Son yıllarda yunusla tedavi yöntemi hızla yaygınlaşıyor. Kökeni eski Sovyetler Birliği ve ABD’nin arasındaki soğuk savaştaki askeri araştırmalara dayanıyor. Türkiye’de 2005 yılına kadar yurtdışından gelen firmaların yunuslarıyla yapılan etkinlikler varken, 2006’da bir Türk firması olan Dolphin Park ile Türkiye’de bir ilke imza attık. Ayrıca, normalde kullanılan havuzlar karada betondan yapılmışken, buradaki havuzlar tamamen doğanın içinde ve denizi doğal bir şekilde bölüyor. Senede bir veya iki kere denizden geçmekte olan yunus sürüleri ile denizde bir araya gelen Dolphin Park’ın cana yakın yunusları Ada ve West, antrenörleri tarafından insanlarla ortak bir alanı paylaşmak üzere Ege denizinden alınarak eğitilmişler. Tıpkı çocuklar gibi her birinin farklı karakterleri olan bu sevimli yunusların biri insanlarla beraber yüzerken diğeri dinlenmeyi bırakıp dikkatleri üzerine çekmek için çeşitli numaralar yapmaya başlıyor. Yunuslar kaç yaşında diye merak edip sorduğumda ‘Doğal ortamında sürü halinde yaşayan bu Akdeniz Afalinası ortalama 30-35 yıl yaşar. Bizim yunuslarımız Ada 18-20 ve West ise 12-14 yaşındalar’ diye cevap veriyor Cenk Bey ve şöyle devam ediyor:

‘Üç sene boyunca buradaki çalışmalar ağırlıklı olarak turizme yönelik gelişti. Tesisimiz Tarım Bakanlığı tarafından Yunusların sağlığını da içerecek şekilde denetleniyor. Burada yunusların doğal yaşamlarını huzurla sürdürebilmeleri için her türlü önlem alındı. Çok bilinçli olarak bakılıp besleniyorlar’ diye ekliyor.

Efsanelere göre yunuslar, eskiden beri denizcileri sırtlarındaki çok sert ve kuvvetli olan yüzgeçlerine tutundurup kıyıya çekerek deniz kazalarından kurtarmalarıyla ünlüdürler. Hatta Kur’an-ı Kerim’de bir yunus Hz. Yunus Peygamberi denizde ağzına alarak kıyıya ulaştırır.(139-147 arasında 37. Saffat suresi). Yunusun sırtındaki yüzgece tutunarak gerçekleşen yunuslarla yüzme ortalama 5 dakika sürüyor ve siz de onlarla yakınlaşmanın doyumsuz keyfini tadıyorsunuz. Başınızı suyun üstünde tutacak şekilde itinayla dairesel hareketler çizen yunus, daha sonra sizi iskeleye yanaştırıyor. Eğer bu cana yakın memeli ile yakınlaşmaya korkmuyorsanız daha sonra yanağını yanağınıza koyması veya siz onu okşarken kafasını size doğru çevirip onu öpmenize izin vermesi bile mümkün olabiliyor. Bu çok hoş deneyim hakkında daha fazla bilgi edinmek isterseniz Facebook’taki Dolphin Park Grubuna da bakabilirsiniz.

Cenk Bey’e yunuslarla yüzmenin faydalarını sorduğumda, bana bunun aslında tedavi olmadığını, daha çok farklı bir etkinlik olarak algılanması gerektiğini söylüyor. Ancak Bodrum Sağlık Vakfı aracılığıyla bilgilenip buraya gelen bazı spastik çocuklu aileler tedavi amaçlı olarak da yararlandıklarını söylüyor.

Yanımızda oturan spastik bir çocuğu olan bir aile reisi ile görüştüğümde kızlarının yunusla yüzme ve kurulan tensel temas sayesinde, dört seanstan sonra, elleri daha önce hiç hareket etmezken kasılmış olan kaslarının gevşemeye başlayarak artık parmaklarını hareket ettirebilmeye başladığını belirtiyor.

Diğer taraftan Cenk Bey’e göre tedavi amaçlı bir çalışma için biraz daha özel koşullar gerekiyor. Bunun ise fizik tedavi uzmanı, çocuk gelişim uzmanı ve psikoloğun hazır bulunduğu, dünya standartlarının üzerinde bir tesis olan Bursa Korupark’taki diğer Dolphin Park tesislerinde mevcut olduğunu söylüyor. Bir çocuk buraya ilk defa geldiğinde tedaviye başlamaya uygun mu diye bir ön görüşme yapılıyor. Eğer uygun bulunursa tedaviye başlanıyor. Tedavinin ortalarına doğru, gelişimiyle ilgili olarak sağlık hekimleri tarafından bir rapor (bu hastane kurul raporu değil) daha veriliyor. Burada aileleri ile de görüşüldükten sonra gelişimin neler olduğuna dair gözlemlenen sonuçlar rapor ediliyor. Sonuçlar her çocuğa göre farklı olabildiği gibi bunun tam anlamıyla bir tedavi olmadığını ancak belirli aşamaların kaydedildiğini belirtiyor Cenk Bey.

Cenk Bey coşkuyla, Tedavi merkezini yavaş yavaş Bodrum’da da kurmayı planladıklarını anlatıyor. Bursa’ya gidemeyen ama buraya zaten tatil amaçlı gelmiş olanlar ve bunun yanı sıra bu yörede yaşayan ailelerden gelen talepten dolayı tedaviye daha fazla yer vermeyi düşündüklerini söylüyor. Yunusla tedavide yunusun yaydığı sinyalin denizde dağılıp geri gelmemesi gerekiyor, bu doğal ortamın önemli bir avantajı. Oysa kapalı bir havuzda yayılan sinyaller betona çarpıp dağılıyor. Kapalı havuzun avantajı ise insanlar için iklimin kontrol edilebilinmesi.

Bodrum Sağlık Vakfı’nın yönlendirmeleri ile yunusla tedavi konusunda ailelerle gönüllü olarak çalışılıyor. Bodrum’un turistik avantajları ile gelen talepler birleşince Bodrum’daki tesis çok gözde bir yer haline gelmiş. Yurtdışında Hollanda ve Belçika gibi ülkelerde yunusla tedavi sosyal güvenlik kapsamında olduğu için yurtdışından çok fazla talep var. Yoğun istek üzerine önümüzdeki sene çok daha farklı çalışmalar planlayıp belki de turizmden daha çok, tamamen sağlık yönüne kayacaklarını ekliyor.

Eğer yolunuz Bodrum’a düşerse bu muhteşem yunuslarla yüzmek isterseniz veya sadece bu cana yakın memeli dostlarımızın ilginç gösterilerini görmek için Dolphin Park’a uğrayın. Yeri Bodrum Milas havaalanına yakın olan Güvercinlik’i geçince, Sıralık mevkii’nde. Ayrıca Turgutreis ve Bodrum’un her tarafından yerel turizm acenteleri bağlantısı ile servisle de gidip gelinebiliyor.

Yunuslarla kucaklaşmanın doyumsuz mutluluğuyla, iyi dinlenceler..

Saygılarımla,
Burçak Alkanlı
artistaburcak@yahoo.com