NTV

10 dilde Livaneli şarkıları

Türkiye
10 dilde Livaneli şarkıları

Züleyha aslında zor bir işe girişti '10 Etnik Dilde Livaneli Şarkıları' albümüyle... Livaneli'yi sevenlere albümü beğendirebilmek de, Livaneli'yi sevmeyenlere ulaşmak da zordu...

1987 doğumlu genç şarkıcı Züleyha'nın '10 Etnik Dilde Livaneli Şarkıları' adlı ilk albümü geçtiğimiz aylarda çıktı ve genellikle olumlu eleştiriler aldı. Livaneli şarkılarını 10 farklı dilde söylemek kolay iş değildi ama bu projeyi başarıyla hayata geçirdi.

Züleyha albümün üzerinden biraz geçtikten sonra daha dingin bir kafayla sorularımızı cevapladı: Neden Livaneli şarkıları? 10 dilde söylemek zor olmadı mı? Herkes neden ondan bir Ahmet Kaya albümü bekliyor?

''Hayatıma giren sanatçılar sayesinde şarkı söylemeye başladım. Ahmet Kaya, Ferhat Tunç, Selda Bağcan, Zülfü Livaneli... Özgün müzik dinlerken bir yandan Kürtçeye de ilgim vardı. Ama aynı zamanda yorumlamaya da çalışıyordum. Daha sonra konservatuara gittim, 3 dönem sürdü. Ardından zaten iş hayatım başladı ve konservatuarı bırakmak zorunda kaldım.

Albüm çıkaracağım, sanatçı olacağım gibi hayalim hiç olmadı. Ta ki, 2009 yılında Zülfü Livaneli’nin Harbiye’de Kürtçe ‘Yiğidim Aslanım’ şarkısını okuyana kadar. Zülfü Ağabeyle çalışırken onun bir şarkısını Kürtçeye çevirtmiştik Zengin Elçi ile birlikte, ‘Ey Özgürlük’ü. 6 ay sonra ‘’sizin bir şarkınızı biz Kürtçeye çevirdik ama tepkiniz ne olacak merak ediyoruz’’ dedik. O da benden dinlemişti. ‘’Hep arzumdu şarkılarımın Kürtçe olarak söylenmesi, bu toprağın dillerinden birinde söylenmesi ama hiçbir zaman yerine getirilemedi. Bunu yapar mısın?’’ dedi.

İlk olarak Harbiye Açık Hava’da söyledim. Çok güzel tepkiler aldık. Zülfü Ağabey konserden hemen sonra bir albüm yapalım dedi. Kürtçe Livaneli şarkıları albümü böyle çıktı. Ama sonra Zülfü Ağabey’e Lazca da, Ermenice de okumak istediğimi söyledim. O da nasıl istiyorsan öyle oku dedi. İki parçalık bir single yaptık Seyhan’ın yolunu tuttuk.

'BİR LİVANELİ PROJESİ DEĞİL'
Her dilde olması benim fikrimdi. Bu bir ‘Livaneli projesi’ gibi görünüyor ama aslında Zülfü ağabeyin öncülüğünde veya teklifinde gerçekleşmedi bu albüm. Burada benim - belki açgözlülüğümden - farklı dillerde okumak istememden dolayı proje çıkmış oldu.

Herkes aynı şeyi merak ediyor; bir Kürt kızı neden tamamıyla Kürtçe bir albüm yapmadı? Evet yapabilirdim ama aslında çok önemli bir nokta var; birçok Ermeni komşumuz, ahbabımız vardı Bitlis’te. Onlarla hep iç içe büyüdük. Ermeni müziği de dinliyordum. Çok da seviyordum söylemeyi. Ve dedik ki Ermenice de okuyabilirim. Temel olarak Ermeniler olsun, Lazlar olsun aynı şey geçerli; aramızda fark yok. Bu bir arada yaşayabildiğimizin, bir arada olduğumuzun kanıtı aslında. 10 dilde söyleme fikri böyle gelişti.

Olumsuz anlamda hiç eleştiri almadık, gelen bütün eleştiriler yapıcı. Keşke Çerkezce de okusaydın diyorlar. Tabii, Çerkezce okumayı da çok istedim ama yetiştiremedik. Hakkını veremeyeceğim bir parçayı da okumanın anlamı yoktu. Arapçayı, Farsçayı, Ermeniceyi tekrar tekrar okudum, o dili bilen insanlara. Herkesin okeyini aldıktan sonra zaten bu proje ilerlemiş oldu. Yoksa herkesin ağzına bir parmak bal çalmak gibi bir niyetim yoktu.

Dil konusunda çok hassas davrandık. Hocalarla, uzman isimlerle çalıştım. Ben Zazaca konuşuyorum ama Kürtçe de öğrendim. Benim amacım bu ülkede konuşulan yok olmaya yüz tutmuş dilleri ortaya çıkarmak. Yoksa Zülfü Livaneli’nin şarkıları dünyada söylenmiş, birçok dilde söylenmiş.

LİVANELİ'Yİ SEVMEYENLER DE DİNLEYEBİLİR
Zülfü Livaneli’yi sevmeyenler var. Ama bunu bir Livaneli projesi olarak algılanmamalı. Onu seven de var sevmeyen de var. İsterim ki, bu albüm herkese ulaşsın, herkes dinlesin, olumlu ya da olumsuz bir şekilde geri dönsünler.

Bu projeye girerken korkmadın mı? diye sorarsanız, tabii ki korktum. Livaneli’yi sevmeyenlere bu albümün ulaşması açısından korktum. Diğer yandan Livaneli hayranları onun şarkılarını başkasından dinlemeyi sevmez. Ama öyle bir şey yaptık ki albümü dinleyen herkes benimsedi.

AHMET KAYA ŞARKILARI SÖYLEMEK İSTERİM
Herkes soruyor Ahmet Kaya ile büyümüşsün neden Ahmet Kaya şarkıları söylemedin? Dediğim gibi aklımda albüm yapmak yoktu. Bir anda oluşan bir proje bu. Ama hayalim Ahmet Kaya şarkılarını da okumak, 10 dilde okumak. Ama sırf söylemek için değil. Hatta sadece Kürtçe bir albüm bir yapılabilir, neden olmasın? Çok daha zaman alacak bir proje. Böyle bir şey tabii ki istiyoruz. Böyle bir albüm ortaya çıkarmak isterim.

10 dilde şarkı söyleyen biri olarak ana dilde eğitimi savunuyorum. Bu süreçten de çok mutluyum. Kürtçe yayın yapan bir kanal var. Ama istiyorum ki bunu özel kanallar da yapsın. Bu ülkede yaşayan halkları yok sayamazsınız. Onlarca dil konuşuluyor. İnsanların ana dilini değiştiremezsiniz. Ama ben umutluyum gelecekten. Benim ailem Kürtçe konuşmamı istemezken şimdi televizyonlarda konuşuyorum. Bütün diller yaşamalı...''