"Erzurum Doğu'nun Paris'i" sözünün rastgele söylenmediği tarihsel bir yanının bulunduğu bildirildi. Doğu'nun Paris'i sözünün ise görsel benzerlik yerine her iki şehri korumak amacıyla yaptırılan savunma sistemlerinin aynılığı nedeniyle kullanıldığı belirtildi.

Eğitimci yazar Muzaffer Taşyürek, "Erzurum Doğu'nun Paris'i" sözünü ilk olarak Kazım Karabekir Paşa'nın İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra kullandığını açıkladı.

Söz konusu ifadenin yıllardır yanlış nitelendiğini kaydeden Taşyürek, Erzurum'un Paris, Londra, Çanakkale ve İstanbul kadar önemli bir şehir olduğunu söyledi.

Erzurum'un tarihin her döneminde ele geçirilmek için çaba sarfedilen stratejik konuma sahip şehirlerden olduğunu anlatan Taşyürek, 2. Abdulhamid Han'ın 93 Harbi'nde Gazi Ahmet Muhtar Paşa'ya gönderdiği ve Erzurum'un önemini ifade eden emir telgrafını aktardı: "2. Abdulhamid Han telgrafında şöyle diyordu: 'Bugün bulunduğunuz yer Asya'nın en önemli noktası ve düşmanın göz diktiği yerdir. İşte bu yer büyük bir tehlikede bulunuyor. Allah esirgesin, bir vakitten beri ordumuzda görülen dağılma ve çöküntüler bu defa da vukua gelir ve Erzurum'a da bir zarar olur ve Erzurum istilaya uğrarsa, böyle elemli bir olayın devletin maddi ve manevi varlığında açacağı yaraları size anlatmaya lüzum yoktur. Şu halde asıl iş görecek ve devletin üzerindeki nimet hakkını gözetip milletimizin sizden beklediği şerefi ispat edecek gün, bugündür."

Osmanlı Devleti'nin Erzurum'u korumak için şehrin çevresine savunma sistemleri yaptırdığını ifade eden Taşyürek, Sultan Abdülaziz'in yaptırdığı Aziziye Tabyası, Sultan Abdulmecid'in yaptırdığı Mecidiye Tabyası ve Sultan Abdulhamid'in yaptırdığı Hamidiye-Sütnişan Tabyaları'nı örnek gösterdi. Bu tabyalarının Osmanlı-Rus savaşlarında Erzurum'u koruduğunu belirten Taşyürek, tabyaların yapımında ve planlanmasında Alman ve İngiliz strateji uzmanlarının da görev aldığına dikkat çekti.

İkinci Dünya Savaşı'nda Türk-Rus ilişkilerinin sarsıntıya uğradığını ve olası tehlikeye karşı tabyalara ek olarak 100'ün üzerinde beton savunma sistemi yapıldığını ifade eden Taşyürek, Kazım Karabekir Paşa'nın Fransa'nın Paris şehrine yapılan savunma hattı ile Erzurum'da Ruslara karşı yapılan savunma sisteminin benzerliğinden ötürü 'Erzurum Doğu'nun Paris'i' ifadesini kullandığını anlattı.