Kelaynak (Geronticus eremita), dünya ölçeğinde nesli en üst seviyede tehlike altında (yok olmak üzere - CR) olan göçmen bir kuş türü.

Dünyada kelaynak nüfusu doğal ve yarı-doğal olarak Fas, Türkiye ve Suriye’de bulunmakta. Türkiye’de kelaynaklar Şanlıurfa’nın Birecik ilçesinde Fırat Nehri’nin kenarında yarı-doğal olarak yaşamakta. Doğa Derneği, türün yok olmaması için 2003 yılından bugüne, yetkili kurumlar ile işbirliği içinde kelaynakları korumak ve üreme başarısını artırmak amacıyla ciddi koruma önlemleri yanında pek çok çalışma yürüttü.

Geçmiş yıllarda ülkemizde binleri bulan kelaynaklar başta DDT olmak üzere tarımda kullanılan kimyasalların popülasyonun büyük kısmını telef etmesinden sonra yok olma noktasına gelmişti. Günümüzde kelaynaklar, doğal avlarının yanında insanlar tarafından hazırlanan besinlerle beslenmektedir. Avlarının bir çoğunun tarım zararlısı olması sebebiyle çiftçinin zararlılar ile mücadelede can yoldaşı olan kelaynakların, yeniden yaban koşullarda yaşamalarını sağlamak amacıyla Doğa Derneği besinlerini, beslendikleri alanları belirlemek ve bu alanlara yönelik tehditleri önlemek için çalışmakta.

Doğa Derneği’nin Dünya Kuşları Koruma Kurumu'nun (BirdLife International) Türkiye’deki partneri olarak diğer ortaklarıyla omuz omuza vererek yürüttüğü bütün bu çalışmalar sonucunda Temmuz 2012 itibarı ile Birecik’te kelaynakların toplam sayısı 158’e ulaştı.

Kelaynaklar için yerinde koruma çalışmaları ile birlikte uluslararası düzeyde de çalışmalar yürüten Doğa Derneği artık bu nadir canlıların yeniden özgürce göç edebilmelerini hedefliyor.