Google'ın yeni patronu kim? Cezalarla nasıl başa çıkacak?

Google kurucuları Larry Page ile Sergey Brin'in yetkilerini Sundar Pichai'ye devretmesiyle birlikte tüm gözler Hintli göçmene çevirildi. Büyürken kişisel bilgisayarı dahi olmayan Pichai'nin son dönemde kesilen cezalar ve açılan soruşturmalara karşı tutnacağı tavır merak konusu...

  • Google dünyanın en değerli beş şirketinden biri
  • Bir internet arama motoru olarak başladığı yolculukta bugün yapay zekâdan, insansız otomobillere, balonla internet taşımacılığından reklamcılık faaliyetlerine, dünyanın en büyük mobil işletim sistemi Android’den video tüketiminde lider konumda olan Youtube’a ya da yaşayan nüfusun yüzde 98’ini kapsama alanına almış olan Google Maps’e kadar birçok alanda faaliyet gösteriyor
  • Artık devasa bir yapıya dönüşmüş olan Google yolculuğuna üniversitede bir odada başladı, bu büyük yapının dertleri de büyük
  • Hem ABD hem Avrupa hem de Türkiye’de birçok soruşturma eş zamanlı yürütülüyor, milyarlık cezalar peş peşe geliyor
  • Şimdi tüm sorumluluk Hindistan’da doğmuş olan ve büyürken kişisel bir bilgisayarı dahi olmayan bir göçmen olan Sundar Pichai’nin kontrolünde

1972’de Hindistan’da doğan Sundar Pichai kendine ait bir bilgisayarı olmadan büyüdü ama şimdi dünyanın en büyük şirketlerinden, teknoloji devi, Google’ın (Alphabet) tepe yöneticisi.

4 Eylül 1998’de kurdukları Google’ın yönetiminden ayrıldıklarını açıklayan Larry Page ile Sergey Brin teknoloji ve iş dünyasında yılın en çok ses getiren adımlarından birini attı.

İkili, 2015’te hayata geçirdikleri ve Google’ı da yöneten tepe şirket Alphabet’in de Google’ın da yönetim kurulu başkanlığını Sundar Pichai’ye devretti. (Alphabet, Google ve diğer şirketlerinin daha yalın ve anlaşılır bir şekilde yönetilmesi için 2015’te kurulmuştu.)

DÜNYANIN EN DEĞERLİ BİRKAÇ ŞİRKETİNDEN BİRİ

Google yani Alphabet’in 2019 Aralık piyasa değeri 900 milyar doların üzerinde. Google bu değeriyle dünyanın en değerli 5 şirketinden biri.

Şu anda Saudi Aramco’nun ardından sırasıyla Apple (1.20 trilyon dolar), Microsoft (1.14 trilyon dolar), Alphabet (909 milyar dolar), Amazon (873 milyar dolar) ve Berkshire Hathaway (534 milyar dolar) geliyor. Bu listeye altıncı sıradan giren Berkshire Hathaway, Warren Buffet’ın sahibi olduğu ve aynen Saudi Aramco gibi teknoloji şirketi olmayan iki kurumdan biri. Ancak Berkshire Hathaway’in büyük teknoloji şirketlerinin tamamında yatırımı bulunuyor ve yönetim kurulu üyelerinden biri de 110 milyar dolarlık kişisel servetiyle dünyanın en zengin iş insanlarından olan Microsoft kurucusu Bill Gates.

BÜYÜRKEN BİLGİSAYARI DAHİ YOKTU AMA ŞİMDİ GOOGLE O’NA EMANET

Sundar Pichai, 10 Haziran 1972’te Hindistan’ın Tamil Nadu eyaletinde dünyaya geldi, Tamil Nadu’nun Chennai şehrinde büydü. Pichai’nin geçmişine bakıldığında bırakın bilgisayarı telefona dahi sınırlı bir erişimi olmuş.

Aile, ilk telefonlarını Pichai 5 yaşına geldiğinde alabilmiş ve bu telefon komşuların dahi uğrak noktaları olmasını sağlamış. Bu detaylar Pichai’nin gençliğini anlattığı röportajlarından geliyor.

Pichai’nin tamamen kendisine ait bir bilgisayara ulaşabilmesi ise ancak kazandığı burs sayesinde ABD’de gelerek Stanford Üniversitesi’ne kayıt olmasıyla mümkün olmuş. Pichai Stanford’dan önce Hindistan’da ise üniversitede metalürji mühendisliği okumuş.

Annesi Lakshmi stenograf uzmanı ve babası Regunatha ise elektrik mühendisi. Sundar Pichai Anjali Pichai ile evli ve çiftin iki çocuğu bulunuyor.

