Kansere neden olan çölyak hastalığının kolayca göz ardı edilen belirtileri
28.03.2025 09:03
Son Güncelleme: 28.03.2025 14:29
Öznur Doğan
Bağışıklık sisteminin, gluten adı verilen bir proteine karşı anormal bir tepki verdiği ve bu durumun ince bağırsakta hasara yol açtığı bir hastalık olan çölyak, genellikle görünür olmayan semptomlarla ortaya çıkıyor. Hastalığın teşhisinin 13 yıl sürebileceğini ifade eden bilim insanları, göz ardı edilmemesi gereken önemli belirtileri tek tek sıraladı.
Gluten; buğday, arpa ve çavdar gibi tahıllarda bulunur. Çölyak hastalığına sahip kişiler gluten tükettiklerinde, ince bağırsakta iltihaplanma ve hasar oluşabilir. Bu hasar sonucunda besinlerin emilimi engellenebilir ve sindirim sorunları, vitamin eksiklikleri gibi sağlık problemleri gelişebilir.
Yapılan araştırmalar, çölyak hastalığının belirtilerinin diğer hastalıklara kıyasla daha az görünür olduğunu, bu nedenle teşhisinin zor olduğunu gösteriyor.
Coeliac UK'a göre, İngiltere'de çölyak hastalığına sahip milyonlarca kişinin üçte ikisi, hastalığının farkında değil. Uzmanlar, tedavi edilmeyen çölyak hastalığının kansere neden olabileceği konusunda uyarıyor.
Çölyak hastalığı, uzun vadede kemiklerin kalsiyum emiliminde yaşanan sorunlar nedeniyle osteoporoz riskini artırabilir. Tedavi edilmeyen çölyak hastalığı, laktoz intoleransına da neden olabilir.
Laktoz intoleransı, vücudun süt ürünlerinde bulunan laktozu sindirmek için gerekli enzimi üretememesi durumudur ve şişkinlik, ishal, mide ağrısı gibi semptomları tetikleyebilir.
Bilimsel çalışmalar, çölyak hastalığına sahip olan kişilerin, ölümcül kanser türlerine yakalanma riskinin iki kat daha fazla olduğunu ortaya koyuyor. Bağırsak kanseri ve Hodgkin lenfoma, çölyak hastalığına sahip kişilerde daha yaygındır. Ancak, glutensiz bir diyet uygulamak, tehlikeyi önemli ölçüde azaltabilir.
GÖZ ARDI EDİLEN BELİRTİLER
Çölyak hastalığının en sık görülen belirtisi ishaldir. Dışkı genellikle kötü kokar ve mide ağrısı, şişkinlik, gaz gibi işaretler de görülür. Bu semptomları hazımsızlık, kabızlık ve kusma takip edebilir.
Bağırsaklarla doğrudan ilişkili olmayan ancak vitamin eksikliklerinden kaynaklanan belirtiler arasında aşırı yorgunluk, beklenmedik kilo kaybı, kaşıntılı döküntüler, denge kaybı ya da konuşma problemleri yer alabilir. İnatçı ağız ülserleri de dikkat edilmesi gereken sinyaller arasındadır.
Kanda çölyak hastalığına ait antikorlar bulunursa, hasta bir gastroenteroloğa yönlendirilir. Uzman, hastalığın karakteristik özelliği olan bağırsak hasarını tespit etmek için ek kan testleri veya bağırsak biyopsisi isteyebilir.
Çölyak hastalığının tedavisi, glutensiz bir diyetle sağlanır. Doktor, hastayı diyet planı oluşturma konusunda yardımcı olacak bir diyetisyene yönlendirebilir. Bazı hastalar, kaybedilen besin öğelerinin dengesini sağlamak için takviyelere de ihtiyaç duyabilir.