NTV

Kelaynaklara özel menü

Yaşam

Nesli tükenme tehlikesi altında olan ve Türkiye'deki sayıları 112'ye ulaşan kelaynakların her biri günde 100 gram yağsız kırmızı et, 14 gram tuzsuz peynir, 44 gram tavuk yemi, 44 gram havuç ve yumurta ile hazırlanan yemle besleniyor.

1950'li yıllarda sayıları 3 binli sürüler halinde gözlenen kelaynaklar tarım zararlılarına karşı ilaç uygulaması nedeniyle 1960'lı yıllardan itibaren azalmaya başladı. Bunun üzerine 1977 yılında 2 ergin ve 9 yavru kelaynak koruma altına alındı ve onlar için Şanlıurfa Birecik'te üretim istasyonu kuruldu. Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü bünyesindeki koruma ve üretme istasyonunda bulunan kelaynakların sayısı bu yıl 112 bireye ulaştı. 

Doğaları gereği şubat aylarında Birecik'e gelen ve burada yumurtlayan kelaynaklar, Temmuz sonunda Afrika'ya göçüyor. Ancak, daha önce Birecik'ten ayrılarak Afrika'ya göçen kelaynakların bu ülkelerde avlanması nedeniyle geri dönmediğini gören yetkililer, kelaynakların belli bir popülasyona ulaşıncaya kadar göçlerini önleyecek tedbirler aldı. Buna göre, Temmuz sonunda kafeslere alınan kelaynaklar, Şubat ayında doğal ortamlarına bırakılıyor ve oluşturulan ahşap yuvalarla kaya oyuklarına yumurta bırakıyor. Bu dönemde kelaynakların ve yavrularının en büyük düşmanı sansardan korunması için köpekler nöbet tutuyor. 

Kelaynaklar, yılda 2-4 yumurta bırakırken yavrular 28 günde yumurtadan çıkıyor ve 50 gün içinde uçma yeteneği kazanıyor.
 
BEŞAR ESAD'IN EŞİ, EMİNE ERDOĞAN'DAN TALEP ETTİ 
Geçen sene Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad'ın eşi Esma Esad'ın Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan'dan talep etmesi üzerine Suriye'ye 3 çift kelaynak gönderildiğini anımsatan yetkililer, Suriye'den yeniden kelaynak gönderilmesi konusunda talepler geldiğini bildirdi. Yetkililerden alınan bilgiye göre, Türkiye'den gönderilen kelaynakların korunması ve sayılarının artırılması için Suriye'de Birecik'tekine benzer bir üretme istasyonu kurulması yönünde çalışmalar yürütülüyor. 

Fas'ta da yaklaşık 300 bireylik bir kelaynak kolonisi bulunuyor ancak bu ülkedeki kelaynakların göç etmiyor. Çevre ve Orman Bakanlığı dünyanın başka hiçbir ülkesinde yaşamayan kelaynakların korunması ve üretilmesi için büyük özen gösteriyor. 

YİYECEKLERİ ÖZEL HAZIRLANIYOR
Nesli tükenme tehlikesi altında olan kelaynaklar hazırlanan özel bir yemle besleniyor. Buna göre, her bir kelaynak günde 100 gram yağsız kırmızı et, 14 gram tuzsuz peynir, 44 gram tavuk yemi, 44 gram havuç ve yumurta ile hazırlanan yemi tüketiyor. 

Böylece, 112 kelaynağın bir ayda tükettiği kırmızı et miktarı toplam 336 kilogramı buluyor. Kelaynaklar ayda 47 kilogram tuzsuz peynir, 147 kilogram havuç ve 147 kilogram tavuk yemini tüketiyor.
 
GÖÇEN KELAYNAKLAR YEMEN'DE VURULDU
Yetkililer, geçtiğimiz yıllarda 2 çift kelaynağın verici takılarak göç döneminde doğaya bırakıldığını ve bunları uydudan takip ettiklerini söyledi. Bu kelaynakların Yemen'de avcılar tarafından vurulmuş halde bulunduğuna işaret eden yetkililer, bu aşamada kelaynakların popülasyonlarının yeterli olmaması nedeniyle doğaya bırakmayı düşünmediklerini ifade etti. 

Kelaynakların yılda yaklaşık 20-30 birey çoğaldığını belirten yetkililer, kelaynakların doğaya bırakılmaları için sayılarının en azından 200'ü aşmaları gerektiğini dile getirdi. Kelaynakların göçe bırakılmasına karar verilmesi durumunda, üretim için belli bir bölümü tutularak, kalanlarının doğal yaşama bırakılabileceği kaydedildi.