Stanford’da mühendislik okuyan Pichai, ardından MBA için Pensilvanya Üniversitesi’nde Wharton’da okumuş. Bu okula gidenler arasında ABD Başkanı Donald Trump, Ivanka Trump, Donald Trump Jr., Elon Musk ve Warren Buffet gibi isimler yer alıyor.

Pichai 2004’te Google’a geçene kadar McKinsey’de çalışmış. Google’daki görevleri de sırasıyla, önce Chrome ardından Google ürün müdürlüğü, Android başkanlığı ve 2015 yılında üstlendiği Google CEO’luğu.

Pichai’ye göre, kendi başardıkları, herkesin her türlü başarıyı elde edebileceğinin en güzel örneği.

Kendisi de bir göçmen olan Pichai’nin en aktif olduğu konulardan biri, ABD’deki göçmenlik yasaları ve bu statüdeki ABD’de çalışanların hakları.

Pichai’nin Google CEO’luğu döneminde karşısına çıkan kişisel verilerin güvenliği ve kullanımı ile ilgili konular artık Alphabet’i de kapsayacak şekilde karşı karşıya gelebileceği en ciddi sorunların başında geliyor.

ALPHABET YALINLAŞMAK İÇİN KURULMUŞTU

Ekim 2015’te Google’ın tepe şirketi konumuna gelen Alphabet’in altında onlarca şirket ve faaliyet alanı bulunuyor. Larry Page ile Sergey Brin’in Alphabet’i kurmasındaki amaç Google ve diğer şirketleri daha kolay ayrıştırabilmek ve daha yalın bir yönetim yapısına kavuşturmaktı. Bu konuda ne kadar başarılı oldukları ise soru işareti.

Şu anda her birinin değeri milyarlarca dolar olan birçok şirket Alphabet çatısı altında toplanmış durumda.

Ekim 2015’te yaşanan dönüşümde Google kurucularından Larry Page şirketin ilk CEO’su olarak atanmıştı.

Ancak 2014’e kadar uzanan son 5 yıllık süreçte hem Larry Page hem de ortağı Sergey Brin şirket içi ve dışı toplantılar ile şirketin ürün sunumlarında görünmez oldu.

Özel hayatlarının gizliliğine önem veren ikili, bu yıla kadar en azından şirket içinde gerçekleştirilen “soru-cevaplı” ekip toplantılarına katılır ve ürünlerinin tanıtım sunumlarında sahneye çıkardı.

Veri güvenliği, internet reklamlarında yaşanan rekabet, firmanın gücünü kullanarak tekelleşme yasasını ihlal ettiği iddiaları, mobil ve video ürünlerinde denetim problemleri de bu yıllarda en çok konuşulmaya başlayan konular arasına girdi.

GOOGLE HAKKINDA AÇILAN SORUŞTURMALAR VE MİLYARLIK CEZALAR

Son yıllarda hakkında birçok soruşturma açılmış olan Google, dünya genelinde özellikle veri güvenliği, kullanıcı verilerinin kullanımı ve tekelleşme hakkında soruşturuluyor.

Avrupa Birliği, Mart 2019'da Google'a internet reklamlarında piyasa hakimiyetini kötüye kullanmaktan 1 milyar 490 milyon Euro para cezası vermişti.

AB Rekabet Komiseri Margrethe Vestager, yaptığı açıklamada, "Google, online arama servisindeki reklamlarda piyasadaki hakimiyetini pekiştirmiş ve üçüncü taraf web sitelerine rekabetçi olmayan sözleşme kısıtlamaları getirerek rekabetten kendini korumuştur." ifadesini kullanmıştı.

Google'a daha önce de AB tarafından Android işletim sisteminde piyasa hakimiyetini kötüye kullandığı için 4 milyar 340 milyon Euro ceza verilmişti.

Google, ayrıca internet alışveriş sitelerindeki hakimiyetini kötüye kullanmaktan da 2017 yılında 2 milyar 420 milyon Euro ceza almıştı.

BİR CEZA DA TÜRKİYE’DEN VERİLMİŞTİ

Türkiye’den Rekabet Kurulu da, Google Reklamcılık ve Pazarlama Ltd. Şti, Google International LLC, Google LLC, Google Ireland Limited ve Alphabet Inc. hakkında soruşturma açılmasını kararlaştırmıştı.

Eylül 2018'de de, Google LLC, Google Reklamcılık ve Pazarlama Ltd. Şti. ve Google International LLC'den oluşan ekonomik bütünlüğün mobil işletim sistemi ile mobil uygulama ve hizmetlerinin sunumuna ilişkin davranışlarının ve cihaz üreticileriyle imzaladıkları sözleşmelerin rekabeti ihlal edip etmediğinin tespitine yönelik soruşturma Google aleyhine sonuçlanmış ve şirkete 93 milyon lira idari para cezası verilmişti.

