Hiçbir başarı cezasız kalmaz!

Yıl 1961, Dördüncü Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel... Yerli üretim bir Türk otomobili yapılmasını emreder. Görev, dönemin en yetenekli ve tecrübeli mühendis kadrosunu bünyesinde barındıran Devlet Demir Yolları’na verilir…

ntv.com.tr 25.03.2020 - 07:41 |

Bu iş için görevlendirilen 23 mühendis…

Cumhurbaşkanı Gürsel’in bu emrini…

“Türk insanının makûs talihine karşı bir meydan okuma” olarak algılar...

Süratle işe girişilir…

Çalışma mekanı olarak…

Devlet Demiryolları’nın Eskişehir'deki ‘Cer Atölyesi’ seçilir…

***

Olanaklar kısıtlı, zaman dardır...

Cumhuriyet Bayramı’na kadar sadece 129 gün vardır...

Motoru, kaportası ve tüm aksamı Türklere ait olan bir araç…

Böylesine kısıtlı bir zaman diliminde nasıl yapılacaktı?

Yerli aracının bu kadar kısıtlı bir sürede yapılması…

Türkiye için bir “Devrim” olacaktır…

***

Geceli gündüzlü…

Hummalı çalışmalar sonucunda tamamlanan ‘Devrim’…

Türkiye tarindeki en önemli sanayi girişimi olmasına rağmen…

Daha sonraları…

Hafızalarda ‘deposuna benzin konulması unutulan araba’ olarak yer eder!

***

Olayın ertesi günü…

Bütün gazeteler söz birliği etmişçesine…

“100 metre gitti bozuldu” manşetini atar ve o defter…

Günümüze kadar kapalı kalır!

***

Gelişmiş ülkelerin çoğu…

Katma değeri yüksek ürünler üretiyor...

Lakin…

Türkiye’nin böyle bir markası yok!

Fakat vaktiyle bir adam…

Nuri Demirağ adlı bir adam…

Türkiye’yi kalkındıracak bir dizi hamlede bulunur…

***

Nuri Demirağ…

1886 yılında Sivas Divriği’de doğdu…

17 yaşında Ziraat Bankası’nda işe başladı…

Görevinde hızla yükseldi…

İşgalcilerin hakaretine uğradı ve bundan dolayı bankadaki görevinden istifa etti…

Daha sonra bir sigara imalathanesi açtı...

İmalathanenin kapısına…

Zafere olan inancını yansıtan…

“Türk Zaferi Sigarası” tabelasını astı!

Sermayesini artırdı, başarılı bir iş insanı oldu…

Müdafa-i Hukuk Cemiyeti ile Milli Mücadele’de önemli roller üstlendi…

***

Savaş bitince…

Sigara ile kazandığı sermayesini…

Ülkeyi kalkındıracak yeni girişimler için kullandı…

Tren hatlarını inşaat eden Fransız şirketin sözleşmesi fesh edilince...

Bu fırsatı kaçırmaz!

Yurdun dört bir yanını demir ağlarla örmeye başlar...

Türkiye’nin 10 bin km’lik demiryolu ağının…

Bin 250 km’lik bölümünü inşaa ederek…

Onuncu Yıl Marşı’na ilham olur!

Mustafa Kemal Atatürk’ten “Demirağ” soyadını alır...

Daha sonra büyük inşaat projelerine başlar...

İzmit Selüloz, Sivas Çimento, Bursa Merinos, Karabük Demir Çelik, Eceabat Havalimanı, İstanbul Hal Binası’nı inşa eder…

***

İstanbul’un iki yakasını…

Ortasından tren geçen bir köprü ile bağlamak istediğinde…

Adı hayal pereste çıkar!

San Francisco’daki ‘Golden Gate’ köprüsünü yapan firma ile anlaşır…

Hazırlıkları tamamlanan proje…

1931 yılında Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk’e sunulur...

Atatürk tarafından çok beğenilen bu proje…

Maalesef dönemin hükümetinden onay alamaz…

Proje…

Maddi yetersizliklerden dolayı reddedilir…

“İstanbul’u bu nimetten mahrum etmeyin. Saymakla bitmez yararları var. Yapmayın, etmeyin” dese de…

İnönü’yü ikna edemez!

