Mali sürdürülebilirliğin ve öngörülebilirliğin artırılması suretiyle makro ekonomik istikrarın güçlendirilmesi için kamu mali yönetiminde uygulanacak mali kurallar ve buna ilişkin ulusal ve esasları düzenleyen "Mali Kural Kanunu Tasarısı", dün akşam TBMM Başkanlığı'na sevk edildi.

Yürürlük ve yürütme dahil toplam 12 maddeden oluşan ve önümüzdeki yıldan itibaren yürürlüğe girmesi planlanan tasarının, Haziran ayında yasalaşması bekleniyor.

Tasarının genel gerekçesinde, uygulanacak mali kuralın gerek kapsam gerek hesaplanması açısından Avrupa Birliği (AB) müktesebatıyla uyumlu olacağı vurgulanarak, Türkiye'de Mali kuralın uygulanması için zamanlama ve altyapı açısından gerekli şartların oluştuğu belirtildi.

İki ana bileşenden oluşan mali kural ile orta-uzun vadede bütçe dengesinin Gayrisafi Yurtiçi Hasıla'nın (GSYH) yüzde 1'i oranında açık verilmesi, yıllık büyümenin de yüzde 5 olması öngörülüyor.

Mali kuralın kapsamı ve temel ilkelerinin yer aldığı tasarıya göre, mali kural herhangi bir yılda genel yönetim açığının GSYH'ya oranı, bir önceki yıl genel bütçe açığının GSYH'ya oranına belirlenen genel yönetim açık uyarlamasının eklenmesi suretiyle hesaplanan tavanı aşamayacak.

Genel yönetim açık uyarlaması, açık etkisi ile konjontürel etkinin toplamından oluşacak. Açık etkisi, bir önceki yıl genel yönetim açığının GSYH'ya oranından genel yönetim açığının GSYH'ya oranına ilişkin uzun dönemli hedef olan yüzde 1'in çıkarılması sonucu bulunan değerin - 0.33 ile

çarpılmasıyla hesaplanacak. Konjonktürel etki ilgili yıl reel GSYH artış oranından yüzde 5'in çıkarılması sonucu bulunan değerin yüzde -0.33 çarpılmasıyla elde edilecek.

Uygulama konusunu da düzenleyen tasarıya göre, genel yönetim açığının GSYH oranının mali kurala göre belirlenen tavanın üzerinde gerçekleşmesi olasılığının ortaya çıkması halinde Maliye Bakanlığı, Devlet Planlama teşkilatı ve Hazine Müsteşarlığı ortaklaşa tedbir alternatifleri hazırlayacak ve bu tedbirler Ekonomi Koordinasyon Kurulu'nun başkanı olan bakan tarafından Bakanlar Kurulu'na sunulacak.

Mali kuralın raporlama, denetim ve istatistiklerin derlenmesinin nasıl yapılacağının da yer aldığı tasarıya göre, Sayıştay Başkanlığı, mali kural uygulamasında denetim birimi olarak faaliyet gösterecek Sayıştay Başkanlığı, Maliye Bakanlığı'nca hazırlanarak kamuoyuna duyurulacak olan "Mali Kural İzleme Raporu"ndaki yıllık gerçekleşmelere ilişkin verilerin doğruluğunu, güvenirliğini ve önceden belirlenmiş standartlara uygunluğunu değerlendirecek ve sonuçlarını raporun yayımından itibaren 45 gün içinde kamuoyuna açıklayacak.

Tasarıda yer alan bir başka madde ile de "çeşitli mevzuat ile getirilen özelleştirme gelirlerinin özel gelir kaydedilip otomatik ödenekleştirilmesi uygulaması" terk ediliyor. Böylece bütçeleme, muhasebeleştirme ve kamu mali raporlamasında saydamlığın artırılması amaçlanıyor.