Küresel ısınma ve iklim değişikliğinin etkileri hızlı ilerliyor. Son olarak Avrupa’nın 122 yaygın kuş türünün %75’inin iklim değişikliğinden dolayı azaldığını gösteren önemli bir makale yayınlandı.

Bu makaleden tam bir yıl önce Stanford Üniversitesi öğretim üyesi Dr. Çağan Şekercioğlu, iklim değişikliği ve küresel ısınmadan dolayı kaç kuş türünün yok olacağını hesaplamıştı. Şekercioğlu hesaplarında haklı çıktı.

Avrupa’nın en yaygın 122 kuş türünden 92’si, 1980-2005 yılları arasında küresel ısınma ve iklim değişikliğine bağlanan azalmalar sergiledi. Öte yandan, genellikle sıcak iklimleri seven 30 türün ise sayıları arttı. Bu verilerin derlenmesinden oluşan endeks, şu anda iklim değişikliğinin biyolojik çeşitlilik üzerine etkilerini ölçen en güvenilir gösterge. Bu da, amatör kuş gözlemcilerinin topladığı verilerin kuşbilimi için de ne kadar önemli olduğunu gösteriyor.

Şekercioğlu’nun geçen sene tahmin ettiği gibi, Kırmızıgagalı Dağkargası, Dağbülbülü, Kara Kızılkuyruk ve Dağ Kuyruksallayanı gibi dağlık alanları tercih eden kuşlarda önemli azalmalar var. Araştırmada yer alan ve Türkiye’de düzenli görülen 113 kuş türünün %75’inde görülen azalma ile, Türkiye ve Avrupa ortalaması tamamen aynı. Dr. Çağan Şekercioğlu, Türkiye’nin sıcak, açık ve alçak kesimlerini tercih eden kuş türlerinde genellikle bir artış olacağını, dağlık, ormanlık ve daha serin yerleri tercih eden türlerde ise bir azalış olacağını tahmin ediyor. Şu anda kuzey bölgelerimizde sadece kışın görülen bazı türlerin giderek azalacağını, ülkemiz sınırlarının güneyinde yaşayan bazı türlerin ise Türkiye’ye yayılacağını düşünüyor. Bazı tarım zararlısı böceklerin artabileceğini, azalan ve artan türlerin ekolojik etkilerini araştırmanın çok önemli olduğunu da vurguluyor.

Türkiye’nin uzun yıllar sonunda bir ay önce Kyoto Protokolü'ne katılma kararının önemini gösteren bu haberlerin tek güzel yanı, bu çalışmaların temelindeki paha biçilmez bilimsel verilerin çoğunlukla amatör kuş gözlemcileri tarafından toplanmış olması.