İlişkili Haber

Birçok kuş türünün en önemli göç yolları üstünde bulunan Türkiye, halkalama çalışmalarını genişletmek amacıyla harekete geçti.

Düzenli kuş halkalama çalışması yürütülen istasyonların sayısını artırmayı amaçlayan Orman ve Su İşleri Bakanlığı, üniversitelerle işbirliği yaparak yeni istasyonların devreye girmesini hedefliyor. İlk adım ise Ankara’da atıldı. 2001-2002 ve 2011-2012 yıllarında da kuş göçü çalışmaları yapılan Eymir Kuş Halkalama İstasyonu, 6 yıl aradan sonra yeniden faaliyete başladı.

Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, Ankara Üniversitesi ve Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nin işbirliğiyle aktif hale getirilen Eymir Kuş Halkalama İstasyonu, İlkbahar dönemi çalışmalarına 1 Nisan’da başladı. İstasyon, ODTÜ Fen Edebiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. C. Can Bilgin’in koordinasyonunda, Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Öğretim Görevlisi Dr. Arzu Gürsoy Ergen ve Orman ve Su İşleri uzmanı Burak Tatar’ın ortak yürütücülüğünde çalışmaya başladı.

İstasyon, başlangıç aşamasında İlkbahar ve Sonbahar göç dönemlerinde dörder hafta açık kalacak. İstasyonda yürütülecek halkalama çalışmaları ile göç yollarının, kışlama ve üreme alanlarının, göç takvimi ve stratejilerinin ve popülasyon dinamiklerinin daha iyi anlaşılması hedefleniyor.

Konaklama ekolojisi ve göç stratejisi araştırmalarının yanısıra kuşlardan alınacak örneklerle genetik analizler planlanıyor. Eymir Gölü’ndeki ODTÜ Fidanlığı’nda açılan istasyonda kuş halkalama işlemlerini deneyimli halkacılar Dr. Arzu Gürsoy Ergen ve Burak Tatar yürütüyor. Birçok üniversiteden öğrenciler de istasyon çalışmalarına gönüllü olarak destek sağlıyor.

İshak Kuşu
İshak Kuşu

1 Nisan’da açılan Eymir Kuş Halkalama İstasyonu’nda 11 Nisan itibariyle 25 türden 168 kuş halkalandı. Halkalanan türler arasında Söğüt Bülbülü, Karabaşlı Ötleğen, İshakkuşu, Halkalı Sinekkapan, Yalıçapkını, Çıvgın öne çıktı.

İstasyonun iki haftalık çalışmalarında ulaşılan en önemli verilerden biri ise Karatavuk ve Bülbül’e yönelik oldu. 2012 yılında, Eymir Gölü’nde, ODTÜ’nün yürüttüğü halkalama çalışmaları sırasında Soner Oruç tarafından halkalanan Karatavuk ve Bülbül, yeniden ağlara takıldı.

2012 dönemindeki kayıtları incelenen bir dişi Karatavuk’un 7 yıldır bölgede yaşadığı belirlendi. Bülbül’ün ise en az 7 yıldır Afrika’daki kışlama alanıyla Eymir Fidanlığı’ndaki üreme alanı arasında düzenli göç ettiği anlaşıldı.

Karatavuk
Karatavuk

İstasyondaki çalışmaları değerlendiren Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürü Nurettin Taş, Eymir Kuş Halkalama İstasyonu’nu, Türkiye’nin düzenli halkalama çalışması yürütülen dördüncü merkezi haline getirmeyi hedeflediklerini söyledi. Taş, kapsamı genişleyen halkalama çalışmalarıyla Türkiye’nin bu alandaki uluslararası geri bildirimlerde rolünü arttırmayı amaçladıklarını kaydetti.

Türkiye Ulusal Halkalama Programı’nın kurucularından Prof. Dr. Can Bilgin, kuş göçü araştırmalarının, küresel iklim değişikliğini izlemek için ideal bir yöntem olduğunu vurguladı. Kuş tür kompozisyonu ve sayılarında veya göç takviminde gözlenen değişimlerin bir çeşit erken uyarı sistemi olduğunu belirten Dr. Bilgin söz konusu girişimin, yeni kurulan ODTÜ Ekosistem Uygulama ve Araştırma Merkezi’nin (EKOSAM) ilk faaliyetlerinden birisi olması ve ODTÜ ile Ankara Üniversitesi’nin bu alandaki ilk ortak çalışma olması açısından önem taşıdığını belirtti.

Kızılgerdan
Kızılgerdan

Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Öğretim Görevlisi Dr. Arzu Gürsoy Ergen, istasyondaki yürütülen çalışmaların, bilimsel veri ve sonuç elde etmenin yanısıra özellikle bu alanda yüksek öğrenim gören öğrencilerin pratik eğitimine katkısına dikkat çekti. Ergen, öğrencilere uygulamalı olarak veri toplama, bilimsel çalışma yöntemlerini öğrenme, kuşları doğal yaşam alanlarında gözlemleme, kuş göçüne tanıklık etme ve arazi çalışmasında deneyim kazanma gibi olanaklar sağlandığını ifade etti.

Kocabaş
Kocabaş

Orman ve Su İşleri Bbakanlığı uzmanı Burak Tatar ise Türkiye’de üreyen, kışlayan veya göç ederken Türkiye’de bulunan yaban hayvanlarının izlenmesine büyük önem verdiklerini anlattı.

Tatar, bu amaçla kullanılan yöntemlerden biri olan halkalamanın Türkiye’de yaygınlaşması için çalıştıklarını söyledi. Tatar, “Eymir İstasyonu, kuş halkalama çalışmalarının yaygınlaşmasına hizmet edecek önemli bir merkez olacak. İstasyon, kuş göçünün izlenmesi konusunda önemli bir boşluğu dolduracak” diye konuştu.

Yeşil Ağaçkakan
Yeşil Ağaçkakan