Gambiya'da kadın sünneti yasağı, dini grupların baskısına rağmen sürecek

Gambiya'da kadın sünneti, 2015 yılında eski devlet başkanı Yahya Jammeh tarafından yasaklanmıştı.

Uygulayan kişilere üç yıla kadar hapis ve para cezası verilmesine olanak tanıyan yasa ayrıca, işlemin ölümle sonuçlanması halinde failleri müebbet hapisle de cezalandırıyor.

Radikal İslamcı gruplar ve milletvekilleri, kadın sünnetinin "İslam'ın erdemlerinden biri" olduğunu savunuyor ve bunun suç kategorisinden çıkarılmasını istiyor.

Uluslararası Af Örgütü daha önce yaptığı açıklamada, yasağın kaldırılması çabalarını ülkedeki insan haklarının korunması için "geriye doğru bir adım" olarak tanımlamıştı.

Birleşmiş Milletler'e göre Gambiya'da 15 ile 49 yaş arasındaki kadınların yüzde 73'ü 2020 itibarıyla bu uygulamaya maruz kaldı.

BM, bu kadınların yüzde 65'inden fazlasının "beş yaşına gelmeden" bu uygulamaya maruz kaldığını belirtti.

Parlamentodaki ret kararının ardından Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) İcra Direktörü Catherine Russell, Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA) İcra Direktörü Natalia Kanem, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, BM Kadın Birimi İcra Direktörü Sima Bahous ve BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk tarafından ortak bir açıklama yapıldı.

Açıklamada, kararın takdirle karşılandığı belirtilerek “İnsan hakları, toplumsal cinsiyet eşitliği ve kız çocukları ile kadınların sağlık ve refahının korunmasına yönelik taahhütlerini bir kez daha teyit ediyoruz” denildi.

Ortak metinde kadın sünnetinin ne anlama geldiği ise şu ifadelerle anlatıldı:

“Kadın sünneti, dış kadın cinsel organının bir kısmının ya da tamamının kesilmesi ya da çıkarılmasını içerir. Çoğunlukla bebeklere ve genç kızlara uygulanan bu işlem, enfeksiyon, daha sonra çocuk doğurma komplikasyonları ve travma sonrası stres bozukluğu da dâhil olmak üzere, acil ve uzun vadeli ciddi fiziksel ve psikolojik hasara yol açabilir.”

Toplumsal cinsiyet eşitliğinin ilerletilmesinde önemli bir dönüm noktası olan 2015 Kadın (Değişiklik) Yasası’na değinilen açıklamada, bu zararlı uygulamayı ortadan kaldırmayı amaçlayan yıllarca süren savunuculuğun, toplum katılımı ve eğitim çalışmalarının sonucu olduğuna işaret edildi.

Açıklama şöyle devam etti:

“Kadın sünneti yasağını sürdürme kararı, Çocuk Hakları Sözleşmesi (CRC), Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi (CEDAW), Afrika İnsan Hakları Sözleşmesi (CEDAW) ile uyumlu olarak Gambiya'nın kız çocuklarına ve kadınlara yönelik zararlı uygulamaları önlemeye yönelik uluslararası ve bölgesel taahhütleriyle uyumludur.”