Antikor desteği neden önemli

Koronavirüs enfeksiyonuyla mücadelede elimizde üç farklı seçenek var: Aşı, ilaç ve antikor (plazma) tedavisi. Peki bu üçlüden işimize yarayabilecek en yakın, acil, önemli çözüm hangisi?

ntv.com.tr 08.04.2020 - 07:34 |

Koronavirüs enfeksiyonuyla mücadelede elimizde üç farklı seçenek var: Aşı, ilaç ve antikor (plazma) tedavisi. Peki bu üçlüden işimize yarayabilecek en yakın, acil, önemli çözüm hangisi?

Bana göre tünelin ucundaki ışık diyebileceğimiz ilk çözümün, hızlı ve etkili umutlardan ilkinin ‘antikor/plazma nakli’ olması lazım.

Zaten bu nedenle de hemen her ülkede bu yönde çalışmalar var. Mesafeler inanılmaz bir hızla kat ediliyor.

ANTİKOR TEDAVİSİ NEDEN ÖNEMLİ

ÖNEMLİ ÇÜNKÜ (1): Hatırlayalım, COVID-19 geçirip de iyileşenlerin kanlarında virüsü adeta felç edip etkisiz hale getiren antikor isimli bağışıklık proteinleri oluşuyor. Kanda ne süre kaldıkları, ne süreyle koruyucu kalkan etkisi sağladıkları net olmasa da bu proteinlerin birer ‘virüs kilidi’ görevi yaptıkları net ve açık.

ÖNEMLİ ÇÜNKÜ (2): Virüsleri felç eden bu antikorlar, kanın plazma bölümüne yerleşiyor. Plazma kandan ayrılıp özellikle yoğun bakımlardaki ağır hastalara verildiğinde virüsler süratle etkisiz hale geliyor, iltihabi süreçler müthiş bir hızla baskılanıp gerilemeye başlıyor.

ÖNEMLİ ÇÜNKÜ (3): Sonuçta yoğun bakımdaki hasta çok daha hızlı bir iyileşme sürecine girme imkânı buluyor. Daha kısa bir sürede yoğun bakımdan çıkıp iyileşiyor.

ÖNEMLİ ÇÜNKÜ (4): Neticede kaybedilen hasta sayısı azaldığı gibi yoğun bakımların doluluk oranları düşürülerek daha çok hastaya hizmet imkânı sağlanıyor.

NETİCE ŞUDUR: Antikor/plazma tedavisi, bilhassa yoğun bakıma ihtiyaç duyan veya hastalığı ağır geçirenlerde hayat kurtarıcı bir destek tedavisidir. Yeter ki uygulamalar standardize edilip doğru ve ustaca yapılabilsin.

BİR UMUT DA AMERİKA’DAN GELDİ

Dünyaca ünlü araştırma merkezlerinden biri kabul edilen, Scripps research’den (San Diego/California) gelen haber, bana göre antikor tedavisi konusundaki umutlarımızı daha da yükseltti.

Scripps araştırmacıları, virüse karşı oluşan antikorların virüsle etkileşimlerini -yani virüsü felç etme noktalarını- neredeyse atom ölçeğindeki bir çözünürlükle belirleyebildiklerini açıkladılar, bulgularını da birkaç gün önce dünyaca ünlü saygın bilim dergisi Science’da yayımladılar. Uzmanlara göre antikorun etkilediği varsayılan bu bölge virüsün ‘Aşil topuğu’ bile olabilir.

İsterseniz gelin şu antikor meselesini neden bu kadar önemsediğimize yeniden bir göz atalım, maddeler halinde sıralayalım...

UMUTSUZLUĞA DÜŞMEYİN

Stres, bağışıklık sisteminin en önemli düşmanı. Bedeninize istediğiniz kadar protein, antioksidan zengini sebze, meyve, C/B/D vitamini, probiyotik, kara mürver, çinko yükleyin, netice hiç fark etmez: Eğer gırtlağınıza kadar strese gömülmüşseniz bu belayla baş etmeniz ciddi ölçüde zorlaşır. Bu nedenle iyimser olmaya, olumlu düşünmeye devam etmeliyiz.

