Yemekten sonra canımız neden tatlı çeker? Bilim insanları sebebini buldu: Obeziteye çare olabilir

20.02.2025 11:08

Son Güncelleme: 20.02.2025 11:17

Öznur Doğan

Max Planck Metabolizma Araştırma Enstitüsü'nden Henning Fenselau ve ekibi, fareler üzerinde gerçekleştirdikleri deneylerle, tokluk hissini sağlayan nöronların aynı zamanda şeker isteğini tetiklediğini de ortaya koydu. Mevcut bulgular, tatlıya olan tutkumuzun nörolojik bir temele dayandığını gösteriyor.

Yemekten sonra canımız neden tatlı çeker? Bilim insanları sebebini buldu: Obeziteye çare olabilir

Daha önce yapılan araştırmalarda, beyindeki doğal opioidlerin şeker isteği üzerinde önemli bir rol oynadığı tespit edilmişti. Bu opioidleri üreten ana bölge; beynin iştah, metabolizma ve hormonları düzenleyen hipotalamusundaki "arkuat çekirdek bölgesi" olarak biliniyor. Bu alandaki POMC nöronları, tokluk hissini de kontrol ediyor.

Yemekten sonra canımız neden tatlı çeker? Bilim insanları sebebini buldu: Obeziteye çare olabilir 1

Araştırmacılar, farelerden alınan beyin dilimlerini, opioidlerin bağlandığı reseptörleri görsel olarak inceleyebilmek için floresan bir solüsyonda yıkadılar. Bu reseptörlerin en yoğun bulunduğu bölgenin, beslenme ve diğer davranışları düzenleyen talamusun paraventriküler çekirdeği olduğu belirlendi. Bu bulgu, şeker isteğinin ARC ile PVT arasındaki etkileşimle ilişkili olduğunu gösteriyor.

Yemekten sonra canımız neden tatlı çeker? Bilim insanları sebebini buldu: Obeziteye çare olabilir 2
Araştırma ekibi, farelerin yemek yediği sırada beynin bu beyin bölgelerindeki nöronların faaliyetlerini izledi. 90 dakika sonra, farelerin doyduğu görüldü. Ancak tatlı servisi yapıldığında nöronal aktivite, normal yemekten yaklaşık dört kat daha fazla arttı. Fareler, tatlıları yemeye başlamadan önce gözlemlenen bu durum, beyin yolunun şeker isteğini tetiklediğini kanıtlıyor.
Yemekten sonra canımız neden tatlı çeker? Bilim insanları sebebini buldu: Obeziteye çare olabilir 3

POMC nöronlarından PVT’ye giden sinyaller engellendiğinde, farelerin tatlı tüketimi yüzde 40 oranında azaldı. Fenselau, bu durumu şu sözlerle açıkladı:

"Tokluk hissini yönlendiren hücreler, aynı zamanda şekere olan iştahı tetikleyen sinyaller de gönderiyor ve bunu özellikle tokluk sırasında yapıyorlar. Bu, hayvanların ve insanların tok olduklarında neden aşırı şeker tükettiklerini açıklıyor."

Yemekten sonra canımız neden tatlı çeker? Bilim insanları sebebini buldu: Obeziteye çare olabilir 4
Bu mekanizmanın evrimsel olarak neden geliştiği konusunda kesin bir bilgiye sahip olmadıklarını belirten uzman isim, araştırmanın obezite tedavisinde umut verici sonuçlara yol açabileceğini vurguladı.