Türkiye’de geçmişte yaygın olarak bulunan boz ayılar, artık yoğun olarak Kuzey Anadolu ılıman ormanları ve Doğu Anadolu’da bulunmakta, çok az sayıda da Akdeniz ormanlarında görülmekte. Boz ayının dünyadaki popülasyonu iyi durumdadır ancak ülkemizde başta doğal alanların tahribatı ve şehirleşme sonucunda yaşam alanlarının daralması ve kaçak avlanma nedeniyle kimi yerlerde tehdit altında. Türkiye’deki bozayı popülasyonu tahmin edildiği gibi yüksek değil, uzmanların görüşüne göre bu rakam, tüm Türkiye’de 3000 bireyin altında.

Bilimsel olarak da bozayılar, tüm dünyada sağlıklı bir ekosistemin göstergesi olan en önemli canlılar arasında sayılmakta ve boz ayıların korunması diğer birçok yaban hayatı türünün de varlığını sürdürmesini sağlamakta. Türkiye, taraf olduğu “Avrupa’nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi”yle boz ayıların korunmasını taahhüt etti. Ayrıca boz ayılar, Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme (CITES) kapsamındaki türler arasında. Türkiye’de 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu’nca oluşturulan Merkez Av Komisyonu kararlarına göre koruma altında olan bir tür.

Türkiye’de doğal alanların tahribinin hızla devam etmesi, yaşam alanları daralan hayvanlar ile insanlar arasındaki çatışmayı giderek arttırmakta. Başta şehirleşme olmak üzere kentlerin doğal alanlara doğru genişlemesi, turizm yapılaşması, yol ağlarının artması, hidroelektrik santrallerin inşaatı, madencilik faaliyetleri, korunan alanlardaki insan ve yatırım baskısı gibi pek çok faaliyet yaban hayvanlarının beslenme ve yaşam alanlarını tahrip etmekte ve insanlar ile daha sık karşılaşmalarına neden olmakta.

Yaban hayvanlarını korumak ve ayı gibi türlerde insanların yaşadığı bölgelerde çatışmayı azaltmak için çok yönlü çözümlerin geliştirilmesi ve uygulanması gerekli. Bu sorunların çözümünde özellikle boz ayı gibi ekosistem açısından önemli gösterge türlerin sağlıklı biçimde yaşayabileceği büyüklükte doğal alanların korunması, bozulan yaşam alanlarında hayvanların beslenmelerini sağlayacak restorasyonların yapılması, yapılaşma ve yatırımlara bu alanlarda izin verilmemesi ve yöre halkının bilinçlendirilmesi gerekmekte. Ayılardan dolayı oluşacak insan yaralanma ve ölümleri çoğu zaman önlenebilir. Bunun için insanların, ayıların ekolojileri hakkında bilinçlendirilmesi, yaşam alanlarında belirli kurallara uyulması ve özellikle ilgili kurumların bu gibi alanlarda tedbirleri artırması, doğru bir yaban hayatı ve ekosistem yönetiminin yapılması gereklidir.
Kaynak: WWF Türkiye