Akşam gazetesinin haberine göre; İstanbul Röleve Anıtlar Müdürlüğü, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Koruma Uygulama ve Denetim Müdürlüğü'ne, müzenin batı cephesine ilişkin “malzeme analiz raporu” için başvurdu.

Uzmanlar, Ayasofya'nın çeşitli bölümlerinden örnekler aldı. Numuneler, Türkiye'de sadece İstanbul Büyükşehir'in 'Koruma Uygulama ve Denetim Müdürlüğü Konservasyon ve Restorasyon Laboratuvarında' bulunan cihazlarla incelendi.

Cephenin ne kadar kirli olup olmadığı, temizlik gerektirip gerektirmediği, hangi malzemenin kullanıldığı araştırıldı. Sonuçlar rapor haline getirilip Röleve Anıtlar Müdürlüğü'ne gönderildi.

Raporda acı bir gerçeğe dikkat çekildi. Tarihi yapının gerek dış duvarları, gerekse iç mekanlarında bol suyla temizlik yapıldığı, müzenin galeri katına çıkış rampasında biriken suyun hasara yol açtığı, duvarlara zarar verdiği belirtildi. Uzmanlar sulu temizlik yerine başka yöntemlerin uygulanabileceğini belirtti.

Ayasofya Müze Başkanı Haluk Dursun şunları söyledi: “Temizlik için en zararsızı su. Pislik suyla yumuşatılıyor, paspasla kurutuluyor. Çünkü çamurlu ayaklar, kuş pislikleri suyla temizlenebiliyor. Kimyasallar daha çok zarar veriyor. Hasar kurşun örtülerin iyi olmamasından olabilir. Ama şimdi örtüler değiştirildi. 1987'de yapılan restorasyon çalışmalarında çimento derz dolgular yapılmış. Çimento dolgular sökülüp yerine horasan harcıyla dolgu yapılıyor."

Rapordaki bir diğer tespit kullanılan malzemeye ilişkin. Yapımında “Horasan harcı” gibi özel harçların kullanıldığı Ayasofya Müzesi'nin bazı bölümlerinde derz dolgular çimento ile yapılmış. Çimentonun da yapıya zarar verdiği rapor edildi. Uzmanlar, zararlı dolguların kaldırılıp kaldırılmamasına ilişkin kararın müzenin bilim kuruluna ait olduğunu rapor etti.