Son dönemde bozulmaya başlayan bütçe yeni yıla da kötü başladı. Küresel krizin etkisiyle vergi gelirlerinde azalma, harcamalarda da artış olunca bütçe açığı katlandı.

Maliye Bakanlığı açıklamasına göre, Ocak ayında bütçe açığı yüzde 465.8 artarak 2.967 milyar lira oldu. Geçen yılın aynı ayında açık 524 milyon lira düzeyinde bulunuyordu. Böylece 2009 yılı bütçe açığı hedefinin yüzde 28.5’i de sadece Ocak ayında gerçekleşmiş oldu.

FDF’DE SERT DÜŞÜŞ
Ocak’ta faiz dışı fazla da yüzde 78.3 düşüşle 816 milyon TL’ye geriledi. Geçen yıl Ocak ayında bu rakam 3.8 milyar liraydı. Bu kalemde yıllık hedefin yüzde 1.7’si yakalanabildi.

Ocak’ta bütçe giderleri yüzde 15.3 artışla 18.8 milyar TL, bütçe gelirleri ise yüzde 0.3 artışla 15.8 milyar TL olarak gerçekleşti. Geçen yılın aynı döneminde 4.3 milyar TL olan faiz giderleri bu yıl yüzde 11.7 azalarak 3.8 milyar TL oldu. Faiz dışı fazla, IMF’nin en çok önem verdiği bütçe performansı kalemi olarak kabul ediliyor. Faiz dışı fazla, bütçe gelirlerinden faiz hariç giderlerin çıkarılmasıyla elde ediliyor.

VERGİ GELİRLERİ YÜZDE 2.4 AZALDI
Ocak’ta vergi gelirleri yüzde 2.4 düşüşle 13.83 milyar lira düzeyinde kaldı. Geçen ay gelir vergisinde yüzde 10.8, kurumlar vergisinde yüzde 15, BSMV’de yüzde 30.1, damga vergisinde de yüzde 16.3 artış olduğu kaydedilen açıklamada, dahilde alınan KDV’de yüzde 5.5, ithalde alınan KDV’de yüzde 30.2, özel tüketim vergisinde yüzde 5.3, harçlarda yüzde 7.7 oranında azalış yaşandığı belirtildi.

EKONOMİ DARALDI, VERGİ ÖDENMEDİ
Açıklamada, 2008 yılının ikinci yarısından itibaren küresel ekonomide meydana gelen daralmanın ekonomiye yansımasının bir sonucu olarak ithalde alınan KDV başta olmak üzere bazı dolaylı vergilerdeki tahsilatın hedefin altında kaldığı ifade edilerek, “Bu süreçte, ülke ekonomisindeki gelişmelerin bütçeye yansımaları yakından izlenecek ve mali disiplinin sürdürülmesi için gerekli her türlü tedbir zamanında alınacaktır” denildi.

CARİ TRANSFERLER YÜZDE 39.5 ARTTI
Giderler kaleminde en dikkat çekici gelişme cari transferlerde görüldü. Cari transferler Ocak’ta yüzde 39.5 artarak, 7.1 milyar TL’ye ulaştı. Sağlık, emeklilik ve sosyal yardım giderleri için yapılan transferler yüzde 27.4 oranında artarak 4.2 milyar TL’ye çıktı.

Cari transferler içindeki tarımsal destekleme ödemeleri Ocak ayında 453 milyon TL olarak gerçekleşti. Mahalli İdare payları ise Ocak ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 17.2 artarak, 1.2 milyar TL olarak belirlendi.

ÇANAKCI: BÜTÇE REVİZYONA AÇIK
Hazine Müsteşarı İbrahim Çanakcı, 2009 yılı bütçe rakamlarının revizyon gerektirdiğinin açık olduğunu belirterek, “Özellikle gelir projeksiyonlarının yüzde 4’lük büyümeye göre yapıldığı ve bunların 2008 yılı gerçekleşmeleri de dikkate alındığında, aşağıya doğru revizyona açık” diye konuştu.

SAĞLAM: KRİZ VE SEÇİM HARCAMASI ETKİLİ
Bütçe sonuçlarını değerlendiren Referans Gazetesi Ankara Temsilcisi Erdal Sağlam, “Ocak ayı hem harcamaların, hem gelirlerin nispeten az olduğu bir aydır. Ekonomik krizin Türkiye’ye yansımalarını ve ekonominin daraldığını çok açık görüyoruz. Vergilerin azaldığı, harcamaların da arttığı görülüyor. Hem kriz, hem seçim harcamaları mali disiplinin kaybolmasına neden oldu ve bu daha başlangıç. Hükümet IMF ile anlaşma imzalamalı; mali disiplini sağlamalı” dedi.