Yeryüzünden yaklaşık 6000 ışık-yılı uzaklıkta, Akrep Takımyıldızı doğrultusunda yer alan bulutsu, resmi adıyla IC 4628 olarak biliniyor. Karides bulutlusu, gazlar ve karanlık toz bulutlarıyla dolu dev bir bölgeyi temsil ediyor. Yıldız-oluşum bölgeleri, parlak genç yıldızlar meydana getiriyor. Görünür ışıkta, bu yıldızlar mavi-beyaz renkli olarak belirirken, çoğunlukla mor-ötesi bölge olmak üzere tayfın diğer kısımlarında da yoğun olarak ışıma yapıyorlar.

Yıldızlardan yayılan bu mor-ötesi ışık sayesinde, gaz bulutları parlak görünümlerini kazanıyor. Bu yoğun ışıma, elektronları hidrojen atomlarından kopartarak, tekrar geriye dönmelerini sağlıyor. Ve bunun sonucunda bir ışık türü salınıyor. Söz konusu süreçte, her bir kimyasal element kendine özgü bir ışık ortaya çıkarıyor. Baskın rengi kırmızı olan hidrojen, IC 4628 HII bölgesine iyi bir örnek teşkil ediyor.

Karides Bulutsusu yaklaşık 250 ışık-yılı genişliğinde ve gökyüzünde Dolunay’dan dört kat daha geniş bir alanı kaplıyor. Bu dev boyutlarının yanında sönük ve çoğunlukla insan gözünün duyarlı olmadığı dalgaboylarında ışık yaydığından gözlemciler tarafından gözden kaçırılıyor. ‘Gum 56’ adıyla da bilinen bulutsu, Avustralyalı gökbilimci Colin Gum tarafından 1955 yılında HII bölgelerine ait katalogda belirtildi.

VST teleskobundan Karides Nebulası'nın detaylı görünümü (Büyütmek için tıklayın).
VST teleskobundan Karides Nebulası'nın detaylı görünümü (Büyütmek için tıklayın).

DÜNYANIN EN BÜYÜK TELESKOBU GÖRÜNTÜLEDİ
HIII olarak geçen gökyüzünün bu bölgesinde, geçtiğimiz birkaç milyon yıl içerisinde hem tekil hem de kümelerde birçok yıldız meydana geldi. Burada görüntünün çoğunluğu boyunca yayılmış Collinder 316 adlı geniş bir yıldız kümesi yer alıyor. Bu küme çok daha büyük, oldukça sıcak ve parlak yıldızlar topluluğunun bir parçası. Ayrıca, görünür olan birçok karanlık yapı ve boşluklar, yıldızlar-arası madde ile birlikte yakındaki sıcak yıldızların güçlü rüzgarlarıyla dışarıya doğru sürükleniyor.

ESO’nun Şili’deki Paranal Gözlemevi’nde bulunan VLT Tarama Teleskopu (VST) ile elde edilen fotoğraf, 20 bin piksel genişliğineki iki görüntünün birleşimi olan bir mozaik olarak belirdi. Gökyüzünü görünür bölgede taramak için tasarlanan dünyanın en büyük teleskobu olan VST ile elde edilen kare, ESO tarafından şimdiye kadar yayınlanan en büyük tekil görüntülerden biri.

Son teknoloji ürünü 2.6 metrelik VST’nin üzerinde, birlikte 268-megapiksel görüntüler oluşturan 32 adet CCD dedektörüne sahip OmegaCAM adlı bir kamera bulunuyor.

VST teleskobu tarafından elde edilen Karides Nebulası'na ait farklı görüntüler (Büyütmek için tıklayın).
VST teleskobu tarafından elde edilen Karides Nebulası'na ait farklı görüntüler (Büyütmek için tıklayın).

Mozaik görüntü, VPHAS+ olarak adlandırılan, genç yıldızlar ve gezegenimsi bulutsular gibi yeni nesnelerin arandığı, Samanyolu’nun geniş bir kısmını tarayan gözlemlerin bir kısmını da oluşturmaktadır. Kamuoyuna açık tarama programı, ayrıca yukarıdaki gibi birçok parıldayan yıldız oluşum bölgesinin şimdiye kadarki en iyi görüntülerini bilime kazandırıyor.

Oldukça keskin VST görüntüleri, 32 ve 13 santimetrelik teleskoplarla Avustralya’dan gözlem yapan deneyimli amatör bir gökbilimci olan Martin Pugh tarafından diğer filtrelerle gözlenen yüksek kaliteli görüntüleri de içeren gözlemleri bir adım daha öteye taşındı.

Akrep Takımyıldızı'ndaki Karides Nebulası IC 4628'in konumu (Büyütmek için tıklayın).
Akrep Takımyıldızı'ndaki Karides Nebulası IC 4628'in konumu (Büyütmek için tıklayın).

Kaynak: eso.org/public/turkey