DOMDER binasında düzenlenen etkinlikte ENGÜDER Başkanı Ali Cenk Erdem ve Dernek Başkan Yardımcısı Diş Hekimi Ayşe Doğan ile 100'ü aşkın otistik çocuğa ücretsiz diş muayenesi gerçekleştirdi. Ailelerin de yardımı ile çocukları muayeneden geçiren Erdem ve Doğan acilen tedavi olması gereken otistik 2 kardeşe özel bir klinikte tıbbi müdahalede bulundular.

Etkinlikte dernek üyelerine diş fırçalama yöntemleri ile flor uygulaması konusunda bilgi verildi. Başkan Erdem, engelli çocukların diş tedavilerinin gerçekleştirilmesine gönüllü hizmet vermek amacıyla özel eğitimli diş hekimleri ve psikologlar olarak bir yıl önce ENGÜDER'i kurduklarını, bu kapsamda il il dolaşarak engelli çocuklara diş taraması yaptıklarını söyledi.

Zihinsel engelli çocukları muayene ve tedavi etmenin zor olduğunu, bu nedenle özel tekniklerle muayene ve tedavilerinin gerçekleştirilmesi gerektiğini ifade eden Erdem, Türkiye'de tamamen profesyonellerden oluşan ekiple gönüllü hizmet veren tek dernek olduklarını vurguladı. Erdem, DOMDER'in talebi doğrultusunda daha önce hiç diş taraması yapılmadığını öğrendikleri Diyarbakır'daki otistik çocuklara diş muayenesi yapmak için kente geldiklerini belirterek, şöyle konuştu:

''Türkiye'de 2,5 milyon zihinsel engelli çocuk var. Engelli grubundaki en kritik kesim zihinsel engelli çocuklar. Bu çocukların diş tedavileri derneğimizin çalışmalarıyla büyük bir ivme kazandı. Hem çocukları tedavi etmek hem ailelerini bilinçlendirmek hem de sivil toplum kuruluşlarının bu konuya dikkatini çekmek için bugün buradayız. Yüzde 40 ve üzeri engeli bulunan vatandaşların diş tedavi ücretleri devlet tarafından karşılanıyor. Ancak bu uygulamada gerçekleştirilemiyor. Çünkü bu konuyla ilgilenen yeterli sayıda diş hekimi yok ya da uygun donanımlı hastane imkânı bulunmuyor.''

BEYAZ ÖNLÜK GİYMEDİLER
Erdem, otistik çocukların birçok konuda olduğu gibi beyaz önlüklülere ve aşırı sese karşı hassasiyetleri bulunduğunu ifade ederek, onları korkutmamak ve psikolojilerini bozmamak adına diş muayenesi ve tedavilerinde büyük bir hassasiyet ve titizlik gösterdiklerini söyledi.

Çocukların en ufak bir korkularının onların hayatı boyunca atlatamayacağı travmaya yol açacağına dikkati çeken Erdem, ''Bu çocuklarımız çok hassas, onları korkutmamak için beyaz önlük giyinmedik. Onlara sıcak yaklaşımımızla ağızlarını bile açmamak için gösterdikleri direnci sevgi ile önlemeye çalışıyoruz'' dedi. Erdem, bu konuda eğitim aldıklarını anlatarak, şöyle devam etti:

''Tedavi kapsamında her çocuğa genel anestezi uygulamıyoruz. Damardan anestezi (sedasyon) yöntemi uygulayarak diş tedavilerini gerçekleştiriyoruz. Muayene ettiğimiz çocukların büyük bölümünün ciddi diş problemleri var. Çünkü bu çocuklar dişlerini korumayı bilmiyorlar. Diş fırçalamayı bile öğretmek gerçekten zor. Bu konuda sorun yaşayan çocuklarımıza diş çekiminden ziyade dolgu ve kanal tedavisi yapıyoruz. Ailelerini bilinçlendirerek, bir anlamda koruyucu hekimlik yapıyoruz. Bugün diş problemi yaşayan iki çocuğumuzun dişine sedasyon yöntemi ile müdahalede bulunduk. Özel bir klinikte otistik 2 kardeşten birinin çürük ve kurtarılması mümkün olmayan 2 dişini çekik, diğerinin ise 7 dişine dolgu yaptık. Çocuklarımız herhangi bir acı yaşamadı. Diyarbakır'da genel anestezi uygulayacağımız bir ortam sağlanırsa bu konuda da hastalara yardımcı olmaya çalışacağız.''

Erdem, ENGÜDER olarak hedeflerinin Türkiye'ye sadece engellilerin tedavi edildiği diş hastanesi kazandırmak olduğunu belirterek, ''Bunu Ankara'da başlatıp daha sonra diğer bölgelere ve Diyarbakır'a da kazandırmak istiyoruz'' dedi.

DİŞ TEDAVİSİ İÇİN ÖZEL MERKEZ GEREKLİ
DOMDER Başkan Yardımcısı Adnan Aydın, otistik çocukların yaygın diş problemleri bulunduğunu bölgede çok sayıda çocuğun bu konuda mağduriyet yaşadığını söyledi. Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde zihinsel engelli çocukların diş tedavilerinde lokal ve genel anestezi yapılamadığından, çoğu zaman da diş tedavilerinin yapılamadığını ifade ederek, şunları kaydetti:

''Lokal ve genel anestezi uygulanmadan diş tedavisi yapılmak istendiğinde bu çocuklar 4-5 kişi tarafından tutularak zorla dişleri çekilmek isteniyor. Bu travmayı çocuklarımız ömür boyu üzerlerinden atamıyor. Çocuklar bu duruma büyük tepki gösteriyor. Dernekler olarak ENGÜDER ile işbirliği yaparak Diyarbakır'daki otistik çocukların sağlıklı bir ortamda uzman ellerde diş muayenelerinin yapılması için çalışma başlattık. Bu çalışmanın devam etmesini diliyoruz. Ancak bu uzun vadede bir çözüm değil. Çözüm, bölgemizdeki zihinsel engelli çocukların genel anestezi altında diş tedavilerinin yapılacağı bir merkezin kurulmasıdır. Diş taramasından geçen çocukların diş probleminin sadece çürük olmadığını aynı zamanda dolgu gerektiren diş sorunlarının da olduğunu öğrendik. Burada bu çocukların tedavi edilmeleri için uygun imkânlar bulunmadığı için bölgedeki çocukları Ankara ve İstanbul gibi illere tedavi için götürmek zorunda kalıyoruz. Bu da ailelerin ekonomik durumu göz önüne alınacak olursa her zaman mümkün olmuyor. Bu konuda sorunların giderilmesi için kalıcı çözümler bulunmasını istiyoruz. Bu alanda mevcut hastanelerde veya bağımsız genel anestezinin uygulandığı yeni bir klinik oluşturulmasını talep ediyoruz.''