“Bu iş olacaktır. İstanbul, buna muhtaçtır. Ben yapamazsam, evladıma bırakırım, o benim adıma yapar. Vasiyet edeceğim, köprünün üzerine ‘İnönü, bu köprüden geçemez’ diye levha assın” der…

***

1933 yılında ‘Keban Barajı’ projesini sunar...

Karşı çıkılır!

Yılmaz…

Yabancıların pahalıya sattığı çimentoyu…

Ucuza üretmek için fabrika kurmak ister…

Engellerle karşılaşır!

***

İlk köprü…

Demirağ’ın fikrinden yaklaşık 45 yıl sonra…

Keban Barajı ise…

Onun önerisinden 33 yıl sonra yapılır!

***

“Bir millet tayyaresiz yaşayamaz. Bu yaşama vasıtasını, başkalarının lütfundan beklememeliyiz. Ben bu uçakların fabrikasını yapmaya talibim” der…

1936 yılında Beşiktaş’ta Tayyare Atölyesini inşaa eder...

Kendi adının baş harflerini verdiği Nu.D-36 uçaklarının üretimine başlar....

Fakat…

Türkiye’nin bu uçakları uçuracak piste ihtiyacı vardır!

Yeşilköy’de bin beş yüz dönümlük bir arsa satın alır (Atatürk Havalimanı’nın bulunduğu arazi)…

Pistin bulunduğu arazide…

Pilotların yetişmesi için havacılık okulu (Nu.D. Gök Okulu) kurar…

Okul, 1943 yılına kadar 290 pilot yetiştirir…

Yeşilköy’deki Gök Okulundan önce…

Divriği’de ‘Gök Ortaokulu’ açar...

İlginçtir, o dönemde…

Divriğ’de normal bir ortaokul dahi yoktur!

***

1938 yılında…

Nu.D-38 adlı çift motorlu altı kişilik yolcu uçağı yapılır...

İlk uçak siparişi…

Türk Hava Kurumu (THK) tarafından verilir…

Havacılık alanında çalışmalarına…

İlk yerli paraşüt üretimini gerçekleştirerek devam eder…

1941’de ilk Türk yapımı uçak…

İstanbul’dan Divriği’ye uçar!

***

Türk Hava Kurumu (THK)…

Uçakların teslim almadan önce…

Eskişehir’de bir test uçuşu yapılmasını ister...

Pilot Selahattin Reşit Alan…

1938’de Nu.D-36 uçağıyla iniş yaparken…

Çevredeki hayvanlar hava alanına girmesin diye…

Pistte açılan hendeği görmez ve hendeğe düşer…

Reşit Alan, kazada hayatını kaybeder…

***

Kazadan sonra THK…

Savunma Bakanlığının uçaklara olur vermesine…

Kazanın pilotaj hatası olduğunu söylenmesine rağmen…

Tüm siparişlerini iptal eder!

***

Nuri Demirağ…

THK ile yıllar süren bir mahkeme sürecine girer...

Mahkeme THK lehine sonuçlanır…

Uçakların yurt dışına satılamaması için…

Bir de kanun çıkartılır!

Sipariş alamayan fabrika…

1950’de kapanır, uçuş alanı istimlak edilir!

***

1950 yılında…

Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk muhalefet partisi…

‘Milli Kalkınma Partisi’ni kurar…

CHP’nin ‘Altı Ok’una karşı, ‘Altı Kanat’ı çıkarır…

“İşretten, Oyundan, İffetsizlikten, Eğrilikten, Tembellikten, Zülumkarlıktan sakınınız” der…

***

Askerliği kaldıracağını, özel teşebbüsü artıracağını söyler...

Cumhurbaşkanını doğrudan halkın seçeceği bir sistem vaat eder…

Kendi parti propagandası için gazete kurar…

Radyo açmayı denese de…

İzin alamaz…

Partisi…

1946 ve 1950 seçimlerinde meclise giremez...

1954 seçimlerinde Demokrat Parti'den adaylığını koyar, Sivas milletvekili olur...

YAZARA AİT DİĞER MAKALELER