Kabus görmek erken ölüm riskini 3 kat artırıyor
26.06.2025 08:40
Son Güncelleme: 26.06.2025 16:42
Öznur Doğan
Yeni bir araştırma, haftada bir veya daha sık kabus gören bireylerde erken ölüm riskinin üç kat daha yüksek olduğunu ortaya koydu.
İngiltere Demans Araştırma Enstitüsü ve Imperial College London’dan Dr. Abidemi Otaiku’nun yürüttüğü araştırmaya göre, düzenli olarak kâbus gören kişilerin, nadiren ya da hiç kâbus görmeyenlere kıyasla 70 yaşına gelmeden hayatını kaybetme riski üç kat daha fazla.
19 yıl boyunca 8-10 yaş arası 2 bin 429 çocuk ve 26-86 yaş arası 183 bin 12 yetişkinin verileri incelendi. Veriler, düzenli olarak kabus gören bireylerin biyolojik olarak daha hızlı yaşlandığını ve yaşam sürelerinin kısaldığını gösterdi.
Araştırma sonuçları, 23 Haziran 2025'te Finlandiya'nın Helsinki kentinde düzenlenen Avrupa Nöroloji Akademisi Kongresi’nde paylaşıldı.
Ses getiren çalışmada, katılımcıların biyolojik yaşları da incelendi. Çocuklarda hücre yaşlanmasının göstergesi olan telomer uzunlukları ölçüldü. Daha sık kabus gören çocukların telomerlerinin daha kısa olduğu görüldü; bu da hücresel yaşlanmanın daha hızlı gerçekleştiğini gözler önüne serdi.
Yetişkinlerde ise epigenetik saat adı verilen moleküler biyolojik yaş belirteçleri kullanıldı. Bulgular; yaş, cinsiyet ve etnik köken fark etmeksizin, sık kabus gören bireylerde hızlanmış yaşlanma sürecinin yaygın olduğunu ortaya koydu. Bu biyolojik yaşlanmanın, yetişkinlerdeki artan ölüm riskinin yaklaşık yüzde 40’ını oluşturduğu saptandı.
Dr. Otaiku, bu bağlantının iki temel nedeni olabileceğini belirtti: Bunlardan ilki, kabusların uzun süreli stres hormonu olan kortizolün yüksek seviyelerde salgılanmasına yol açması. İkincisi ise uyku bölünmeleri nedeniyle vücudun gece boyunca yaptığı hücresel onarım süreçlerinin sekteye uğraması.
Uzman isme göre, uykuda beynimiz rüyaları gerçeklikten ayırt edemez. Bu yüzden kabus gördüğümüzde ter içinde, nefes nefese ve kalbimiz çarparak uyanırız. Çünkü savaş ya da kaç tepkisi devreye girmiştir. Bu stres tepkisi, uyanıkken yaşadığımız herhangi bir durumdan bile daha yoğun olabilir.
Dr. Otaiku, iyi bir uyku hijyeni sağlamak, stresi yönetmek, anksiyete ya da depresyon gibi sorunlar için profesyonel destek almak ve korku içerikli filmlerden uzak durmanın kabusları önlemede etkili olabileceğini vurguladı.