Sağlıkta değişim rüzgarı

İsterseniz gelin hiç olmazsa bu hafta sonunu şu  bunaltıcı pandemi gündeminin dışında dışında geçirelim ve biraz da iyi hayatun, sağlığın, keyfin, huzurun, daha da önemlisi pandemi sonrasında nasıl daha etkili, güçlü ve kalıcı bir sağlık durumu elde edebileceğimizin üstüne kafa patlatalım.

ntv.com.tr 27.03.2021 - 06:57 |

Şu "hüküm" çok açık ve net verildi: Pandemi sonrasında pek çok şey değişecek, değişimden payını alanların başında da yeni sağlık anlayışı gelecek. Nedeni de çok basit: Salgın bize sağlığımızın ne akdar önemli bir hazine olduğunu bir kez daha hatırlattı.

BANA GÖRE NEDİR O DEĞİŞİMLER?

Görünen o ki yaşam tarzı tıbbı, pandemi sonrasında sağlığın en hızlı büyüyen, en çok konuşulan, araştırılan ve merak edilen alanlarından biri ola-cak. Çünkü bu enteresan ve belalı virüs bize "önleyi-ci sağlık hizmetleri'nin "sağlıklı bir yaşam" için en etkili yol ve yöntem oldu- ğunu bir kez daha hatırlattı. Salgın döneminde en iyi önlem çarelerinin ise sadece biz doktorlara değil, size de bağlı olduğunu öğrendik, daha doğrusu yeniden hatırladık.

Bir sabah "iyi bir uyku bağışıklığı güçlendiriyor, uykusuzlar hastalığa daha kolay yakalanıyor süreci daha ağır yaşıyor!" haberiyle uyandık. Bir başka sabah "İnsülin direnci, fazla kilosu, göbeği, diyabeti, tansiyonu olanların hastalığı daha ağır ve riskli geçirdiklerini" öğrendik.

Diğer bir sabah ise "Mutsuzluk, umutsuzluk, huzursuzluk ve derinleşmiş kaygı durumunun bağışıklık sisteminin canına okuyabileceği" söylendi bize. Kısacası salgın süreci, bir sağlk okulu gibi çalıştı, sağlığımızıın kıymeti ve önleyici tıbbın önemini öğreten bir öğretmen fonksiyonu da üstlendi. Özetle şunu çok net ve açık olarak anladık ki "hastalıkları önleme en ucuz etkili ve en iyi ilaçtır" Bu ilaçtan faydalanmanın yolu ise hayat tarzımızı gözden geçirmek, yanlışlardan vazgeçmek, daha iyi ve doğru sağlıklı alışkanlıklar edinmekten geçmektedir.

ÇÖZÜME SİZ DE ORTAK OLUN

Yeni sağlık yaklaşımında doktorlar tabii ki 'anahtar konum'unda olmaya devam edecekler, sağlık orkestranız tabii ki onlar yönetecekler. Ama bu orkestranın patronu mutlaka siz olmalısınız. Doktorunuz ya da doktorlarınızla bir 'çözüm ortağı' gibi çalışmalı, ciddi gayretler göstermelisiniz. Çözüm sürçlerinde ise öncelikli 'Sağlık riski yönetimi'ne odaklanmalısınız. Mesela, genetik mirasınızı belirlemeli, çevresel risklerinizi doğru analiz etmeli, geçmişteki sağlık sorunlarınızı dikkatle gözden geçirdikten sonra size en uygun yaşam tarzı değişikliklerini belirleyerek yola çıkmalısınız. 'Beslenme'yi keyifli ama aynı zamanda bilimsel verilere uygun bir alışkanlık haline getirmeli, 'egzersiz'in, 'uyku'nun, 'stres yönetimi'nin püf noktalarını öğrenmeye, anlamaya ve uygulamaya çalışmalısınız. Bunları yaparken de en doğru kaynaklardan bilgilenmeye ve o bilgileri aile doktorunuzla paylaştıktan sonra hayata geçirmeye özen göstermelisiniz.

