Hükümet, FİSKOBİRLİK'le yaşanan sorunların ardından 2006 yılında Toprak Mahsulleri Ofisi'ni (TMO) fındık alımında devreye sokmuştu.

TMO, üç yılda fındık alımı nedeniyle bir milyar lira ek maliyet üstlendi. Stoklarındaki 535 bin ton fındık da yağlığa ayrıldı.

Hükümet ise fındık stratejisini yeniledi.

2009-2012 yılları arasında uygulanacak yeni stratejiyi Tarım ve Köyişleri Bakanı Eker, Başbakan Yardımcısı Ali Babacan, Devlet Bakanı Cevdet Yılmaz, Sanayi ve Ticaret Bakanı Nihat Ergün ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek açıkladı.

Buna göre 2012 sonuna kadar ruhsatsız alanlardaki fındık üretimi bitirilecek. Halen 642 bin hektarda 322 bin üreticinin yaptığı fındık üretimi, 406 bin hektarda ve 209 bin üretici tarafından yapılacak.

290 bin üreticiye toplam 2,6 milyar lira destekleme ödemesi yapılacak. Ruhsatlı alanlarda üretim yapanlara dekar başına 150 lira destek verilecek, ruhsatsız alanlarda fındık üretimi yapanlara ise 3 yıl süreyle fındık söküm ve alternatif ürüne geçmeleri karşılığında toplam 600 lira destek sağlanacak.

Fındık desteklemelerine ilişkin ilk ödemeler 2010 yılı başında yapılacak.

Artvin'den Bartın'a kadar olan coğrafyadaki 13 ilde eğimi yüzde altıdan fazla olan üçüncü sınıf tarım arazileri ile 750 metre rakıma kadar olan alanlarda fındık üretilebilecek.

TMO FINDIK ALMAYACAK
Tarım Bakanı Eker, TMO'nun bundan sonra fındık almayacağını açıkladı. TMO'nun stoklarında bulunan 535 bin ton fındık piyasadaki fiyat istikrarının bozulmaması için satılmayacak, bu ürünün büyük bölümü yağ üretiminde kullanılacak.

Tarım Bakanı Eker, 2009-2012 döneminde uygulanacak yeni strateji ile fındıkta arz-talep dengesinin sağlanacağını, fiyatın serbest piyasada oluşacağını, Türkiye'nin uluslararası piyasalardaki ürün arzında belirleyici hale geleceğini, kamu harcamalarında etkinlik sağlanacağını, fiyatta ve ihracat gelirlerinde istikrar elde edileceğini söyledi.

Bakan Eker, yeni stratejiyle ruhsatlı üretim alanlarında üretim yapacak fındık üreticisinin herhangi bir kaybı olmayacağını vurguladı.

Dünyada geçen yıl toplam 1,1 milyon ton fındık üretilmesine karşın yıllık tüketimin 750-800 bin ton olduğunu belirten Eker, fındık üretiminin yüzde 75'ini, ticaretinin ise yüzde 85'ini Türkiye'nin gerçekleştiğini hatırlattı.

Türkiye'de yıllık fındık üretimi 550-800 bin ton arasında değişiyor, yılda 100-110 ton fındık tüketiliyor.

FINDIK FİYATI ERKEN DÖNEMDE DİP YAPAR MI?
Yeni fındık stratejisine tepkiler de gelmeye başladı.

FİSKOBİRLİK Yönetim Kurulu Başkanı Lütfi Bayraktar, şu açıklamayı yaptı:

"İlk etapta anladığımız kadarıyla, ruhsatlı fındık alanı 406 bin hektara indirilmeye çalışılıyor. Bu çok faydalı olabilir değil. Çünkü bu alan Türkiye'nin ihraç ettiği fındığı bile karşılamaz. Sezona bir ay kaldı. Böyle bir uygulama, 2009 için olabilir değil. Türkiye'nin yıllık 450-500 bin ton arası fındık ihracatı var. Ülkenin 100 bin ton da iç tüketimi var. Asgari 550 bin ton yaptı. Dünyada söz sahibi olacak ülkenin elinin altında da 50-60 bin ton fındık bulunması lazım. Toplamı 600-610 bin tonu geçiyor. Tarım ve Köyişleri Bakanlığının kendi raporunda, Türkiye'nin ortalama yıllık üretimi 675 bin ton olarak görülüyor. Bu rakam dikkate alındığında açıkta 75 bin ton fındık fazlası kalıyor. Bütün bu gelişmeler, alınan kararlar da bu 75 bin ton için. 75 bin ton fındıkla ilgili zafiyet var. Bu zafiyette herkesin, birlik olarak bizim de payımız vardır.''

Fındık Üreticileri Sendikası (FINDIK-SEN) Genel Başkanı Kutsi Yaşar ise şunları söyledi:

''Yeni fındık strateji kararı ile 150 liralık desteğin 2010 yılı başı esas alınarak uygulamaya konulacak olması fındık fiyatları erken dönemde dip fiyattan oluşmasına zemin hazırlayacaktır. Doğru taraflarının yanında eksik ve fındığın geleceğine yönelik kusurlu yaklaşımlarda var. Fındıkta 10 dönümlük bir arazi varlığı dikkate alındığında ortalamada 80 ile 120 kilogram üretim miktarı göz önünde bulundurulduğunda, dönüme verilecek 150 liralık destek fındık fiyatına kilo gramına 1 ile 1.5 lira arasında yansıyacaktır.''

Giresun Ziraat Odası Yönetim Kurulu Başkanı Özer Akbaşlı, serbest piyasa şartları oluşmadan fındığın serbest piyasaya bırakılmaması gerektiğini söyledi.

Trabzon Ticaret Borsası (TTB) Meclis Başkanı Mehmet Cirav, fındık konusunda alınan kararların doğru taraflarının da eksik taraflarının da olduğunu belirtti. Cirav, "Bir yerden başlanmalıydı. Bunun için önemli'' dedi.