8-12 yaş arası öğrencilere yönelik hazırlanan programla; çocuklar oyunlaştırılmış eğitim platformunda, dijital dünyadaki tehlikelerin farkına varacak, fırsatları ise daha iyi değerlendirebilecek ve kendilerini korumayı öğrenecek.

Türkiye’de dijital dönüşümün öncüsü Turkcell, internet çağının gereklilikleri ışığında daha bilinçli ve sorumlu çocuklar yetiştirilmesi amacıyla, dijital vatandaşlık eğitiminin verileceği önemli bir eğitim hamlesi başlattı. Turkcell, bu konuda küresel boyutta ses getiren ve birçok çalışmaya imza atan DQ Enstitüsü ile işbirliği yaptı ve bir dünya standardı olarak kabul edilen Dijital Zeka DQ’yu Türkiye’ye kazandırdı. Çocukların oyun oynayarak dijital kimlik kazanmasına imkan veren bu zengin içeriğe, hem mobil uygulaması aracılığıyla hem de web sitesi üzerinden ulaşmak mümkün.

Projenin kamuoyuna duyurulması için düzenlenen basın toplantısına, “dijital zeka” kavramının yaratıcısı ve DQ Enstitüsü Kurucusu Güney Koreli bilim insanı Dr. Yuhyun Park ile Turkcell Genel Müdürü Kaan Terzioğlu katıldı. Toplantıda, Turkcell’in Zeka Gücü kapsamında BİLSEM işbirliğinde eğitimleri desteklenen 200 kadar çocuk da dinleyici olarak yer aldı.  Projenin öncüleri toplantıda; OECD (Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü), IEEE (Elektrik Elektronik Mühendisleri Enstitüsü) ve WEF (Dünya Ekonomik Forumu) tarafından dijital okuryazarlık ve yetenekler konusunda dünya standardı olarak kabul edilen DQ eğitim platformunun çocuklarımızın geleceğine yatırım olduğunu ve büyük bir farkındalık yaratacağı konusunda hem fikir olduklarını dile getirdi.

“Zaman kaybetmeden çocuklarımızı geleceğe hazırlamalıyız”

Turkcell Genel Müdürü Kaan Terzioğlu toplantıda yaptığı konuşmada çocuklara hitap ederek, “Akıllı cihazlar sadece 10 yıldır hayatımızda ve şu an 10 yaşında olan çocuklar bu teknolojiyi deneyimleyen ilk kuşak. Dijital dünya ve teknoloji, çocuklar için olağanüstü fırsatların yanı sıra bazı riskleri de barındırıyor. Öğrenciler keşfetmek, iletişime geçmek ve öğrenmek için internetin ve mobil teknolojilerin gücünü kullanıyor. Ancak bu durum sanal zorbalık, mahremiyet sorunları, internette güvenilir kaynak bulmanın güçlüğü gibi pek çok problemi de, ailelerin ve eğitimcilerin gündemine taşıyor. Çocuklarımızı vakit kaybetmeden sanal risklere karşı bilinçlendirmek ve geleceğe hazırlamak zorundayız. Dijital Zeka Küresel Etki Raporu Araştırması’nın sonuçlarına baktığımızda Türkiye’de çocukların siber tehditlere maruz kalma olasılığı yüzde 47. Bu risk oranını en düşük düzeye indirmeliyiz, DQ ile hedefimiz budur. Turkcell olarak çocuklarımıza güvenli öğrenme alanları yaratarak Türkiye’nin dijital dünyada söz sahibi olması için var gücümüzle çalışmaya, projeler üretmeye devam edeceğiz” dedi.

“Bu topraklardan güçlü liderler çıkıyor, geleceğin dijital liderleri olacaksınız”

Dr. Yuhyun Park-Kaan Terzioğlu
Dr. Yuhyun Park-Kaan Terzioğlu

Dijital Zeka (DQ) kavramının yaratıcısı Güney Koreli bilim insanı Dr. Yuhyun Park da toplantıda DQ'nun önemli özelliklerine değindi ve izleyici çocuklara seslendi. Park, “Sizler çok özel bir jenerasyonsunuz, elinizdeki telefon ve tabletler hem milyonlarca kişiye açılıyor hem de dünya tarihinin tüm bilgi birikimine. Geçmişin kralları bile bu imkana sahip değildi. Elinizde büyük bir güç var ama bu gücü nasıl doğru kullanacağınızı öğrenmelisiniz. İşte Dijital Zeka platformunu bu amaçla oluşturduk. Ayrıca 3 başka avantajınız daha var. Atatürk, Fatih Sultan Mehmet ve Muhteşem Süleyman bu topraklardan çıktı. Bu topraklar müthiş liderler çıkarma potansiyeline sahip. Stratejik lokasyonunuz var ve bu topraklarda bilgeliğe çok değer veriliyor. Dijital Zeka tamamen bilgelikle alakalı. Sizler de geleceğin dijital liderleri olabilirsiniz,” dedi. Sözlerine Dijital Zeka platformunu anlatarak devam eden Dr. Park, “Oyun tabanlı bir eğitim sistemi olan DQ, çocuğun dijital zekasını ölçümlüyor ve aynı zamanda hem aileleri hem de okulları eğitim sürecinin içine dahil ediyor. Proje ile çocuklar eğitime interaktif bir şekilde katılıyor, animasyonlar, çizgi romanlar, oyunlar ve basılı eğitim materyaller ile eğitimleri destekleniyor. Bu özellikleri sayesinde DQ, UNESCO tarafında onaylanan tek dijital zeka eğitim içeriği olarak dikkat çekiyor” açıklamasını yaptı.

