Yaralı telli turnanın iki yerden kırık olan kanadı on kişilik veteriner hekimlerden oluşan ekip tarafından tedavi edildi. 

Iğdır’da önceki gün bir avcı tarafından vurulan, sağ kanadında iki yerden kırık olan telli turnayı bulan vatandaşlar hemen Iğdır İl Çevre ve Orman Müdürlüğü’ne haber verdiler. Bunun üzerine İl Çevre ve Orman Müdürlüğü yetkilileri de derhal durumu Doğa Koruma Milli Parklar Müdürlüğü’ne bildirdi. Doğa Koruma Milli Parklar Müdürlüğü de Türkiye’de ilk kez Yaban Hayatı Koruma ve Rehabilitasyon Merkezini kuran KuzeyDoğa Derneği ile irtibata geçerek KuzeyDoğa Derneği Bilim Koordinatörü Emrah Çoban ile temasa geçildi.

Çoban, yaralı telli turnanın hemen Kars’a gönderilmesini istedi. Bunun üzerine yaralı telli turna bir kutu içerisine konularak otobüs ile Kars’a gönderildi. Telli turnayı otobüsten alan Emrah Çoban ilk olarak bir eczaneye koşarak insanlar için kullanılan anestezik ilaçlarla telli turnaya ilk müdahaleyi ve ardından da dekstroz (şeker) takviyesi yaptı.

Bu arada karnı acıkan kuş ağızdan tüp yoluyla ile beslendi. Daha sonra telli turna Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi Cerrahi Anabilim Başkanı Prof. Dr Burhan Özba’ya getirildi. Özba tarafından yapılan ilk müdahalenin ardından telli turnayı ameliyata alma kararı verildi. Daha sonra Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi kliniklerine getirilen telli turna Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi Cerrahi Anabilim Başkanı Prof. Dr. Burhan Özba ve Cerrahi Araştırma Görevlisi Şahin Ermutlu ve öğrencileri tarafından ameliyata alındı.

Telli turnaya ilk olarak Ermutlu tarafından genel anestezi uygulanarak iğne yapıldı, ardından da daha önce yapılan sargılar açıldı. Muayenelerin ardından defalarca kuşun kanadının röntgeni çekildi. Çekilen röntgenin ardından Özba tarafından iki yerden parçalı kırığı olan kanada iki adet çelik telin takılmasına karar verildi. İlk önce ortam dezenfekte edilerek insanlara yapılan ameliyat ortamı oluşturularak ameliyat gerçekleştirildi. Ameliyat sırasında telli turnanın kırık olan kanadının içerisine iki adet pim takılarak parçalı kırıklar karşı karşıya getirilerek gerekli işlemler yapıldı. Daha sonra atılan dikişlerin ardından sargıları tamamlandı. Ameliyatın ardından telliturna parazitlere karşı da ilaçlandıktan sonra müşahedeye alındı.

Ameliyat öncesi konuşan KuzeyDoğa Derneği Bilim Koordinatörü Emrah Çoban ise bu göçmen kuşun Türkiye’de sulak alanların yok olması ve avcılar yüzünden türünün yok olma tehlikesi ile karşı karşıya kaldığını söyledi.

Bu türün daha önce Muş Ovasında ürediğini fakat üreme alanlarının yok olması nedeniyle artık Türkiye’de üremediklerin de altını çizen Çoban, “Bu kuş dünyada türleri oldukça azalan kuşlardır. Önceki gün Iğdır’da bilinçsiz bir avcı tarafından vurulmuş ve sağ kanadında iki yerde parçalı kırık oluşmuştur. Bu kuşu bulan duyarlı vatandaşlar hemen Iğdır İl Çevre ve Orman Müdürlüğü’ne götürmüşler. Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi Cerrahi Anabilim Başkanı Prof. Dr Burhan Özba ve Cerrahi Araştırma Görevlisi Şahin Ermutlu ve öğrencileri tarafından ameliyatı yapılıp rehabilite edildikten sonra bu kuş tekrar doğaya bırakılacak. Telli turna ülkemizde ender görülen türler arasında bulunuyor. Gerek sulak alanların yok olması ve bu tür yasadışı avlanma yüzünden bu hayvanların türleri yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kaldı. Daha önce Muş Ovasında bu hayvanlar ürüyorlardı. Avlanma ve üreme alanlarının yok edilmesi yüzünden artık bu hayvanlar ülkemizde üremiyorlar. En son geçtiğimiz yıl Kuyucuk Gölü’nde bir birey gözlendi. Bu hayvanın avcılar tarafından vurulması bundan sonra bu bölgeye gelmesini de olumsuz yönde etkiliyor” dedi. 

Kars Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi Cerrahi Anabilim Başkanı Prof. Dr Burhan Özba da ameliyat sırasında yaptığı konuşmada “Yapılan muayene ve çekilen röntgenler sonrasında kuşun sağ kanadını iki yerden kırık olduğunu tespit ettik. İlk önce kırılan kemikleri karşı karşıya getirip birleştirmek istedik. Fakat iki yerden parçalı kırık olduğu için kırık yerleri açtıktan sonra iki adet metal pim takmaya karar verdik. Bu metaller kırıkları karşılıklı olarak tutacak. 10 gün bu şekilde bandajlı olarak kalacak. Daha sonrada bu metal pimler çıkartılacak. Ameliyat nedeniyle kuşa verdiğimiz anestezi, kuşta bulunan bütün parazitlerin de dışarıya atılmasına neden oluyor. Ayrıca kuşu tüm yönleriyle de tedavi ediyoruz ve parazitlere karşıda ilaçlıyoruz.” dedi.
Cerrahi Araştırma Görevlisi Şahin Ermutlu da Kars ve çevresinde bu tür hayvanlara cerrahi müdahalede bulunduklarını belirterek, “Kars ve çevresi göçmen kuşlar için geçiş bölgesi olduğu için çoğu zaman bu gibi kuşlar yaralanmak suretiyle veteriner fakültesi kliniğimize geliyor. İl Çevre ve Orman Müdürlüğü ve KuzeyDoğa Derneği’nin duyarlılığı sayesinde bize gelen hayvanlara gerekli cerrahi müdahaleleri ve diğer tedavileri yaparak onları tekrar doğaya salmak bizleri mutlu ediyor. Aynı zamanda yeni yetişen öğrencilerimiz de tecrübe kazanarak kendilerini yetiştiriyorlar.” diye konuştu.