Ankara'daki tarihi zirve sona erdi. Sonuç bildirgesi açıklandı. "NATO'nun 5. maddesine sadığız"

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Avrupa Birliği Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve Avrupa Birliği Konseyi Başkanı Antonio Costa ile Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde bir araya geldi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, NATO zirvesinin kapanış konuşmasını gerçekleştirdi. Erdoğan, Ankara'nın gerçekleştirilen bu zirvenin, ittifak içinde Avrupalı müttefiklerin daha fazla sorumluluk üstleneceği daha güçlü bir NATO'nun temellerini attığını söyledi.

Resmi karşılama töreninin ardından liderlerin katılımıyla aile fotoğrafı çekildi. Baskısı alınıp çerçevelenen aile fotoğrafını sırasıyla tüm liderler imzalarken son imza, Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından atıldı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Almanya Şansölyesi Friedrich Merz’i NATO Ankara Zirvesi marjında kabul etti. Görüşmede Türkiye-Almanya ikili ilişkileri ile bölgesel ve küresel konular ele alındı. Erdoğan, NATO’nun Avrupa sütununun güçlendirilmesi konusunda “Transatlantik Bağın” muhafazasının önemli olduğunu belirtirken, Türkiye’nin Avrupa Birliği’nin savunma girişimlerine NATO’yu tamamlayıcı özellik taşıması kaydıyla destek verebileceğini vurguladı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İngiltere Başbakanı Keir Starmer'i kabul etti. Kabulün ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Starmer, ikili anlaşmalara imza attı. Daha sonra Erdoğan İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ile görüştü. Türkiye-İtalya ilişkileri, bölgesel ve küresel gelişmelerin ele alındığı görüşmede Erdoğan, Türkiye'nin Avrupa Birliği ile artık engelleri değil, üyeliğinin önündeki son pürüzleri kaldırmayı konuşmak istediğini belirtti

Almanya Şansölyesi Friedrich Merz, savunma harcamalarında yüzde 5 hedefine belirlenen süreden daha erken ulaşacaklarını söyledi. Merz ayrıca NATO üyesi ülkelerin, ittifakın 5'inci maddesine bağlılıklarını tekrarlamalarının çok önemli olduğunu belirtti. Merz, ''NATO'nun transatlantik kalabilmesi için Avrupalı bir NATO inşa ediyoruz. ABD Başkanı Trump'ın kapanış konuşmasında 'ortamda bir sevgi havası var' demesinden büyük mutluluk duydum.'' dedi.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Ankara'da düzenlenen 36. NATO Liderler Zirvesi'nin ardından müttefikler arasında güçlü bir birlik duygusu olduğunu söyledi. Rutte'nin bu değerlendirmeleri, ABD Başkanı Donald Trump'ın ABD'ye İspanya ile ticari ilişkileri kesme talimatı vermesi ve Grönland üzerindeki taleplerini yinelemesiyle zirvede yaşanan hareketli saatlerin ardından geldi. Basın mensuplarına açıklamalarda bulunan Rutte, "Bu ittifakın her zamankinden daha fazla bir arada olduğunu hissettik." dedi.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'den de "S-400" sorusuna yanıt geldi. Mark Rutte, bu konunun ABD ile Türkiye arasındaki mesele olduğunu söyleyerek, "İki ülke bir çalışma yapıyor. Yorumda bulunmak istemem." dedi. Türkiye Rusya'dan S-400 Hava Savunma Sistemi satın aldığı gerekçesiyle Aralık 202'den bu yana CAATSA yaptırımlarına dahil edilmişti. Rutte ayrıca Trump'ın NATO eleştirilerine de yönelik, "Trump ve ABD'nin NATO'ya tamamen bağlı olduğunu her zaman biliyorum. Harcamalar konusunda bir sıkıntı vardı. ABD Başkanı bunu çözmeyi başardı." dedi. NATO Genel Sekreteri, bir sonraki NATO Zirvesi'nin Arnavutluk'ta olduğunu da açıkladı

Yunanistan Başbakanı Kiriakos Miçotakis, gazetecilerin sorularına yanıt verdi. Yunanistan NATO içinde savunma bütçesini karşılar seviyede olduğunu belirten Miçotakis, "Amerika Türkiye’ye F-35 satabilir mi?" sorusuna şöyle yanıt verdi: "İsteyen istediğini yapar. Kimseye, kime ne satacağını söyleyemeyiz." "CEDDİN DEDEN MARŞI" DA SORULDU Miçotakis’e resepsiyona girerken çalınan "Ceddin Deden Neslin Baban" marşı da soruldu. Başbakan, “Herkese aynı şeyi çaldılar. Karşılamada en ufak bir kusur olmadı. Çok iyi karşılandık." sözleriyle her şeyin mükemmel olduğunu söyledi.

