Akciğer kanseri ameliyatları oldukça riskli operasyonlar. Açık yapılan akciğer kanseri ameliyatlarındaki büyük kesiler hastalarda ağrı ve enfeksiyona neden oluyor, iyileşmeyi güçleştiriyor. Bu nedenle kapalı akciğer ameliyatları büyük önem taşıyor. Kapalı akciğer ameliyatları yakın bir zamana kadar sadece Vats tekniği ile yapılabiliyordu. Çok az cerrahın uygulayabildiği vats, (videotorakoskopi), bir video kamera yardımı ile göğüs içinin görüntülenmesi anlamına geliyor.

Bu yöntem ile göğüs kafesinin, görüntülenmesinin ardından, göğüse açılan küçük deliklerden (port) çeşitli cerrahi aletlerin yardımı ile hemen tüm ameliyatların videotorakoskopik yapılması mümkün oluyor.

Şimdi ise bu kapalı akciğer ameliyatlarında bir adım daha atıldı. Dünyada ve Türkiye’de çok az merkezde akciğer ameliyatları artık robotik olarak yapılabiliyor. Türkiye’de kapalı akciğer ameliyatlarının öncülerinden olan Florence Nightingale Hastaneleri Göğüs Cerrahisi Bölümü’nden Prof.Dr. Alper Toker, ilk robotik operasyonu 2011 yılında yaptıklarını kaydediyor: “Şu ana kadar 72 robotik akciğer operasyonu yaptık. Biz kapalı akciğer ameliyatlarını çok sık uygulayan bir ekibiz. Ne zaman ki ilerlemiş hastalıklara VATS ile müdahale yeterli olamadı, o zaman robotu kullanmaya başladık. İlk hastamız, hızlıca sahalara dönmesi gereken profesyonel bir hakemdi. İlk kez onda robotik operasyonumuzu yaptık. Kendisi halen ulusal ve uluslararası liglerde başarı ile hakemlik yapabiliyor” diyor.

Prof. Toker, robot ile çoğunlukla akciğer kanseri ameliyatları yaptıklarını belirtiyor: “Bazen de mediastinal kitle veya kistleri de ameliyat edebiliyoruz. En yaşlı hastamız 84 yaşında idi en genç hastamız 8 yaşında bir kız çocuğu idi. 8 yaşında kız çocuğunda doğumsal iyi huylu bir kist sebebiyle operasyon yaptık.”

ROBOT NE ZAMAN DEVREYE GİRİYOR?
Prof. Toker, kapalı ameliyatların amacının ağrıyı azaltmak ve hastanın normal hayatına bir an önce dönmesini sağlamak olduğunu ifade ediyor: “VATS dediğimiz yöntem bu nedenle son 20 yıldır geliştirilmiştir. VATS ile yapmakta zorlanabileceğimiz operasyonları robot ile kapalı olarak tamamlayabiliyoruz. Robotun elleri bizim elimiz gibi çalışabiliyor. Kaba bir benzetme olacak ama VATS ile Çinliler gibi çubukla yemek yerken, robot ile olunca elimizle yiyoruz gibi bir durum ortaya çıkıyor. Robot kapalı operasyonların becerisini arttırabilen bir yöntem diyebilirim.”

Robotla erken evre akciğer kanseri ameliyatının pek çok avantajı olduğunu vurgulayan Toker, o avantajlar hakkında şunları söylüyor: “Robotla yaptıktan sonra bu hastalarımız normal yaşantılarına devam ediyorlar. Herhangi ek bir tedavi almıyorlar. Robotun; ağrıyı azaltması, yoğun bakım gerekiyorsa süreyi kısaltması, iş hayatına daha çabuk dönmeyi sağlaması, daha az ağrı kesici kullanmasını sağlaması gibi üstünlükleri var. Biz de bunu yaşıyoruz. Kapalı cerrahi ile kıyaslayacak olursak daha yüksek bir hareket kabiliyeti sağlıyor. Açık cerrahi ile eşit hareket kabiliyeti daha az bir ağrı ile daha az bir travma ile kavuşabiliyorsun. Bunun yanında görme açıları çok farklı. Yakınlığı büyütmesi gibi teknik üstünlükleri var. Cerrahın el titremesini ortadan kaldırması gibi pozitif avantajları ile robotun ileride daha çok yer tutacağını düşünüyorum.”

‘DÜNYADA ÖNEMLİ BİR YERDEYİZ’
Prof. Alper Toker, Avrupa’da robotla akciğer kanseri ameliyatlarının sadece İtalya ve Türkiye’de yapılabildiğini belirterek, “Bu ameliyat öyle yaygın yapılan bir ameliyat değil. İngiltere’de Almanya’da robotla akciğer kanseri ameliyatı yapılmıyor henüz. Bunlar ülkemiz adına çok önemli gelişmeler. Bugün Belçika ve Hollanda gibi Avrupa’nın en gelişmiş sayılan merkezlerinde bile robotla akciğer kanseri ameliyatı bizim düzeyimize gelemedi. Başlamak üzereler ve bu konuda bizden yardım istiyorlar” ifadesini kullanıyor.

'ROBOTLA AKCİĞER AMELİYATLARINDA EĞİTİM VERİYORUZ'
Türkiye’nin göğüs cerrahisinde yurt dışına eğitim verebilir duruma geldiğinin altını çizen Toker, “Bu konuda bir talep ortaya çıktı. Göğüs cerrahisinde bildiğim kadarıyla henüz eğitimin yaygınlaşmasına yönelik bir girişim yok. Galiba biz göğüs cerrahisinde öncüyüz” diyor.

‘YURTDIŞINDAN ÇOK SAYIDA HASTA GELİYOR’
Prof. Alper Toker, yurtdışından özellikle Kuzey Afrika, Orta Doğu ve Azerbaycan’dan robot ile akciğer operasyonu olmak için gelen hastalar olduğunu vurgulayarak şunları söylüyor: “Şöyle söyleyeyim; Türkiye’de altyapının gelişmesi, her türlü imkanımızın olması, bazı ameliyatlarda pek çok gelişmiş ülkenin önüne geçmemizi sağladı. Örneğin; robotla akciğer kanseri ameliyatını yapan bir tek İtalya ve biz varız. O kadar yaygın bir iş değil. İngiltere’de Almanya’da robotla akciğer kanseri ameliyatı yapılmıyor henüz. Bunlar çok önemli gelişmeler.”