplerinin yasal zemini olmadığına karar vermişti.

Ağustos 2017'de ASEAN üyesi Brunei, Malezya, Filipinler ve Vietnam, Çin ile bölgedeki gerilimin azaltılması için çerçevede anlaşmaya varılmasını kararlaştırmıştı.

Pekin yönetiminin, Güney Çin Denizi'ndeki adalara üs inşa ederek egemenlik hakkı iddiasına bölge ülkelerinin yanı sıra ABD de karşı çıkıyor.