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Donald Trump NATO Zirvesi kapsamında Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ile görüştü. Zelenski, "Her zamanki gibi desteğinize müteşekkiriz. Savunma hala çok önemli bir önceliğimiz olmayı sürdürüyor. Müzakereler konusunda ne yapılması gerektiğiniz anlıyoruz. Tabii ki drone anlaşmaları konusunda çalışıyor olmamız da memnuniyet verici." dedi. Trump ise bu sözlere yanıt verirken "Putin zorlu bir karakter. Çok kolay bir iş olmuyor." yanıtını verdi: "Ukrayna'daki savaş korkunç. Ukrayna Rusya'nın askeri fabrikalarını ve petrol rafinelerini hedef alıyor ve artık petrolleri bitmek üzere. Anlaşma yapmak benim işim. Başkan olmak da bu işin parçası. Bu işi çok iyi biliyorum. Zelenski de ülkesini yeniden inşa etmeye geri dönmek ister. Tüm bu ölüm ve yıkımdan sona Ukrayna muazzam bir potansiyele sahip ve bunun da farkında." ABD Başkanı, bu sözlerin ardından İran meselesine değindi ve bu akşam da İran'ı çok ağır bir şekilde vurabileceklerini söyledi. Bütün savaşın amacının İran'ın nükleer silahlardan arındırılması olduğunu vurgulayan Trump, İran'ın nükleer silaha sahip olmasını istemediklerini belirtti. İlgili aktörleri "çılgınlar" olarak nitelendiren Trump, İran'ın 47 yıldır Ortadoğu'nun zorbası olarak faaliyet gösterdiğini fakat artık bu konumda olmadıklarını savundu. Trump, kendisinin görevde olması sebebiyle İran'ın nükleer silaha hiçbir şekilde sahip olamayacağını ifade etti.

Bildirgede yer alan bazı ifadeler: -NATO Ankara Zirvesi sonuç bildirgesinde müttefiklerin 50 milyar doları aşan yeni tedarik anlaşması sağlandığı duyuruldu. -Müttefiklerin kolektif üretim kapasitelerini artırma ve inovasyonu hızlandırmak için sanayi sektörüyle birlikte çalışma taahhüdünde bulundu. -Washington Antlaşması'nın 5. maddesine bağlılık yinelendi. -Savunma ve caydırıcılıkta 360 derece yaklaşımına bağlılık yinelendi. -Rusya, Avrupa-Atlantik bölgesinin güvenliği ve istikrarı için uzun vadeli tehdit olarak tanıtıldı. -Rusya ve terörizm tehdidine karşı 2025 Lahey Zirvesi'ndeki savunma kararlarına gönderme yapıldı. -2025'te Avrupalı müttefikler ve Kanada'nın savunmaya 139 milyar dolardan fazla yatırım yaptığı belirtildi. -Ortak üretim kapasitesini genişletmek için 50 milyar dolardan fazla ek finansman sağlanacağı ilan edildi. -"Güçlü bir NATO içinde güçlü bir Avrupa" inşa edileceği ifade edildi. -NATO'nun caydırıcılığının nükleer, konvansiyonel ve füze savunma kapasitesine dayandığı vurgulandı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Fransa Cumhurbaşkanı Macron ile bir araya geldi. Görüşmede Cumhurbaşkanı Erdoğan'a; Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Parti Sözcüsü Ömer Çelik, MİT Başkanı İbrahim Kalın, İletişim Başkanı Burhanettin Duran eşlik etti.