Bugüne kadar geldiğimiz noktada can sıkıcı bir görüntü yok. İnşallah önümüzdeki günlerde daha iyi haberler bile alabileceğiz. Süreci yönetenlere, sağlık ordumuza, ekmeğimizi, suyumuzu, yiyip içtiğimizi üretenlere teşekküre ve bize verilen tavsiyelere uymaya devam edelim.

EVDE EL YAPIMI MASKE ÜRETİMİ

(*) COVID-19 yayılımını yavaşlatmaya yardımcı olmak için bez-kumaş-bandana maske yapımı ve kullanımı.

Yüz maskesinde olması gereken özellikler:

* Yüze rahatça takılmalı.

* Bağlarla veya kulak halkalarıyla sabitlenmeli.

* Birden fazla katmandan oluşmalı.

* Nefes alıp vermeyi kısıtlamamalı.

* Makinada yıkandığında bozulmayan kumaş tercih edilmeli.

El yapımı yüz maskesi nasıl kullanılmalı?

- Sosyal mesafe önlemlerinin zor olduğu kamusal ortamlar (örneğin, bakkallar ve eczaneler) ve kişiden kişiye geçişin olası olduğu alanlarda, yüz maskelerinin takılması gerekmektedir. Farkında olmadan virüs taşıyan kişiler aracılığıyla virüsün yayılmasını azaltmak için kumaştan veya kıyafetlerden yapılmış yüz maskeleri kullanılabilir. Toplum sağlığı için gönüllü olmak adına evde bulunan birçok materyalden yüz maskesi üretilebilir. Kumaş yüz maskeleri, 2 yaşın altındaki küçük çocuklarda, nefes almada zorluk çekenlerde ve maskeyi yardım almadan çıkarabilme yetisi olmayan kişilerde kullanılmamalıdır. Tavsiye edilen bez, yüz maskeleri cerrahi maske veya N-95 maskeler değildir.

Bez maskeler düzenli olarak yıkanmalı mı? Ne sıklıkta yıkanmalıdır?

- Kullanım sıklığına göre yıkanmalı veya her kullanıldığı gün yıkama yapılmalıdır.

Bez yüz maskesini nasıl güvenli bir şekilde sterilize eder/temizleriz?

- Çamaşır makinesi, bir yüz maskesinin uygun şekilde yıkanması için yeterlidir.

Kullanılmış bir yüz maskesini nasıl güvenle çıkarabiliriz?

Bireyler yüz maskelerini çıkarırken gözlerine, burunlarına ve ağza dokunmamaya ve çıkardıktan hemen sonra elleri yıkamaya dikkat etmelidir.

(*) Prof. Dr. Emin Özdoğan ve ekibine teşekkürler.

OKUR SORULARI

Virüs konuşurken bulaşır mı?

ABD Beyaz Saray Koronavirüs Gücü üyesi ve Ulusal Sağlık Enstitüsü Bulaşıcı Hastalıklar Başkanı Dr. Anthony Fauci, virüsün -maalesef- sadece konuşurken değil nefes alıp verirken bile bulaşabileceğini söylüyor.

İşte bu nedenle de Osman Hoca sizden ısrarla ve mutlaka maske takmanızı istiyor.

Aşılardan bir haber var mı?

Biliyorsunuz, ben her zaman her sürece yapıcı ve olumlu bakarım. Bu saflığımdan değil, ‘beklenti-sonuç ilişkisine’ yürekten inanmamla ilgilidir. Aşı konusunda da tüm zamanların rekorunun kırılacağını, en geç altı ay/bir yıl içinde etkili bir aşının elimizde olabileceğini umuyorum.

Dünya Sağlık Örgütü Genel Direktörü Ghebreyesus da benimle aynı görüşte. Diyor ki, “Daha ilk yüz gündeyiz ama aşı araştırmaları inanılmaz bir hızla sürüyor, ilerliyor. En az yirmi enstitü ve şirket en etkili aşıyı geliştirmek için yarışıyor.”

Korunmada en etkili besin hangisi?

İşin yüzde 50’si bedeni, kalan yarısını da ruhu beslemekle ilişkili. Bedensel beslenmede de ön planda tutulması gereken daha çok sebze, meyve tüketimi. Bitkisel (bakliyat, kuruyemiş) ve hayvansal proteinleri (yumurta, yoğurt, et) de asla ihmal etmemek lazım.

YAZARA AİT DİĞER MAKALELER