Skandallarla dolu bir yıl (Teknoloji dünyasında 2018 böyle geçti)

  • Teknoloji casusluğu
  • Yapay zeka ve ahlak
  • İnsansız otomobilden ilk ölümlü kaza
  • Sonuçları etkilemeye çalışan sosyal medya manipülasyonları
  • Sosyal medya ve teknoloji devlerinin soru-cevap seansları
  • Teknoloji sektöründe yaşanan taciz skandalı
  • Her gün çalınan kişisel veriler
  • Teknolojik soğuk savaş dönemi

  • Son olarak: İstatistiksel olarak 1 yılda internete erişim olan insan sayısının yarısından fazlasının hacklendiği bir 2018

245 MİLYON DOLAR FATURALI “TEKNOLOJİ CASUSLUĞU”

ŞUBAT-Google’dan doğan insansız otomobil teknolojisi üreticisi Waymo ile UBER arasında yaşanan “teknoloji casusluğu” davasında taraflar mahkeme sürecinde anlaşmaya vardı ve UBER Waymo’ya 245 milyon dolar ödemeyi kabul etti. Dönemin Google çalışanı Anthony Lewandowski isimli üst düzey bir mühendis şirketten ayrılırken elinde bulunan hassas bilgileri UBER’e taşımıştı. Teknoloji dünyasında yılın ilk büyük haberlerinden olan olay günlerce manşetleri süsledi.

GOOGLE’DAN ABD SAVUNMA BAKANLIĞINA YAPAY ZEKA DESTEĞİ

MART-Silahlı insansız hava araçlarının kabiliyetini yükselten “Maven” isimli Google projesi ortaya çıktığında Google çalışanlarının yoğun protestolarına sahne oldu. İlk olarak Gizmodo’dan çıkan habere göre, Google bu konuda Pentagon ile birlikte çalışıyordu. Firma çalışanlarının ve kamuoyunun tepkisi oldukça şiddetli oldu. Google, savunma bakanlığı ile 2019’da tamamlanacak olan projenin yenilenmeyeceğini duyurdu. Son birkaç yıldır gündemde olan yapay zeka ve etik tartışmalarına bir yenisi eklenmiş oldu.

İNSANSIZ OTOMOBİL BİR YAYAYA ÇARPARAK ÖLÜMÜNE SEBEP OLDU

MART-UBER’e ait bir insansız otomobil Arizona’da kaza yaparak yoldan geçen bir kadının ölümüne sebep oldu. Bu üzücü gelişme bir insansız otomobilin ilk ölümlü kazası olarak tarihe geçti. O dönemde Waymo ve GM ile kıyasıya bir rekabet içerisinde bulunan UBER operasyonlarını durdurdu. Gelen son raporlara göre UBER projeyi yeniden başlatmak için hazır. 

FACEBOOK’UN BAŞROLDE OLDUĞU CAMBRIDGE ANALYTICA SKANDALI: 87 MİLYON KİŞİ ETKİLENDİ

MART-Facebook, 2016 ABD başkanlık seçimlerinde Donald Trump’ın kampanyasını yöneten Cambridge Analytica’nın veri bağının kesildiğini duyurdu. İlk etapta 50 milyon kişinin manipülasyona maruz kalmış olabileceği açıklandı. Ancak kısa süre sonra anlaşıldı ki bu rakam 87 milyon kişiyi kapsıyordu. En geniş kapsamlı #deletefacebook (facebook’u sil) kampanyası başladı. Kullanıcıları kendilerinden bile iyi tanımaya çalışan -en azından iddiası bu yönde olan- ve kişiye özel içerik hedeflemeleriyle kullanıcıları yanıltmak için kullanan firmanın sebep olduğu skandal manşetlerden hiç inmedi. Firmanın bu uygulamasını 270 bin kişi kullanmıştı ancak o dönem Facebook’un arkadaşların arkadaşları üzerinden verilere erişime izin veren yapısı -kişisel verilerin hedeflenmesini- 87 milyona kadar çıkmasına sebep olmuştu.

FACEBOOK’UN MYANMAR’DAKİ PASİFLİĞİ

MART-Birleşmiş Milletler dahil birçok vakıf ve kuruluş Myanmar’da yaşananlar karşısında Facebook’un nefret söylemi ve yalan haberlerin yayılmasını engellemek için yeterli çabayı göstermediğini raporladı. Facebook da ilerleyen dönemde kendi kurduğu komisyonda şu sonuca vardı: Daha fazlasını yapabilirdik.

