Rusya'nın başkenti Moskova'da Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov'un ev sahipliğinde düzenlenen toplantıda önce ikili, ardından da üçlü görüşmeler yaptı.

Moskova'daki Suriye toplantısına Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ve İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif katıldı.

Çavuşoğlu, Lavrov ve Zarif’in görüşmesinin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında Çavuşoğlu mevkidaşlarıyla Suriye’deki siyasi krizin çözülmesi için oluşturulan Astana mekanizmasına da değinildiğini belirterek şöyle konuştu: “Astana mekanizmasının garantörleri olarak bir buçuk ayda bu üçüncü bir araya gelişimiz. Esasen bu hem Astana sürecine verdiğimiz önemin hem de işbirliğimizin bir göstergesidir. Dolayısıyla bundan sonraki süreçte de bu işbirliğimizi sürdürme arzusundayız.

Suriye bağlamında yapıcı işbirliğimiz bölgesel ve küresel konularda da birlikte değerlendirme fırsatı veriyor ve bugün de yine bu konuları ele aldık. Bugünkü toplantımızda Astana mekanizmasının hangi aşamada olduğunu ve yürüttüğümüz işbirliğini bütün boyutlarıyla değerlendirdik. Bundan sonra atılacak adımlar konusunda da görüş alışverişinde bulunduk. Suriye’nin siyasi birliğinin ve toprak bütünlüğünün korunması bizler için ortak paydayı oluşturuyor. Bu amaçla tüm terör örgütleriyle DEAŞ, El-Kaide, PKK, PYD hepsiyle mücadeleyi sürdüreceğiz.

“Türkiye olarak Fırat Kalkanı ve Zeytindalı Operasyonları’yla önemli bir alan olan yaklaşık dört bin kilometre kareyi teröristlerden temizledik. Şimdi buraya ülkelerini terk etmek zorunda kalan Suriyeli kardeşlerimizin dönmesine hep beraber yardımcı olmamamız lazım. Suriye’nin her yerine insani yardımların ulaştırılması da ortak amacımızdır ve insani yardımların kesintisiz ve engelsiz bir şekilde, ayrım yapılmaksızın tüm Suriyelilere ulaştırılması gerekiyor.

“Elbette üç garantör olarak hepimiz suriyedeki siyasi krize siyasi çözüm bulunması gerektiğini düşünüyoruz en önemlisi de Suriyeliler tarafından sahiplenilecek ve yürütülecek bir süreç olmasını istiyoruz. Bu anlayışla sürdürdüğümüz Astana toplantıları Suriye’de şiddetin kayda değer şekilde azalmasını sağladı. Ateşkes ihlalleri azaldı ve çatışmalar belli bölgelerle sınırlandı. Bu bölgeler de gerginliği azaltma muhtırası kapsamına alındı.“

Astana mekanizmasının en önemli hedeflerinden birinin de bölgedeki güveni arttırmak amacıyla oluşturulan çalışma grubunun etkisi olduğundan bahseden Çavuşoğlu sözlerini şöyle sürdürdü:”Hedeflerimizden biri de çatışan taraflar arasında güven arttırıcı önlemlerin geliştirilmesiydi. Bu konuyla ilgili bir çalışma grubu Astana’da toplandı ve tekrar Astana’da toplanması konusunda mutabık kaldık. Bu doğrultuda tutukluların serbest bırakılması, özellikle önemle oluşturduğumuz çalışma grubunun netice getirmesini bekliyoruz elbette bazı mesafeler kat ettik.

“Diğer taraftan sahada tansiyonun azalmasına katkı sağladı, rejim ve muhalefeti bir masa etrafından toplayarak her iki tarafı da siyasi sürece angaje etti. Bu bakımdan Suriye konusunda bu güne kadar etkili tek uluslararası girişim olduğunu söyleyebiliriz.”

Çavuşoğlu, mekanizmanın birtakım çevreler tarafından etkisi olmadığı yönündeki iddia hakkında ise şöyle konuştu: Bazı çevrelerin Astana’nın katma değerini teslim etmediklerini ve bu formatı dışlamaya çalıştıklarını görüyoruz. Bu son derece haksız bir yaklaşımdır ve Suriye’deki siyasi krize de bir katkısı yoktur.

“Nitekim mevcut şartlar altında Cenevre süreci adeta Astana’dan çıkacak sonuçları bekler hale geldi. Esasen Cenevre’deki son altı görüşme turu Astana sayesinde düzenlenebildi, dolayısıyla Astana’nın oynadığı rolü ve katkısını kimse görmezden gelmesin. Var olan sorunları ele almak ve alınan kararların uygulanması için birlikte çalışıyoruz. Astana garantörleri olarak önemine ve işlevselliğine inandığımız bu platformdaki üçlü işbirliğimizi sürdüreceğiz. Suriyede meydana gelen son gelişmeler, Astana platformundaki ortak çabalarımıza ivme vermemiz gerektiğini bir kez aha ortaya koydu, aldığımız kararların uygulanması da dâhil.”

Astana görüşmelerinin Cenevre süreci dışında Soçi’de gerçekleştirilen diyalog kongresine de katkı sağladığını söyleyen Çavuşoğlu konuşmasını şöyle sonlandırdı: “Soçi’de düzenlenen Suriiye Ulusal Diyalog Kongresi Cenevre’ye de dinamizm kazandıracak bir enerji yaratmıştır. Bu enerjinin kullanılması ve somut sonuçlara çevrilmesi lazımdır, toplantımızda bu amaçla neler yapabileceğimizi de arkadaşlarımızla değerlendirdik.

“Değerli basın mensupları, krize kalıcı çözüm bulunması ve Suriye halkının selameti için etkili tüm uluslararası aktörlerin ortak paydada buluşması gerekiyor. Farklı gündemler, farklı ajandalar olmaz, bunu Suriye’de rol almaya çalışan ve Suriye’deki siyasi çözümü baltalamaya çalışan tüm aktörler için bunu söylüyorum. Hepimizin bu ortak paydada buluşması gerekiyor, anlık tepkileri bir kenara bırakmamız lazım ve katma değer sağlamayan söylemlerden herkesin uzak durması gerekiyor, bunun ötesine geçelim. Aktif ve sürekli bir çaba ortaya koyalım. Bu üçlü çabamıza da herkesin destek vermesini beklemek en doğal hakkımızdır. Biz üç garantör ülke olarak üstlendiğimiz bu çabaya devam edeceğiz.”

Gerçekleşen basın toplantısının ardından Çavuşoğlu, Lavrov ve Zarif basın mensuplarının sorularını cevapladı.