Biz hangi milletin tarihini okuduk?

Tarih bilgimiz  o kadar kısıtlı ve zayıf ki…Geriye dönüp baktığımda ‘Acaba bize hangi milletin tarihini okuttular’ diye sormadan edemiyorum!

ntv.com.tr 15.04.2020 - 10:35 |

Açe Sultanlığı’nı daha önce duyanınız var mı?

Pek sanmıyorum…

80 milyonluk ülkede…

Bu sultanlığı bilenlerin sayısı…

Bir elin parmaklarını geçmez!

Tarih ders kitaplarında adı geçmez…

Varlığından bir iki satır söz edilmez…

Hâl böyleyken…

Doğaldır, bilmemeniz!

***

Açe Sultanlığı…

Osmanlı İmparatorluğu’nun Okyanusya’daki tek toprağıdır!

Endonezya’nın Sumatra adasının…

Kuzeyinde bulunan eski bir sultanlıktır…

Bir zamanlar…

Osmanlı’ya bağlıydı!

***

Sumatra Adası ile…

Türk halkı arasında çok güçlü tarihsel bir bağ var…

20. yüzyılın başlarına kadar hüküm süren Müslüman Açe Sultanlığı…
16. yüzyılda Portekiz istilasına karşı koymak için…

Osmanlı İmparatorluğu’ndan destek istedi...

***

Açe Sultanlığı…

Osmanlı’dan 1900’lü yıllara kadar pekçok kez yardım aldı..

Hatta…

19. yüzyılda Osmanlı idaresine girmek istedi...

Ancak…

Osmanlı Devleti…

Avrupa ile ilişkisini bozmamak için…

Açe’nin bu isteğine olumlu yanıt veremedi!

***       

16. yüzyıl başında Portekiz deniz gücü…

Sumatra adasını etkisi altına alır...

Ancak…

Portekizliler gelene kadar…

Bölgedeki Müslüman devletler direnişlerini sürdürür...

Çaresiz kalan bu devletler…

Portekiz istilasına karşı…

Osmanlı Devleti’nden yardım talep eder...

***

Osmanlı Devleti…

Kızıldeniz’de kurduğu donanma ile…

Portekiz hakimiyetini kırmaya çalışır...

Ancak…

Mesafenin uzaklığı ve diğer devletlerin dönekliği…

Başarıyı engeller!            

Bölgedeki Müslüman devletler arasında en güçlüsü…

Sumatra adasında bulunan Açe Sultanlığı idi...

Açe Sultanlığı, Portekiz yayılmacılığına karşı inatla direniyordu…

Hatta…

Bölgedeki kritik noktaları geri almak için seferler düzenliyordu...

***       

1540’larda Açe Sultanı Alaeddin…

Osmanlı Devleti’nden destek almak için…

1547’de İstanbul’a bir elçi gönderir...

Kanuni Sultan Süleyman…

Açe’ye top döküm ustaları, gemi yapımcıları ve askeri mühimmat gönderir…

***

Açe Sultanlığı’nın asıl büyük yardım talebi…

1566 yılında olur…

Açe Sultanı Alaeddin…

Kanuni Sultan Süleyman’a bir mektup göndererek…

Portekiz saldırılarına karşı askeri destek istediğini belirtir...

Ancak…

Elçi İstanbul’a geldiğinde…

Kanuni Sultan Süleyman Zigetvar seferindedir...

Bu nedenle elçi…

İstanbul’da uzun süre beklemek zorunda kalır!

***       

Kanuni Sultan Süleymen vefat edince…

Osmanlı tahtına II. Selim oturur…

Sultan II. Selim…

Açe Elçisi’ne büyük ilgi gösterir...

Elçi…

Sultan Alaeddin’in gönderdiği mektubu…

1. Selim’e sunar...

Açe Sultanı, gönderdiği mektupta…

Kendisi Osmanlı’nın ve padişahın kulu olarak gördüğünü belirtir...

Yardım gelmediği taktirde…

Bölgedeki müslümanların yok olacağını anlatır…

***

Sultan II. Selim…

Açe Sultanı’nın isteklerini yerine getirmenin…

Osmanlı padişahı için hem dini hem de ananevi bir görev olduğu belirtir...

Hemen ardından…

15 kadırga ve 2 nakliye gemisinden oluşan bir donanma hazırlanır...

Ancak tüm bu hazırlıklara rağmen…

Osmanlı Donanması…

Açe seferine çıkamaz!

Açe’ye gönderilmek için hazırlanan donanma…

Çıkan isyanı bastırmak üzere…

Yemen’e sevk edilir...

***

15 Ocak 1568 tarihli fermanda…

Yemen’de isyan çıktığından…

Donanmanın bu sefere tayin edildiği…

Durum normale döndüğü zaman…

Seferin gelecek yıl gerçekleşeceği belirtilir...

***       

Ancak…

Açe Sultanı Alaeddin sıkışık durumdadır…

Portekiz saldırılarının ardı arkası kesilmez...

Açe Sultanı Alaeddin…

İleriki yıllarda İstanbul’a iki defa daha elçi göndererek…

Vaat edilen askeri yardımın yerine getirilmesini talep eder...

Sultan II. Selim…

Yemen, Kıbrıs ve Tunus’taki askeri faaliyetlerin bitirilmesinin ardından…

Donanmanın yollanacağı bildirir...

***

Seferlerin sürmesi üzerine…

Açe’ye gereken donanma gönderilemez!

1571 yılında Açe Sultanı Alaeddin’in ölümünün ardından…

Uzun süre Açe’den Osmanlı’ya elçi gelmez…

1574’te Osmanlı tahtına Sultan III. Murat geçer…

Sultan III. Murat…

Deniz seferlerine hiç sıcak bakmaz…

Dolasıyla…

Açe’ye planlanan seferler…

Hiçbir zaman gerçekleşmez!

***

Planlanan donanmanın gönderilememesi üzerine…

Osmanlı-Açe ilişkileri zayıflar…

İlişkiler…

Birkaç gemilik yardımlarla sınırlı kalır...

***       

19. yüzyıl başında Açe Sultanlığı…

Portekizliler’den sonra…

Hollandalılar’ın saldırılarına maruz kalır…

1851 yılında Açe Sultanı İbrahim Mansur Şah…

İstanbul’a heyet gönderek…

Osmanlı Devleti’ne bağlı bir eyalet olmak ister...

Sultan Abdülaziz’in çok isteğine rağmen…

Kırım Savaşı’ndan sonra güçlükle geliştirilen…

Avrupa politikasının bozulmaması için…

Açe’nin himaye talebi kabul görmez!

***       

Silah malzemesi üretmeyi ve düzenli ordu kurmayı…

Osmanlı’dan öğrenen bu sultanlık…

O tarihten yıkılışına dek…

Her Cuma Hutbesi’nde…

Başta II. Selim olmak üzere…

Tüm Osmanlı padişahlarını anmıştır...

***

Uluslararası anlaşmalara göre…

Endonezya’ya bağlı görülen bu sultanlık…

Günümüzde hâlâ bağımsızlık mücadelesi veriyor!

YAZARA AİT DİĞER MAKALELER