ZUCKERBERG 10 SAAT İFADE VERDİ

NİSAN-Haftalar süren pazarlıkların ardından Facebook’un kurucularından ve CEO’su olan Mark Zuckerberg platformunda yaşanan kişisel veri skandalları, Rus “troll”erinin Facebook üzerindeki aktivitelerinin kesilememesi ve bütün bunların başkanlık seçimleri üzerindeki etkilerini yanıtlamak için kongrede soruları yanıtladı. İki kez 5’er saat süren soru cevap seansında Zuckerberg danışmanları tarafından haftalarca hazırlanmış olmasına rağmen birçok soruya yanıt ver’e’medi. Yanıtlar çok eleştirildi ama sorular da bir o kadar zayıftı. Bu da gösterdi ki sosyal ağları kullananlar ve özellikle gençlerin teknoloji bilgisi ve kullanım şekli ile “kural koyucuların” bilgisi arasında çok büyük seviye farklılıkları var.

AVRUPA’DAN GOOGLE’A REKOR CEZA: 5 MİLYAR DOLAR

TEMMUZ-Google’ın mobil işletim sistemi Android kullanan telefonlarda, Google’a ait uygulamaların mecbur bırakılması sebebiyle 5 milyar dolarlık rekor bir ceza kesildi. Soruşturma tam 3 sene sürmüştü. Google önce itiraz edeceğini duyursa da Avrupa’dan gelen bu cezaya uyacağını açıkladı.

GOOGLE’DAN ÇİN’E ÖZEL SANSÜRLÜ ARAMA MOTORU: DRAGONFLY

AĞUSTOS-Google’ın Çin’e özel Dragonfly isimli sansürlü bir arama motoru geliştirdiği haberleri bir anda ortalığı karıştırdı. Her ne kadar bu proje, birkaç gün önce kongrede ifade veren Google CEO’su tarafından “bir çalışmaydı ve hayata geçmeyecek” şeklinde özetlenmiş (çevrilmiş) olsa da Dragonfly için 100 kişinin çalıştırıldığı da soru-cevapta öğrenildi. Bu projeye en büyük tepkiyi Google’ın kendi çalışanları vermişti. Bu arada Google 2010’a kadar Çin’de faaliyet göstermiş ve içerikleri üzerinde uygulanan baskıların ardından Çin’deki arama motorunu 2010’da kapatmıştı.

GOOGLE’IN KURUCUSU LARRY PAGE SENATONUN DAVETİNİ GERİ ÇEVİRDİ

EYLÜL-Google’ın sahibi olan Alphabet firmasının CEO’su ve Google’ın kurucularından Larry Page tansiyonun hiç düşmediği veri skandallarıyla ilgili olan kongrenin soru-cevap seansı davetini geri çevirdi. Twitter’ın kurucusu ve CEO’su Jack Dorsey ile Facebook’un bugünlerde sıcak sularda dolaşan operasyon başkanı yani COO’su olan Sheryl Sandberg katılım gösterdi.

ELON MUSK VE BAŞINI YAKAN SOSYAL MEDYA KULLANIMI

EYLÜL-Tesla kurucusu Elon Musk’ın başı Twitter’da yayınladığı mesajlarla oldukça ağrıdı. Bir kesimin “dahi” olarak gördüğü ve çok sevdiği Elon Musk “Tesla’yı borsadan çekebilirim ve gerekli yatırım hazır” şeklinde mesajlar atınca menkul kıymetler dolandırıcılığı yapmakla suçlandı. ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu soruşturması neticesinde “tuzlu” bir anlaşma sağlandı. Musk anlaşma uyarınca 3 yıl süreyle şirketin Yönetim Kurulu Başkanlığını bıraktı ve kendisine 20 şirketine de 20 olmak üzere 40 milyon dolar ceza kesildi.

FACEBOOK’TAN BİR SIZINTI DAHA: 29 MİLYON KİŞİSEL VERİ EL DEĞİŞTİRDİ

EYLÜL-Şirket yaptığı açıklamayla milyonlarca kullanıcının kişisel verilerinin hackerlar tarafından ele geçirildiğini duyurdu. İlk etapta açıklanmayan etkilenmiş hesap sayısı, iki hafta sonra 29 milyon olarak duyuruldu. Sosyal medya devinin tarihindeki en büyük veri hırsızlığı yaşanmış oldu. Şimdilik.