DQ ile çocuklara sekiz özel yetenek kazandırılacak

Çocuklar, Dijital Zeka eğitimi kapsamında hazırlanan interaktif içeriklerle, sekiz başlık altında dijital zeka yeteneklerini kazanacak. Dijital dünya ve teknolojinin çocuklarımıza sunduğu fırsatları doğru kullanabilmeleri için uzun zamandır çalışmalar yürüten DQ Enstitüsü’nün geliştirdiği eğitim, oyunlar ve özel karakterler; keyifli dersler halinde öğrencilere sunuluyor. Bu dersler bilişsel ve duygusal yetenekleri sekiz başlık altında toplayarak, çocuklara dijital yetenekler kazandırıyor.

Kaan Terzioğlu, Turkcell Dijital Zeka (DQ)
Kaan Terzioğlu, Turkcell Dijital Zeka (DQ)

ÇOCUKLARA KAZANDIRILACAK YETENEKLER

1. Dijital Vatandaşlık Kimliği: Kişinin çevrimiçi kimliğini ve itibarını yaratıp yönetebilme yeteneği (Bu yetenek, çevrimiçi kişilik farkındalığını ve çevrimiçi varlığın uzun ve kısa dönemdeki etkilerinin yönetimidir).

2. Ekran Süresi Yönetimi: Kişinin dijital cihazları ve medyayı, çevrimiçi ve dışındaki hayatı arasında sağlıklı bir dengede koruyarak, denetim altında kullanabilmesi.

3. Siber Zorbalık Yönetimi: Çevrimiçi ortamda karşılaşılabilecek siber zorbalık, cinsel istismar amaçlı yaklaşım ve radikalleşme gibi tehditlerin yanı sıra şiddet ya da müstehcenlik bakımından sorunlu içeriklerle başa çıkabilme, bu tehditlerden kaçınma ve etkilerini en aza indirme.

4. Siber Güvenlik Yönetimi: Hack’lenme, sahtekarlık, zararlı yazılım gibi siber tehditleri algılayabilme, verilerin korunması için en doğru hamleyi yapıp, uygun güvenlik araçlarını kullanabilme.

5. Dijital Empati: Çevrimiçi ortamlarda aynı duyguyu paylaşarak başkalarıyla iyi ilişkiler kurabilme.

6. Dijital Ayak İzi Yönetimi: Dijital dünyada bırakılan ayak izlerini anlamak, yönetmek ve gerçek dünyada karşılaşılabilecek sonuçlarını öngörerek yönetebilme.

7.  Eleştirel Düşünme: Dijital ortamda içerik bulma, yaratma, değerlendirme, paylaşma ve ondan yararlanma.

8.  Gizlilik Yönetimi: Özel hayatın gizliliği hakkı, fikri mülkiyet hakkı, ifade özgürlüğü ve nefret söyleminden korunma gibi kişisel ve yasal hakları anlama ve savunabilme.

Türkiye dijital zekada dünya ortalamasının üstünde

Turkcell, proje kapsamında ayrıca, Türkiye’nin Dijital Zeka Küresel Etki Raporu Araştırması’nda (DQ Global Impact Report) yer almasını sağladı. DQ Enstitüsü ve Üniversiteler Koalisyonu (Harvard University, Nanyang Technological University Singapore, National Institute of Education Singapore, Iowa State University, Yonsei University, Seyong University) işbirliğinde düzenlenen Dijital Zeka Küresel Etki Araştırması'na, aralarında Türkiye'nin de bulunduğu 29 ülkeden, 8-12 yaş aralığında 3 bin 800 çocuk katıldı. Araştırmada öğrencilere internet üzerinden 60 soruluk çoktan seçmeli bir test yapıldı. Araştırma sonrası öğrencilerin, dijital zeka konusunda durumu net bir şekilde görüldü ve bazı ülkelerde öğrencilerin dijital dünyadaki siber risklere ne kadar maruz kaldıklarını ortaya çıktı. Rapora göre, araştırmaya katılan 29 ülkenin ortalaması alındığında, çocukların yüzde 56’sının siber tehditlere maruz kaldığı tespit edildi. Türkiye’de bu oran, yüzde 47 ile dünya ortalamasının altında kaldı. Bu risk, okullarda yapılacak dijital zeka ve vatandaşlık eğitimleriyle en aşağıya çekilecek. Araştırma sonrası açıklanan rapora göre, çocukların sadece eğlence amaçlı ekran kullanımının dünya ortalaması 32 saat ve bu çocukların yarısı kendilerine ait cep telefonlarından internete bağlanıyor. 8-12 yaş arası çocukların yüzde 85’i sosyal medya kullanıyor. Sosyal medyayı yoğun ve aktif olarak kullanan çocuklar, daha az aktif olan çocuklara göre haftada fazladan 12 saat ekran önünde zaman harcıyor.

Dijital dünyadan rakamlarla çocuklar

-Bugün çocukların yüzde 59’u tablet kullanıyor ve günde iki saatleri tablet başında geçiriyorlar. Bu sürenin yüzde 77 gibi önemli bir kısmını oyun oynayarak geçiriyorlar.

-Çocukların yüzde 79’u tableti aynı zamanda bir eğitim aracı olarak da kullanıyor.

-8-12 yaş grubu çocukların yüzde 40’ı siber zorbalıkla karşı karşıya kalıyor.

-Dünya genelinde çocuklar yetişkinlere göre yüzde 35 daha fazla kimlik hırsızlığına maruz kalıyor.

-İngiltere’de çocukların yüzde 39’u internete bağımlı olduğunu söylüyor. ABD’deki gençlerin yüzde 69’u internet üzerinden yabancılarla iletişim halinde.

DİJİTAL BAĞIMLILIK NASIL ÖNLENİR?