Beyin ve omuriliği olumsuz yönde etkileyen MS, gençlerde özürlülüğe de yol açabilen en önemli sinir sistemi hastalıklarından biri. 20-40 yaş arasındaki kadınlarda daha fazla görülüyor. 29 Mayıs Dünya MS Günü nedeniyle hastalığa dikkat çeken Hisar Intercontinental Hospital Nöroloji Bölümü Uzmanı Doç. Dr. Göksel Somay, İskoçya, İskandinavya ve Kuzey Avrupa ülkelerinde daha yaygın görülen hastalığın dünyada yaklaşık 1 milyon kişiyi etkilediğini söyledi.

Nedeni tam olarak bilinmese de çalışmalar hastalığın bağışıklık sistemindeki ani bir fonksiyonel bozukluktan kaynaklandığını gösteriyor. Dr. Somay, hastalığın gelişim mekanizması hakkında şunları aktardı: “Vücudun kendi bağışıklık sistemi, beyin, omurilik ve göz sinirlerinin sinir liflerini çevreleyen dokulara saldırır; beyin ve omurilikte sinir liflerini çevreleyen miyelin kılıfını etkiler. Hasarlı alanlarda sertleşmiş dokular oluşturarak ataklarla veya ilerleyici olarak seyreder. Ayrıca genetik ve enfeksiyon başta olmak üzere çevresel faktörler de hastalığın gelişmesine katkıda bulunur. Sıcak hava ve nem de hastalığın belirtilerini kötüleştirebilir.”

BU BELİRTİLERLE ORTAYA ÇIKIYOR
• Kol ve bacaklarda güçsüzlük,
• Çift görme ve/veya görme bulanıklığı,
• Uyuşma, karıncalanma, hissizlik gibi duysal belirtiler,
• Baş dönmesi ve denge bozukluğu,
• Sık ve az idrar yapma,
• İdrara çıkarken zorluk gibi mesane problemleri,
• Yorgunluk, halsizlik,
• Konuşma bozukluğu,
• Bellek, konsantrasyon, dikkat bozuklukları gibi bilişsel belirtiler,
• Nadiren epileptik nöbet, baş ağrısı, ileri düzeyde kognitif yıkım.

ATAKLAR FARKLILIK GÖSTERİYOR
Hastalığın her hastada farklı şekilde seyredebildiğini belirten Dr. Somay, “Sıklıkla birkaç hafta sürebilir ve sonrasında kendiliğinden ya da ilaç tedavisi ile büyük oranda veya tamamen düzelir. Belli belirsiz bulgular ile seyreden ve herhangi bir özürlülüğe yol açmayan iyi huylu MS şeklinde seyredenleri de olabilir. Hastalık 4 farklı şekilde seyredebilir” diyor.

MS tanısı muayene, laboratuvar ve görüntüleme yöntemleri kullanılarak konuluyor. Hastalığın kesin bir tedavisi bulunmuyor ancak atak sırasında ortaya çıkan nörolojik bulguların düzeltilmesini, atakların önlenmesine, oluşan özürlülüklerin giderilmesine yönelik rehabilitasyon ve destekleyici tedaviler uygulanıyor.

Atak döneminde yüksek doz kortizon tedavisinin 3-10 gün süreyle uygulanabildiğini belirten Dr. Somay, atağın sıklığı ve şiddetine göre tedavi içeriklerinin değiştiğini söylüyor ve ekliyor: “Sadece belirtiler ortaya çıktığında kas gevşeticiler, nöropatik ağrı tedavisi, mesane problemleri için tedavi, antidepresanlar kullanılır. Kaslarda aşırı kasılma ve bazı mesane problemlerinde botulinum toksini (Botox) kullanılabilir. İlaç tedavisinin yanı sıra gerekli durumlarda fizyoterapi yapılması çok faydalıdır. Hastaya özgü egzersizlerin düzenli ve programlı uygulanması sağlanmalıdır. MS'li çoğu hastanın normal veya normale yakın bir ömür yaşadığını unutmamak gerekir. Kronik bir süreç olsa da uygun tedavilerin zamanında yapılması, rehabilitasyon yaklaşımları ile maksimum düzeyde fayda sağlanır.”

MS HASTALARINA GÜVENLİ EGZERSİZ İÇİN İPUÇLARI
• Egzersize başlamadan önce mutlaka ısınma hareketlerini yapın.
• Günün en sıcak saatlerinde (10:00-14:00) egzersiz yapmayın.
• Bol sıvı tüketin.
• 30 dakika boyunca çalışmayı planlıyorsanız, 10 dakikalık egzersiz seansları ile başlayın.
• Yetersiz aydınlatmalı, kaygan zeminli yerlerde egzersiz yapmaktan kaçının.
• Denge problemi yaşıyorsanız mutlaka destek alabileceğiniz bir alan oluşturun.
• Vücudunuzun farkında olun. Rahat hissetmiyorsanız, egzersizinizi hemen sonlandırın.
• Yüzme, yoga gibi zevk aldığınız bir aktivite seçin.