GOOGLE + VEDAYA HAZIRLANDI: 52.5 MİLYON HESAP “HACK”LENDİ

EKİM - Çıkan haberlere göre 500 bin hesaba hackerlar tarafından erişim sağlanmıştı ve bu olay Google içerisinde tutulmaya çalışıldı. Niyetleri Facebook’un Cambridge Analytica skandalında yaşadıklarını yaşamamaktı. Firma bir dönem Facebook ve diğer sosyal ağlara rakip kurduğu bu platformu bir türlü istediği seviyeye taşıyamamıştı ve Google Plus’ın kapatılacağı duyuruldu. Ancak sonradan yeni bir haber daha geldi ve Google Plus’ın bir sızıntı daha yaşadığı ve etkilenen hesap sayısının 52.5 milyon ulaştığı ortaya çıktı. Google, platformun daha önce duyurulan kapanma tarihini öne çekerek Nisan 2019 olarak güncelledi. “Google +”dan “Google –“ye giden yolculuk da tamamlanmış oldu. Şimdilik.

GOOGLE’DAN TACİZLE SUÇLANAN YÖNETİCİSİNE 90 MİLYON DOLARLIK ÇIKIŞ PAKETİ

EKİM-Dünyanın en popüler telefon işletim sistemi Android’i kuran ve ardından bunu Google’a satan Andy Rubin hakkında ortaya çıkan taciz iddiasını Google’ın gizli tutmaya çalıştığı ortaya çıktı. New York Times’ın bu haberi uzun süre manşetleri süsledi. Bu arada Andy Rubin’in şirket içi taciz soruşturması sırasında 2014’te Google’dan ayrılırken 90 milyon dolarlık bir paket aldığı ortaya çıktı. Rakam da yaşanan olay da Google tarafından yalanlanmadı.

SEÇİMLERDE WHATSAPP’TAN YAYILAN “YALAN” İÇERİKLER

EKİM-Whatsapp bağlı olduğu Facebook’un seçim dönemlerinde yaşadığının bir benzerini yaşadı. Bu sefer hedeflenen kullanıcılar Brezilyalılardı. Yalan haberler ve manipülasyon içeren bilgiler bir anda Brezilya’nın Whatsapp yazışmalarını kapladı. Dünya Bankası 2017 raporuna göre, 209.3 milyon nüfusu olan Brezilya’da 100 milyonun üzerinde Whatsapp kullanıcısı var.

GOOGLE ÇALIŞANLARINDAN İŞ BIRAKMA EYLEMİ

KASIM-Binlerce Google çalışanı Andy Rubin’e verilen çıkış paketini öğrendikten sonra Kasım’da iş bırakma eylemi gerçekleştirdi. Firma adaletin sağlanacağını ve taciz konularında çok daha sert kararlar alacaklarını duyururken çalışanlarının protestosunu destekledi.

GOOGLE CEO’SU 3.5 SAAT SORULARI YANITLADI

ARALIK - Tam da Google Plus’ta kullanıcı verilerinin hackerların eline geçtiği dönemde, önceden planlanmış şekilde Google CEO’su Sundar Pichai soruları yanıtlamak için ABD senatosunda vekillerin karşısına çıktı. Bu seansa Eylül’de davet edilen Larry Page’in boş bıraktığı koltuk bu sefer dolmuştu. 3.5 saat süren oturumda sorular da yanıtlar da zayıftı. Her ne kadar Facebook oturumlarında olduğu gibi “Google’ı fena terlettiler” şeklinde başlıklar kullanılmış olsa da yayının tamamı izlendiğinde ve deşifresi okunduğunda görüldü ki Google’ın çok daha isabetli sorularla gerçekten terlemesi sağlanabilirdi. Aynen Facebook’ta yapılamadığı gibi. Google’ın demokratlar ile cumhuriyetçiler arasında ayrım yapıp yapmadığı, “idiot” kelimesi arandığında Trump’ın fotoğrafının çıkması, Hillary Clinton’ın kan içip içmediği üzerine gelen yorumlara Sundar’dan gelen teknik terimlerle dolu yanıtlar vaziyeti idare etti. Bu oturumun en esprili anları canlı yayında kutu oyunu Monopoly’nin karakterine bürünmüş olan Ian Madrigal’ın daha önce Equifax oturumunda yaptığı gibi Sundar Pichai’yi “trolleme”si oldu. “En büyük tekel Google”dır mesajını canlı yayınlanan oturumda dünyaya duyurmaya çalıştı.