36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'nin açılışında konuşan Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Lahey Zirvesi'nde aldığımız kararlar temelinde Avrupalı müttefikleri daha yetkin bir güvenlik sağlayıcısı haline getirmeye odaklanmış durumdayız. Türkiye olarak 2023 yılından önce savunma harcamalarımızın oranını yüzde 3,5 düzeyine yükseltmek için tedbirlerimizi aldık." diyerek sözlerine şöyle devam etti: "HEDEF HARCAMADA YÜZDE 5'E ULAŞMAK" "Yüzde 5 hedefine Lahey'de belirlenen 2035 yılından 5 sene önce erişmeyi hedefliyoruz. Ülkemizin asıl başarısı savunma sanayindeki atılımdadır. Üretim ve ihracat kapasitesi itibariyle dünyanın ilk 10 ülkesi arasına girdik. İttifakta bize tahsis edilen 361 yetenek hedefinin neredeyse tamamını 3 yıl içinde taahhüt edilen tarihten karşılamış olacağız. "SAVUNMADA KISITLAMALAR KALKMALI" Avrupa'daki en büyük kara ordusuna sahip ülke olarak yeteneklerimizi ihtiyaç duyulan aşamada ittifakın hizmetine sunmanın gayretindeyiz. Savunma sanayi harcamalarını artırıyoruz. Bu merkezin bilhassa hava, ve deniz drone tehditlerine karşı mukabele kabiliyetlerimizi destekleyeceğine inanıyorum. NATO 3.0 hedefine en kısa sürede ulaşmamız için iki hususa dikkat çekmek isterim. Birincisi savunma sanayi başta olmak üzere savunma işbirliğinde müttefikler arasında kısıtlamaların kaldırılmasıdır. İkincisi, Avrupalı müttefikler olarak kıta savunmasında daha fazla sorumluluk üstelenirken ittifakın bütünlüğünü ve transatlantik ilişkileri zayıflatabilecek tasarruflardan da kaçınmamız gerekiyor. Birliğin güvenlik alanındaki çabalarında azami fayda ancak ve ancak NATO ile gereksiz tekrarlardan kaçınılmasıyla mümkün olabilir. "RUSYA'YI BARIŞA YÖNLENDİRECEĞİZ" Ukrayna savaşında sayın Trump'ın barış vizyonunu paylaşıyor. Ukrayna'nın öncelikle ihtiyaç listeleri girişimine desteğimi bildiriyorum. Ukrayna'yı desteklerken Rusya'yı da barışa yönlendirecek şekilde iletişim kanallarımızdan istifade ediyoruz. Diplomatik çabalarımıza ek olarak Hürmüz Boğazı'nın mayınlardan temizlenmesi için gerekli katkıyı vermeye hazırız. Bu vesileyle Türkiye'yi hedef alan füzelere karşı NATO unsurları tarafından sağlanan destek için ABD ve İspanya başta olmak üzere Almanya ve İtalya'ya teşekkür ediyorum. Ortadoğu'da kalıcı barış anahtarının iki devletli çözüm olduğunu bir kez daha vurguluyorum. Gazze ve Lübnan'da sükûnetin sağlanması için hepimize görev düştüğünü ifade etmek istiyorum. Ankara Zirvesi'nin hayırlara vesile olmasını diliyorum."

Zirve öncesi Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Rutte, liderleri karşıladı. Alana en son Trump'ın da gelmesiyle aile fotoğrafı çekildi.

Trump 'ın İspanya'ya yönelik açıklamalarının ardından İspanya Başbakanlık Ofisi de açıklama yaptı. "Trump'ın ticareti kesme talimatına ilişkin açıklamalarını olağan bir durum olarak değerlendiriyoruz." ifadelerine kullanan Başbakanlık Ofisi, "ABD ile harika sosyal, kültüre ve ekonomik ilişkilerimiz var." diyerek bu durumu değiştirmeye niyetlerinin olmadığını dile getirdi. Ofis, "Hem savunma hem ticaret alanında iyi ilişkilere sahip olmak iki ülkenin de çıkarına." değerlendirmesinde bulundu.

