Sudan Cumhurbaşkanı Ömer El Beşir, Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin (UCM) hakkında aldığı tutuklama kararının ardından ilk kez Türkiye'yi ziyaret etmeye hazırlanıyor.

İlişkili Haberler


Ömer El Beşir hakkında geçtiğimiz Mart ayında, Sudan'ın Darfur bölgesinde savaş suçu ve insanlığa karşı suç işlediği gerekçesiyle, Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından tutuklama emri çıkarttı. Ancak kararın dünya çapında geçerli olabilmesi için BM Güvenlik Konseyi'nin bir kararla bu konuda ortak çağrı yapması gerekiyor. Konsey ise henüz böyle bir çağrı yapmadı.

UCM'nin kararı ile Ömer El Beşir, görev başında iken hakkında tutuklama kararı çıkan ilk lider oldu. 300 bin kişinin ölümü, binlerce kadın ve çocuğun tecavüze uğraması, 2.5 milyon kişinin yerinden edilmesinden sorumlu tutuldu.

Mahkeme sözcüsü, Laurence Blairon tutuklama kararını duyurduğu açıklamasında şunları söylemişti Sudan lideri hakkında

"Ömer Beşir, Darfur'daki sivil halkın önemli bir bölümüne karşı planlı düzenlenen saldırıları, cinayetleri, yok etmeyi, tecavüzleri, işkenceyi ve zorla yerlerinden ederek müllklerine el koymayı yönetmekten sorumlu tutuluyor. Darfur'daki vahşet Sudan hükümeti tarafından organize edilmiş bir planın sonucudur, ama soykırıma dair elde bir kanıt yoktur."

Beşir de hakkındaki soykırım iddialarını reddediyor. Sudan lideri İstanbul ziyaretinde yaptığı açıklamada, “ Eğer 300 bin kişi öldürüldüyse, toplu mezarlar nerede? İnsanlar öldürüldü, ama rakam daha düşük” demişti.

KARARIN ANKARA İÇİN BAĞLAYICILIĞI YOK
El Beşir'in Türkiye ziyaretine tepkili olan sivil toplum örgütleri, Sudan liderinin gözaltına alınmasını talep ediyor. Ancak Türkiye Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne taraf olmadığı için tutuklama kararının Ankara için bağlayıcılığı yok. Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin El Beşir'in savaş suçu işlediğine dair bir kararı olmadığını belirtiyor bu aşamada.

Darbeyle iktidara gelip, şeriat ilan eden Sudan Devlet Başkanı, geçen yıl Türkiye'ye iki ziyaret gerçekleştirmiş, ikisinde de tepki çekmişti. El Beşir, Türkiye'ye ilk resmi ziyaretini 2008 başında yapmış, ikinci ziyareti Ağustos'ta olmuştu.

O EMRİ YIRTIP YİYİN
Beşir'in mahkeme kararına tepkisi ise, üyelere tutuklama emrini yırtıp yemelerini söylemek oldu. Sudan mahkeme kararını kaubul etmediğini ve kararın "neo-sömürgeci" planların bir parçası olduğunu belirtti. Zaten Sudan lideri, karardan sonra aralarında Katar ve Mısır'ın bulunduğu ülkelere ziyaretlerde bulundu.

DARFUR'DA NELER OLMUŞTU?
2003'te patlak veren Darfur krizi, bölgede yaşayan Müslüman siyah kabileler tarafından, Arap nüfusun kayırıldığı ve kendilerinin ayrımcılığa maruz kaldıkları gerekesiyle başlatıldı. Bu tarihten sonra “Sudan Kurtuluş Ordusu” ve “Adalet ve Eşitlik Hareketi” hükümete ait hedefleri vurmaya aşladı.

1990’larda Darfur’da petrol yataklarının bulunması da isyanı tetikleyen önemli sebeplerden biriydi. Petrol zengini olan Darfur'da bu zenginlikten sadece yönetimdekiler yararlanıyordu. Halk artık duruma isyan ediyordu.

Hükümet isyanı bastırmak için, denetimi altındaki “cancevid” diye bilinen milisleri devreye soktu. Cancevid’ler isyanı bastırmaya çalışırken köyleri yaktılar, kadınlara tecavüz ettiler, öldürdüler. Bir yandan hükümet güçleri halk bir yandan hükümet güçlei, bir yandan Cancevid milisleri tarafından eziliyordu. Yaşanan çatışmalarda en fazla mağdur olan taraf Müslüman siviller oldu.

BM verilerine göre, Darfur’da 4 yıldır süren iç savaşta en az 200 bin kişi öldü, 4 milyon kişi insani yardım olmaksızın yaşayamayacak durumda. 2.5 milyon insan ise yerlerinden oldu. Bugün Sudan hükümetinin izniyle Afrika Birliği Barış Gücü Darfur’da asker bulunduruyor. Şiddet ise eskisi gibi olmasa da hala sürüyor.