SiHiRLi SÖZCÜK: İLETİŞİM

Unutmayın ki yeni sağlık yaklaşımında doktorunuzla kuracağınız ilişki yani "iletişim" anahtar sözcüktür. Öğrendiklerinizi, istediklerinizi, hedeflerinizi, korku ve endişelerinizi doktorunuzla da tartışmalı, paylaşmalısıniz. Neticede de aktif ve bilgili bir "sağlık hizmeti alıcısı" olmaya çalışmalısınız. 

BİR AYRINTI KİRLİ BİLGİYE DİKKAT

Bilgilenmek sağlıklı yaşamın en önemli ayrıntılardan biridir. Sağlık alanındaki gelişmelerden tabii ki haberdar olmalısınız. İnternette dolaşmalı, sağlık sitelerindeki bilgileri öğrenmeli, sağlık haberlerini dikkatle izlemeli, kitaplar, gazeteler ve dergilerdeki sağlık bilgilerini merakla takip etmelisiniz. Ancak bu noktada size 2 önemli uyarım var. Birincisi, sıklığı ve tehlikesi giderek artan "kirli bilgi" meselesinde çok uyanık olmalısınız. İkincisi, bu bilgilerden hareket ederek "doktorunuzla paylaşmadan- kendi kendinizini doktoru olmaya çalışmamalısınıız.

CHECK-UP OUT RİSK ANALİZİ İN

1900'lere girerken Amerikalı bir hekim Dr. George Gould, her yıl düzenli  yapılan sağlık değerlendirmelerinin hastalıkları önlemedeki gücünü bize pek güzel anlattı ve öğretti. O zamandan bu yana tıpkı "otomobil bakımı yapar" gibi sağlığımızı belirli aralıklarla gözden geçiriyor, gereken onarımları yapıp önleyici bakım süreçlerini uygulamaya çalışıyoruz. Ama n evar ki bu uygulamalar bir süre sonra kişiye özel olmaktan çıkıp fabrikasyon bir sürece de dönüşüveriyor. Kısaca check-up olarak tanımlanan bu süreçlerde, gelecekle ilgili muhtemele sağlık risklerini tahmin etmek yerine mevcut durumu anlamak ön plana çıkıyor. Doğala olarak da yaklaşımın değeri ve faydası ciddi ölçüde azalıyor. Neticede yeni bir önleyici sağlık yaklaşımı devreye giriveriyor: Sağlık riski analizleri.

SAĞLIKTA RİSK ANALİZİ NASIL YAPILIYOR

Sağlık risk analizleri, 3 İngilizce sözcüğün baş harfleri ile tanımlanıyor: 3P Yaklaşımı! Açılımı şu: (P)ersonel (Kişisel/Kişiye özel), (P)reventive (Koruyucu/Önleyici), (P)redictive (Tahimn edici/Öngörücü).

Bu yeni yaklaşım sayesinde sadece size özel planlanan sağlık takip süreçleriyle yalnızca bugünkü sağlık durumunuzu değil, gelecekteki sağlık risklerinizi de belirlemek -ya da tahmin etmek- ve bunlara uygun koruyucu sağlık önlemlerini almak imkanı bulabiliyorsunuz. Neticede genetik miraz kader olmaktan çıkabiliyor, basit hatalar sizi hasta edemiyor.

HASTALIKLARI ÖNLEYEN 10 EMİR

1- İyi beslenin

2- Kaliteli uyuyun

3- Düzenli egzersiz yapın

4- Stresin fazlası ve süreklisinden kaçının

5-Fazla kilolarınızdan kurtulun

6-Sigara ve alkolden uzak durun

7-Korunmayı unutmayın, kazalardan sakının

8-Çevresel kirlenmeden, radyasyondan, kimyasaldan uzak kalın

9-Temiz bir çevrede yaşamaya gayret edin

10- Sağlığınızı dikkatle izleyin  bedeninize kulak verin ve önleyici tıbba güvenin

YAZARA AİT DİĞER MAKALELER