Sıfır numaralı hasta: Maymun çiçeği salgını nasıl başladı?

Geçtiğimiz aylarda dünyanın gündemine oturan ve herkesin konuştuğu maymun çiçeği virüsü (mpox) Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde ilk kez görüldüğünde sağlık çalışanlarını şaşkınlığa uğrattı.

Ormanın virüse ev sahipliği yaptığına ikna olan Dr. Leandre Murhula Masirika, geniş çaplı bir araştırmaya koyuldu.

Virüsün eyaletteki sincaplar, kemirgenler ve maymunlar arasında gizlendiğine inanan doktor, beklenmedik bir bildirim aldı. Gelen kutusunda, aradığı virüsün fotoğrafı vardı.

Doktor Masirika ilk insan vakasıyla hiç beklemediği bir anda karşılaştığını vurgulayarak, "Aklımda belki ormanda veya vahşi yaşamda mpox virüsü bulabilirim gibi bir düşünce vardı. Ama sonra aniden, araştırma yapmak için seyahat ederken WhatsApp'ımda bir insan vakası belirdi." ifadelerini kullandı.

Doktor Masirika'nın telefonuna gelen fotoğrafta, yatakta çürüyen, ağrılı, şişkin yaralarla kaplı bir adam görülüyordu.

Fotoğrafı çeken ve kendisine yollayan sağlık çalışanları bunun ne olduğundan yüzde 100 emin değildi- maymun çiçeği bölgede daha önce hiç bildirilmemişti.

Ancak Doktor Masirika, yakın zamanda ülkeye dönmüştü ve maymun çiçeği virüsünün suçlu olduğundan emindi.

O zamanlar bilmediği şey, bar işleten hasta adamın, maymun çiçeği virüsünün klad 1b adı verilen yeni ve daha tehlikeli bir türünde "sıfırıncı hasta" olduğuydu.

Bu salgın daha sonra küresel bir sağlık krizini tetikleyecek ve binlerce kişiyi enfekte edecekti.

Aldığı mesajdan üç gün sonra Dr. Murhula Masirika, salgının ilk vakasının görüldüğü bölgeye ulaştı. Hastaneye vardığında durum beklediğinden daha kötüydü.

Masirika, “Hastaneye ulaştığımda korkunç şeyler gördüm. Yardım alamayan, yatağı olmayan, gerçekten mpox'tan muzdarip insanlar vardı. İlk vaka, başına gelen durumun bir lanet olduğunu düşünmüştü.” ifadelerini kullandı.

Sıfırıncı hasta, başlangıçta onu yerel bir bitkinin yapraklarıyla iyileştireceğine söz veren geleneksel bir şifacıya gitmişti.

Ancak acı dolu kabarcıklar hala vücudunda çoğalıyordu. Lezyonlar gözlerine ve boğazına kadar yayılmıştı, bu da konuşmasını veya yemek yemesini zorlaştırıyordu.

Lezyonlar o zamana kadar kaydedilen tüm maymun çiçeği vakalarından farklı şekilde gelişiyordu.

İnsanların cinsel organları etrafında yoğunlaşmışlardı ve hastalık hayvandan insana değil, insandan insana bulaşıyordu.

Ülkenin zaten aşırı yoğun olan hastaneleri, yeni bir maymun çiçeği türünden muzdarip hastalarla dolup taşıyordu.

15 Ağustos 2024'te Dünya Sağlık Örgütü uluslararası bir halk sağlığı krizi ilan ettiğinde, yeni varyant Burundi, Kenya, Ruanda ve Uganda'da tespit edilmişti.

O zamandan beri Tayland, Çin, Birleşik Krallık ve ABD gibi uzak yerlerde bile vakalar bildirildi.