Mekke anlaşması bölgenin yarını

Sözcü Pakistan, Suudi Arabistan ve Türkiye savunma anlaşmasına kamuoyuna açık değerlendirmesinde;

“İran İslam Cumhuriyeti zaten öncü bir rol üstlenmiş ve her zaman bölge ülkeleri arasında iş birliğine dayalı güvenlik mekanizmalarının takip edilmesini vurgulamıştır. Bu güvenlik anlayışı, bölgenin kendi içinden kaynaklanmalı ve bölge dışındaki aktörlerin nüfuzundan ve yıkıcı müdahalelerinden uzak olmalıdır.

Söz konusu planlar hâlâ mevcut ve yaşanan gelişmeler doğrultusunda mutlaka güncellenebilir.

Komşu ülkeler ve bölge ülkeleriyle yakın temas hâlindeyiz.

Tüm ülkelerin, son iki-üç yıldaki gelişmelerden ders çıkararak bölgesel kolektif güvenliğin güçlendirilmesi doğrultusunda en doğru yolu seçmesini umuyoruz”

Altına imza atılabilecek cümleler ama uygulamada İran’ın bölgedeki istikrarsızlaştırıcı rolü elbette ki yok sayılmış…

Sadece bir kaç dakikada İran’ın; Irak’ın içinde bulunduğu duruma katkısı, Suriye iç savaşındaki tavrı, Hamas’ın silah bırakmaması için gösterdiği çaba, Husilere sağladığı destek bir çırpıda sayabileceğimiz başlıklar… Bölgedeki istikrarı önemsemeyen, sadece kendi ajandasına hizmet eden rejimin politikaları…. Hiç olmamış gibi hiç katkısı yokmuş gibi davranmaları hatta ‘yok öyle bir şey’ demek de , da İran için şaşırtıcı değil!

Petrolü rehin alıp, dünyaya meydan okuduğunu düşünen İran içindeki radikallerin gideceği yol barışa ve istikrara çıkar mı?

Oysa Mekke Anlaşması bölgenin yarını… Katılan destek veren ülke sayısı artıkça İran’ın ihtirasları ile İsrail’in saldırganlığı da dizginlenecektir… En azından ‘umut vaad ediyor’

Hürmüz Boğazı’ndan enerji ihtiyacını karşılaya ülkeler, ilk şokun ardından uzun bir zamandır zaten alternatif arayışlara yöneldiler; yenilenebilir enerjiye dönük yatırımlar, başka tedarikçiler bulunması ( ABD,Norveç, Venezuela), bölge ülkelerinin alternatif boru hatları savaşın başladığı zaman ki kadar Hürmüz’e bağımlı olmanın önüne geçiyor.

Zaman hiç de İran’ın lehine işlemiyor! Sonuçta boğazdan geçemeyen tankerler arasında kendilerinin ki de var. Amerikan ablukası yokmuş gibi davranmaları şaşırtıcı değil…

Körfez ülkeleri zenginliklerini korumak için alternatif arayışında iken, devasa devlet fonları ile savaşın açtığı gedikleri kapatırken, İran rejimi doğrudan halkına ödetiyor savaşın bedelini…

Bu savaş kimin daha dayanaklığı olduğuna dair sorular yanıt bulduğunda bitecek… Ama o vakte kadar, rejim uzlaşmaz tavrını devam ettirirse önce kendi çocuklarını( anlaşmadan yana olanlar) sonra da halkını kaybedecek… Geride yas için ağlayacak kimseyi de bulamayacak…

ABD kazanamadığı savaşlara bir yenisini ekleyebilir, İran da kaybetmedim diye sevinebilir,,,

Ama günün sonunda bölgede değişen dengeler, bulunan alternatifler, işbirlikleri İran’ı yalnızlaştırıyor. Mekke Anlaşması gibi alternatifler herkes evine döndüğünde, baş başa kalınan savaştan yıpranmış ülkeler yerine ayakları yere basan işbirliği içindeki komşular olacak.

Etrafındaki ülkeleri komşuları etnik gruplara el altından veya açıktan verdiği destekle yıllarca meşgul eden İran, artık daha fazla kendi iç sorunlarına eğilmek zorunda kalacak… Sonuçta bölgede yekpare tek milletten oluşan ülke yok! Komşularda harlamaya çalıştığı ateşin eve sıçmamış olmaması bundan sonra sıçramayacağını garanti etmez… Arap baharındaki rüzgar hep aynı yöne esecek değil ya…

Bir arada yaşama kültürü oluşturmadan sadece baskı ile bir yere kadar gidebilir İran…

İsrail’de iki istihbaratçının kovulmasına neden olan da zaten içeride bir karışıklık çıkarmak üzerine yaptıkları planlardı. Türkiye ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Trump ı ikna etmesi sayesinde işlemedi plan. Ancak İsrail gibi mikser ülkelerin başka planları olmadığını kim garanti edebilir, üstelikte üzerinden iki savaş geçmiş vekil güçleri eskisi kadar güçlü olmayan bir ülke için… Keskin sirke küpe de zarar verir etrafına yaydığı kadar…