Trump ve Rutte ortak basın toplantısı düzenledi. Dün gece İran'a yönelik saldırıya ilişkin konuşan Trump, "İran'daki çok tehlikeli kişilere bir saldırı gerçekleştirdik. Bunlar hasta insanlar ve cenaze işleriyle uğraşıyorlar ama bunun yerine gemilere roket atmayı seçtiler ve biz de dün akşam onları çok sert vurduk." dedi. 20 kat fazla sert vurduklarını dile getiren Trump, "Ne zaman siz saldırırsanız biz vuracağız dedik. Kirli oynuyorlar, onları sevmiyorum onlar kötü insanlar. İran'ın nükleersizleştirilmesini sağlayacağız. Binlerce askerimizi öldürdüler geçmişti." ifadelerini kullandı. 47 yıldır sorun çıkardıklarından bahseden Trump, "Onlarla çok vakit harcadık. Ne yaptıklarını bildiklerini düşünmüyorum. Beceriksiz olduklarını düşünüyorum." değerlendirmesinde bulundu. "NATO'dan memnun değilim." diye de konuşan Trump, "Çünkü dünyanın bir numaralı terör ülkesi İran konusunda bize yardım etmediler. Mark'la da bu konuyu konuşmadım bana yardım edecekler mi bilmiyorum. Yardıma da ihtiyacım yok. İspanya cidden vakit kaybı, onlarla vakit harcamak istemiyoruz. İspanya NATO'da berbat bir ortak." açıklamasında bulundu. İspanya ile ticaret yapmak istemediğini de sözlerine ekleyen Trump, "Umutsuz vaka." dedi. İspanya'nın düşmanca davrandıklarından söz eden ABD Başkanı, "Sonrasında arayıp ne olur sizinle ticaret yapmak istiyoruz dediklerinde ne kadar düşmanca davranacaklarını göreceğiz. Çok daha az iş yapacaklar ve bunun haricinde kısa süre sonra büyük bir toplantı yapacağız. Grönland bizim için büyük bir sorun." diye konuştu. Trump, "Burada olduğum için mutluyum. NATO'dan memnuniyetsiz olmama karşın milyarlarca dolar fazladan ödüyoruz ve biz onları koruyoruz ama onlar bizim yanımızda olmuyor bu hiç adil değil." dedi. Grönland'ın ABD için çok önemli olduğuna vurgu yapan Trump, "Danimarka için böyle değil. Danimarka Naziler tarafından bir günde ele geçirildiğinde bir günde sürüldüler ve sonrasında bizden icabına bakmamı istediler. Biz sonrasında da aptal gibi geri verdik. Bunu yapmamalıydık. Burası savunma için çok önemli." ifadelerini kullandı. "İRAN İLE ATEŞKES BENCE BİTTİ" Gazetecinin İran ile ateşkes sorusuna da yanıt veren Trump, "İran ile ateşkes bence bitti. İran ile anlaşmak vakit kaybı." dedi. Mutabakat zaptının kendisi için bittiğini dile getiren Donald Trump, "Müzakerecilerimiz isterlerse İran ile görüşebilirler ama vakitlerini boşa harcıyor olacaklar." açıklamasında bulanarak şöyle devam etti: "Onlarla anlaşma yapmak istemiyorum, hasta insanlar. İranlılar kötü insanlar onlarla vakit kaybetmek istemiyorum.. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı seviyorum. Ben olmasam Türkiye de savaşa girebilirdi. Netanyahu'yu seviyorum."

Yaklaşık 12 saattir otelde olan ABD Başkanı Donald Trump, otelden ayrıldı. Kalabalık konvoy eşliğinde Trump'ın otelden ayrıldığını ifade eden NTV muhabiri Osman Terkan, iki konvoy olduğunu dile getirdi. Terkan, Trump'ın "Canavar" olarak tabir edilen araçla otelin otopark bölümünden ayrılığını ifade etti. Trump, bugün Ukrayna Cumhurbaşkanı Zelenskiy ve Suriye Cumhurbaşkanı Ahmet Şara ile ikili önemli görüşmeler gerçekleştirecek.

Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, NATO boru hattı ağının ittifakın doğu kanadına kadar uzatılmasını sağlamak amacıyla çaba göstereceğini açıkladı. Ankara'da düzenlenen NATO zirvesine katılan Nawrocki, zirveye girişinde yaptığı açıklamada boru hatlarının stratejik önemine değindi. Polonya Cumhurbaşkanı Nawrocki, "Boru hatlarının çift amaçlı yapısı, NATO'nun tüm doğu kanadı için güvenlik tesis etme fırsatı sunuyor. Dolayısıyla bu durum, hem benim hem de tüm Orta Avrupa için bu konuyu bir kez daha gündeme getirmek adına bir imkan oluşturuyor" ifadelerini kullandı.

Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, basın mensuplarının F-35 konusundaki sorularını yanıtladı. Miçotakis, bu başlıkta doğrudan bir değerlendirme yapmaktan kaçındı. ABD Başkanı Donald Trump ve Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından dile getirilen ifadeler üzerine yorum yapmayacağını belirten Miçotakis, müttefiklik ilişkilerinin temel ilkelerine işaret etti. Yunanistan Başbakanı, bir ittifakın temel prensiplere dayanması ve bu prensiplerin komşuluk ilişkileri üzerine kurulması gerektiğini ifade etti. Miçotakis, açıklamasında şu ifadeleri kullandı: "Bu konuda bir yorum yapmayacağım. Başkan Trump ve Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından söylenen şeyler hakkında yorum yapmayacağım. Ancak söyleyebileceğim tek şey şu; bir ittifak temel prensiplere dayanıyor olmalı ve bu prensipler de komşuluk üzerine kurulu olmalı. Türkiye ile bir savaş tehlikesiyle karşı karşıya kalırsak yasal haklarımızı kullanmalı mıyız? Herkesin bütün NATO müttefiklerinin hassasiyetlerinin göz önünde bulundurulması gerek. Sorunların çok büyük bir kısmının yalnızca iyi komşuluk anlayışıyla çözülebileceğine inanıyoruz." Ankara ile ilişkilere de değinen Başbakan Miçotakis, "Ankara'yı ziyaret etmek her zaman bir zevk" şeklinde konuştu.

ABD’nin Grönland’a yönelik yaklaşımını da eleştiren Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, ülkesinin bu konudaki pozisyonunun son derece net olduğunu hatırlattı. "ABD Başkanı'nın bu konudaki pozisyonu maalesef çok açık, bizim pozisyonumuz da her zaman olduğu gibi net." ifadelerini kullanan Frederiksen, "Grönland elbette satılık değildir. Müttefiklerimiz de dahil olmak üzere herkesin Grönland halkının kendi kaderini tayin etme hakkına saygı duymasını bekliyoruz. Biz egemen bir devletiz; herkesin toprak bütünlüğümüze ve egemenliğimize saygı göstermesi gerekiyor. Kendi topraklarımız da dahil olmak üzere NATO'nun her bir santimetresini savunmaya hazırız." dedi.

Liderler, saat 11.00'de başlayacak olan 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'ne katılmak için Beştepe'ye gidiyor.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, sabahın erken saatlerinde Ankara'nın Çankaya ilçesinde kaldığı otelden çıkarak sabah koşusu yaptı. Macron, beraberindekilerle birlikte Arjantin Caddesi ve İran Caddesi üzerinden Seğmenler Parkı'na girdi. Macron, "Günaydın" ve "Türkiye'ye hoş geldiniz" diyen gazetecilere Fransızca "Günaydın" ve "Teşekkürler" diye karşılık verdi. Macron'un koşusu nedeniyle Seğmenler Parkı, geçici olarak vatandaşların girişine kapatıldı. Basın mensuplarının da parka girişine izin verilmedi. Macron, geniş güvenlik önlemleri altında yaklaşık 1 saat süren sabah koşusunu tamamladıktan sonra oteline döndü.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, sabah basın toplantısı düzenlendi. "Ankara’ya böyle harika bir ev sahipliği yaptığı için teşekkür ediyoruz." diyerek sözlerine başlayan Rutte, Hürmüz Boğazı'nın tamamen açık olması gerektiğini vurguladı ve "Bu olmazsa olmazımız. Bunu bu şekilde ele alıyoruz." dedi. Daha güçlü NATO'nun daha güçlü birlik demek olduğunun altını çizen Rutte, bu mottoyla hareket ettiklerini lide getirdi. Rutte, "Lahey’de belirlenen ülkelerin gayrisafi yurt içi hasılasının yüzde 5’ini savunmaya ayırma hedefi vardı. Bu yıl yüzde 4’e ulaşıyoruz. NATO artık daha güçlü." diye konuştu. Savunma sanayisinde de ilerlemelerin sağlandığını ifade eden Rutte, "Ülkeler artık yüzde 5’lik hedefine ulaşmalı." açıklamasında bulundu.