1998 yılından beri Cambridge English tarafından uygulanan Business Language Testing Service(BULATS), iş dünyasında dil değerlendirme gerektiren durumlarda, özellikle İnsan Kaynakları birimlerinin yardımına koşuyor. BULATS ile hem dil seviyesi belirleniyor, hem de kurumlar için 'kriter oluşturma' adında bir hizmet veriliyor.

BULATS'ı bildiğimiz diğer sınavlardan ayıran özellik kullandığı yöntemde gizli. Öncelikle BULATS, dil seviyeleri arasındaki algı farkını ortadan kaldıran 'Avrupa Dilleri Ortak Çerçeve Sınıflandırılması (Common Europeal Framework)'nı temel alarak bir değerlendirme yapıyor.

Bildiğimiz 'Elementary, Intermediate, Proficient' gibi sınıflandırmalar, farklı coğrafyalarda farklı anlama gelebilirken; bu ortak çerçeve, tüm dünyada geçerli bir sınıflandırmayı tarifliyor. Seviyeler, A1-C2 arasında 6 farklı şekilde tanımlanıyor. Bu standartlar, dil verimliliğini ölçmek için artık elzem kabul ediliyor.

Business Language Testing Service, herhangi bir seviyede uygulanabiliyor. Sınavda geçmek ya da kalmak yok. Bilgisayar ortamında uyulanan 'Adaptif test yöntemi' ile, sınav sırasında karşınıza gelen sorular verdiğiniz doğru ya da yanlış cevaplara göre kolaylaşıp zorlaşıyor. Böylelikle gerçek zamanlı bir değerlendirme mümkün oluyor. 60 dakikalık sınav 100 üzerinden değerlendiriliyor. Sonucunda bir sertifika değil, test raporu elde ediliyor. Kişinin dil seviyesi belirleniyor ve o seviyede ne yapabileceğini gösteren bir 'Can do form' hazırlanıyor.

Buradaki iki örnekte olduğu gibi, test raporunda, kişinin iş hayatında hangi sorumlulukları ne şekilde yerine getirebileceği detaylı şekilde belirtiliyor.
Buradaki iki örnekte olduğu gibi, test raporunda, kişinin iş hayatında hangi sorumlulukları ne şekilde yerine getirebileceği detaylı şekilde belirtiliyor.

BULATS, 13 bin 500 işveren, idari kurum, meslek kuruluşu, üniversite ve kolej tarafından kabul ediliyor. Online BULATS, Almanca, İspanyolca, Fransızca için de uygulanabiliyor. Cambridge Üniversitesi, Alliance France, Goethe Institut ve Universidad de Salamanca ile ortaklaşa çalışma yürütüyor.

BULATS Okuma ve Dinleme sınavları sonuçları sınav biter bitmez, konuşma ve yazma sınavları ise profesyonel eğitmenler tarafından değerlendirildikten sonra maksimum 2 hafta içinde kuruma ulaşıyor.

Business Language Testing Service sınavında sorular senede bir yenileniyor. Tek bir sorunun, uygunluğunun test edilmesi ve kullanıma girmesi 18 ay sürüyor. Sorular, sınavı birden çok alan adayların aynı sorularla karşılaşmaması için sürekli değiştiriliyor. BULATS aynı zamanda ISO 9001 belgeli. Cambridge English Üst Düzey İş Değişim Müdürü Murat Velioğlu, ''İngilizce eğitiminde kalite standartı yok, ama sınavın var'' diyor.

'Kriter oluşturma' nedir, nasıl yapılıyor?

100 yıldır dil değerlendirme sınavları yapan Cambridge Üniversitesi'nin milyonlarca insanın bilgilerinin derlendiği bir veritabanı var. Farklı ülkelerde, hatta bu ülkelerin farklı bölgelerinde, farklı sektörlerde ve bu sektörlerin farklı pozisyonlarında çalışan insanların İngilizce seviyelerinin ne olduğu bilgisine bu veritabanından ulaşılabiliyor.

Örneğin bir şirket, pazarlama müdürü pozisyonu için gerekli İngilizce seviyesini belirlemek istiyor. Yetkili BULATS acentesi, hazırladığı anketler ve önceki verilerin yardımıyla bu pozisyon için bir seviye belirliyor. Bu ve benzeri pozisyondaki kişilerden bir örneklem oluşturularak BULATS sınavına sokuluyor. Bu kişilerin sınav sonuçları ile belirlenen seviye karşılaştırılarak bir sağlama yapılıyor. Eğer arada fark varsa daha detaylı inceleme yapılıyor ve doğru seviye belirleniyor.

Örneğin, Air France 63 bin çalışanının dil seviyelerini belirlemek için 3 yıllık anlaşma yapmış. Önce her pozisyonun seviyesi tanımlanmış, ardından bu pozisyonlardaki kişilerin dil seviyelerini gerekli seviyeye çıkartması için eğitim programları oluşturulmuş. Kriter belirleme, şirketler için aynı zamanda bir yatırım; bir kere yaptırılıyor ve sektör içinde büyük değişiklikler olmadığı müddetçe uzun yıllar bir kılavuz olarak kullanılabiliyor.

Dil seviyelerinin doğru belirlenmesi işte verimliliği artırıyor

Cambridge English İş Geliştirme Müdürü Jonathan Deer, İngilizcesi yeterli çalışanları olan bir şirketin verimliliğinin %30 arttığını belirtiyor.

Bu, hem kurum içi iletişimin daha şeffaf yürümesini sağlıyor, hem de çalışanların önlerine daha net hedefler koyarak motive olmalarını sağlıyor. Örneğin, yönetici pozisyonuna yükselmek isteyen bir çalışan, o pozisyon için gerekli dil seviyesinin ne olduğunu açık bir şekilde biliyor ve kişisel gelişimini buna göre planlanıyor.

İnsan Kaynakları birimleri, işe alımlarda daha hızlı ve adil bir eleme yapabiliyor. Çalışanların yabancı dil gelişimleri için ayrılan bütçe daha doğru bir şekilde oluşturulabiliyor, insan kaynağına en verimli şekilde yatırım yapılması sağlanıyor.

Türkiye'de İngilizce eğitimi veren kurslar, genellikle iş veya akademik formatta hizmet sunuyor. Ancak BULATS'ın inceliklerini öğreten kurumlar da var. Bunlardan birisi de ESP. Cambridge ESOL ile iş ortağı olan kurum, Genel İngilizce, İş İngilizcesi, Uzmanlık İngilizcesi eğitimlerinin yanı sıra sadece bazı üniversitelerde olan MBA Hazırlık Programı’nı da sunuyor. Merkezin en çok öne çıkan kursları ise London School of English ile birlikte verdiği Hukuk İngilizcesi, İnsan Kaynakları İngilizcesi ve Finans İngilizcesi gibi tematik eğitimler.