ALPHABET’İN YAPISI

Şu anda 100 binin üzerinde tam zamanlı çalışanı bulunan Alphabet çatısı altında irili ufaklı birçok şirket faaliyet gösteriyor.

Bunlardan bazıları şu şekilde,
araştırma ve geliştirme alanına odaklanmış olan X,
fiber hızda internet servisi sunan Google Fiber,
sağlık alanında faaliyet gösteren Verily,
akıllı şehirler üzerinde çalışan Sidewalk Labs,
insan ömrünü uzatmak üzerine çalışmalar yürüten Calico,
firmanın dış yatırımlarını yöneten ve Uber’den Lyft’e yüzlerce şirkette yatırımlara karar veren GV (Google Ventures),
girişim seviyesini geçmiş olan daha olgun şirketlere yapılacak yatırımları yöneten Google Capital,
dünya çapında sansür, ihlal, zorbalık ve birçok farklı konuda bölgesel problemler üzerine çalışan Jigsaw,
2014’te 500 milyon dolara satın aldıkları ve yapay zekâ alanında faaliyet gösteren DeepMind,
dünyanın 3’te ikisine, özellikle ulaşılması güç yerlere uçan balonla internet taşımayı hedefleyen Project Loon,
insansız, elektrikli otomobil firması Waymo,
insansız hava araçları (drone) ile kargo faaliyeti üzerine çalışan Project Wing,
kanatları üzerinde güneş enerjisi panelleri bulunan ve dünya genelinde internet taşımacılığı yapmayı hedeflenen, insansız uçaklar üreten Titan Aerospace,
rüzgar gülü mantığıyla elektrik üretimi yapan Makani,
termostat görevi yapabilen, alarm sistemi olarak çalışabilen ürünler alanında faaliyet gösteren Nest,
daha çok gizli projeleri yürüten, örneğin radar teknolojisiyle hareketli sensörlerle komut alan ürünler üzerinde çalışan ATAP (Advanced Technology and Projects).

Ve doğrudan Google markasının altında bulunan ürünlerinden bazıları da şu şekilde;
İnternet tarayıcısı Chrome, akıllı telefonları Pixel Phones, bilgisayarları Chromebooks, akıllı sesli hoparlör Google Home ve Google Play.

Bulut veri tabanlarında faaliyet gösteren ve Amazon ile Microsoft ile doğrudan rekabet içerisinde bulunan Google Cloud. Google Cloud bünyesinde hizmet veren G Suite: Hangouts, Meet, Calendar, Mail, Plus, Cloud Search ve Drive. Daha önce X’in projesi olan ve artık Google Cloud altında yer alan ve amacı teknolojik tehditleri engellemek olan, makine öğrenmesiyle çalışan Chronicle.

Firmanın en büyük işlerinden biri olan Youtube da Google’ın başrol oyuncularından biri. 2006’da 1.65 milyar dolara satın alınan Youtube dünyanın en çok ziyaret edilen ve video tüketilen sitelerinden biri.

Google’u bugünlere getiren ise hiç şüphesiz firmanın lideri olan arama motoru Google.com

Ayrıca aylık 1 milyar aktif kullanıcısı olduğu ifade edilen haritalar uygulaması Google Maps ile reklam dünyasına hizmet veren AdSense ki bu ürün Google’ın en büyük gelir kalemlerinden birini oluşturuyor.

Finalde, dünyanın en çok kullanılan mobil işletim sistemi Android ve Android’in içerisinde yer alan uygulama mağazası Google Play Store firmanın en değerli iş alanlarından. 

Google, Android’i Temmuz 2007’de bünyesinde katmıştı. Android, Andy Rubin ve ekibi tarafından geliştirilmiş ve açıklanamayan bir miktara Google tarafından satın alınmıştı.
Andy Rubin uzun yıllar Google’da yönetici olarak görev yaptıktan sonra hakkında çıkan taciz iddiaları ve suçlamaları eşliğinde 90 milyon dolarlık çıkış paketiyle 2014’te Google’dan ayrılmıştı.

Şimdi bütün bu yapı, büyürken kendine ait bir bilgisayarı bulunmayan, evlerine ilk telefon geldiğinde 5 yaşında olan Sundar Pichai’nin kontrolünde. O artık Silikon Vadisi’nin en güçlü ve en büyük başrol oyuncularından biri.

YAZARA AİT DİĞER MAKALELER