İstanbul Üniversitesi (İÜ) Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Gürsel Çetin, saçın adli tıp açısından, özellikle bazı olaylarda tek başına çok önemli bir veri olduğunu söyledi.

İÜ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Cem'i Demiroğlu Oditoryumu'nda düzenlenen ''Saçı Çözmek'' adlı konferansta ''Adli Tıpta Saç'' başlıklı sunum yapan Çetin, 8. Cumhurbaşkanı Turgut Özal'ın bir spor aktivitesi esnasında düşüp hayatını kaybettiğini hatırlatarak, bu olayın adli tıp açısından çok önemli olduğunu söyledi.

Ani ve beklenmedik ölümlerde otopsi uygulanmasının tartışmasız şart olduğunu vurgulayan Çetin, bu şekilde ölen kişinin cumhurbaşkanı olması halinde o alandaki en ünlü ve en tecrübeli kişilerin de katılımıyla ve ülkenin bütün teknolojik ve bilimsel imkanlarının kullanılmasıyla otopsi yapılması gerektiğini, ancak Özal'ın ölümünün ardından bunun yapılmadığını anlattı.

Çetin, bu ölümün çok büyük iddia ve sıkıntılar yaratacağını o zamanlar da söylediğini ve bunun böyle de gerçekleştiğini kaydederek, çeşitli televizyon programlarında ve haberlerde ''saç örneklerinin ABD'ye gönderilmesi halinde Özal'ın ölüm nedenine ilişkin bir şeyler bulunacağı'' yönünde iddiaların ortaya atıldığını kaydetti.

Böyle bir durumda saç örneklerinin Amerika veya başka bir yere gönderilmesine gerek olmadığını dile getiren Çetin, ABD'de ne yapılıyorsa adli tıp ve adli bilimler alanında Türkiye'de de her şeyin yapılabildiğini, teknolojik tüm imkanların bulunduğunu belirtti. Prof. Dr. Çetin, ''Saç örnekleri incelenirse o konuyla ilgili birtakım şeyler bulunabilir, ama bulduğunuzda önemli olur, bulunmazsa iddiaların yanlışlığını göstermez. İşte burada sıkıntınız var'' şeklinde konuştu.

Saçın adli tıpta çok önemli olduğunu, o açıdan delil olarak alındığı sırada çok dikkatli davranılması ve bu çok önemli örneğin atlanmaması gerektiğini vurgulayan Çetin, ''Ancak birinci örnek olmasa da öyle olaylar vardır ki belki de sadece saçın atılması veya alınmaması o olayı çok büyük ölçüde etkileyecektir'' diye konuştu.

SAÇTA UYUŞTURUCU MADDE ANALİZİ  
Yaşayan kişiden biyolojik örnek olarak saçın kullanımının çok sık olmadığına dikkat çeken Çetin, konuşmasını şöyle sürdürdü:

''Ancak kullanılmasını gerektiren çok önemli bir alan var. Son zamanlarda meydana gelen olaylardan dolayı herkesin haberdar olmasının çok faydalı olacağını düşünüyorum. Alışkanlık yapan maddelerin araştırılması bakımından saçın çok önemli bir avantajı var. Diğer örnekler daha kısa sürelerde kullanılan maddeyi atabildiği için o maddenin vücutta diğer örneklerde bulunması çok zor, ama saç örnekleri büyük avantaj sağlıyor. Çünkü saçın uzamasına bağlı olarak burada birikiyor ve kalıyor.''

Çetin, saç üzerinde yapılan araştırmalarda bu maddelerin geçmişe dönük olarak ve uzun süreler için bulunabildiğini, ayrıca saçın uzunluğuna göre hangi zamanlarda kişinin hangi maddeyi kullandığının da tespit edilebildiğine işaret etti. Şüphe duyulması halinde mezar açılarak yapılan tetkiklerde genelde diğer biyolojik örneklerin bulunamadığını, dayanıklılığı açısından saçın burada avantajı olduğunu kaydeden Çetin, ayrıca adli tıp açısında olay yerinde saç örneğinin bulunmasının önem taşıdığını anlattı.

OLAY YERİNİN KORUNMASI  
Olay yerinin emniyet altına alınmasının delil ve örnek toplamada ve dolasıyla olayın aydınlatılmasında birinci kural olduğuna işaret eden Çetin, Türkiye'de genelde olay yerine meraklılar dahil herkesin girebildiğini, girmesi gerekenlerin ise en son girebildiğini söyledi.

''Olay yerinde her zaman gerekenden fazla kişi var. Bu konuda yapılan bilimsel bir çalışmaya, doktora tezine göre olay yerini en çok bozanlar, vali emniyet müdürü veya üst düzey polisler veya diğer polisler. Her polisin görevi değil olay yeri. Bunun için özel eğitilmiş olay yeri inceleme polisleri var. ''

Olay yerinden alınmış olan saç numunelerinin laboratuvarda bütün morfolojik özelliklerinin ayrıntılı olarak belirlendiğini ifade eden Çetin, mikroskobik inceleme sonucunda saçın boyunu, kalınlığını, boyalı olup olmadığının, kadına, erkeği veya kaç yaşında birine ait olduğunun ortaya çıktığını söyledi ve sözlerini şöyle tamamladı:

''Kesin olmasa bile adli bir olayda olguyu ret veya ekarte edecek şekilde cevaplar bulma şansınız yüksektir. Tabii bunun hemen arkasından en önemli şey gelecektir, moleküler genetik incelemeler yapılacaktır. Bulmuş olduğunuz özelliklere göre birtakım bulgular elde edilecek ve bu bulgularla neredeyse yüzde 100 oranında bir kişiyi ret etme veya 'onundur' demek açısında kullanılacaktır. Saç, adli tıp açısından özellikle bazı olaylarda tek başına dahi olsa o olayı çözmek açısından son derece önemli bir biyolojik örnektir.''