HUAWEI CFO'SU GÖZALTINA ALINDI (GEREKÇE ABD'NİN İRAN YAPTIRIMLARI)

ABD’nin İran’a uyguladığı yaptırımları deldiği gerekçesiyle dünyanın en büyük telefon üreticilerinden Huawei’nin finans başkanı yani CFO’su Meng Wanzhou 1 Aralık’ta Kanada’da gözaltına alındı. Meng Wanzhou şirketin sadece üst düzey yöneticisi değil aynı zamanda şirketin kurucusu ve sahibi Ren Zhengfei’nin de kızı. Bu haber birkaç gün medyaya sızmadı ancak 5 Aralık’ta duyulmasıyla birlikte manşetlerin en sıcak konularından biri oldu. Her ne kadar kefaletle serbest bırakılmış olsa da 2019 Şubat’ta görülecek duruşmayla birlikte işlerin hangi boyutlara tırmanacağı daha da şekillenecek. Meng’in gözaltına alınmasında Çin ile ABD arasında yaşanan “ticaret savaşları” başlığı altında yer alan “teknoloji savaşları”nda çokça dillendirilmeye başlanan yeni bir başlık daha açıldı: “Teknolojik Soğuk Savaş Dönemi.” Bu alanda Çin’in agresif bir hedefi var. 2025’e gelindiğinde teknolojideki neredeyse her alanda (5G, yapay zeka, elektrikli otomobiller vb.) dünya lideri olmak.

Meng’in şimdilik Kanada’dan ayrılması yasak. 7.5 milyon dolar kefalet ödedi. Kanada’da kendisine ait evlerden birinde masraflarını kendi karşılayacağı elektronik kelepçe ile beklemeye geçti. Bu arada Çin de boş durmadı ve Apple ile Qualcomm arasında yaşanan patent mücadelesinden yola çıkarak üzerinde eski çiplerin olduğu iPhone’ların Çin’de satışını engelledi. Oldukça karmaşık olan ilişkiler ve teknoloji dünyasının büyük pastasındaki dilimlerini büyütme yarışı içerisinde olan Çin ile ABD arasındaki rekabette taraflar karşılıklı gol arıyor. Yıl boyunca iki ülke arasında yaşanan vergilendirme ve ürünlere konan kotalarda teknoloji şirketlerinin tam anlamıyla merkeze alınmış olması firmaların değerlemeleri üzerinde ciddi etkiler de bırakıyor. Örneğin Çin Apple’ın en ciddi iPhone pazarlarından biri konumundayken ABD’de satış engeli olan 5G teknolojisinin en ciddi markalarından Huawei’nin 90’ın üzerindeki tedarikçi şirketinin yaklaşık 3’te 1’i Amerikan firması. Bu arada Huawei’nin ABD’de engelli olmasının sebebi de Amerika liderliğinde birkaç ülkenin daha bu telefonlarda kullanılan teknolojide Çin için bir açık bırakıldığını iddia etmeleri.

Bir detay da şurada 1987 kuruluşlu Huawei yıl içerisinde telefon satışlarında Apple’ı geride bırakarak Samsung’un ardından en çok telefon satan ikinci marka oldu. Firma 2010’ların başından beri de dünyanın en büyük ağ ve telekomünikasyon ürünleri üreticisi. 1976’da kurulmuş olan Apple ise piyasa değeri olarak dünyanın en değerli firması olmak için Microsoft ile ciddi bir mücadele içerisinde olsa da telefon adetlerinde -artık- Çinli rakibinin gerisinde.

BİR YILDA 2.5 MİLYAR HESAP “HACK”LENDİ

Bu arada 2018’de -kesin- açıklanmış verilere göre, dünya genelinde ortaya çıkan “hack”lemeler ile kişisel verisi çalınan, el değiştiren, kopyalanan hesap sayısı: 2.5 milyarı aştı.
Dünya nüfusu -yukarıya yuvarladığımızda- 8 milyar.
Aralık’ta yayımlanan rapora göre, toplam nüfusun yarısının internet erişimi var.
“Hack”lenen sistemler ve markalar içerisinde duble hesaplar mutlaka var.
Sadece istatistikler üzerinden bir okuma yapacak olursak, dünyada internete erişimi olan insan sayısının yarısından fazlası 1 yılda “hack”lenmiş oldu.

YILIN TEKNO-SİYASİ DEPREMİ: FACEBOOK

Ve yazının başında olan noktalı cümlelerden de sondan bir önceki yani 8. satıra

 

- Teknolojik soğuk savaş dönemi

ETİKETLER