24 yıl önce tesadüfen bulundu. Arap akınlarında terk edilmiş

Sobesos Antik Kenti, Nevşehir’in Ürgüp ilçesine yaklaşık 23 kilometre uzaklıktaki Şahinefendi köyü sınırlarında bulunuyor. Köy çevresinde bulunan bazı kalıntıların tesadüfen keşfedilmesi ve incelenmesiyle bölgede bir antik kent olduğu tespit edildi. Bunun üzerine 2002 yılında Nevşehir Müze Müdürlüğü tarafından kazı çalışmaları başlatıldı.

Antik kent, Soğanlı Vadisi’nin girişindeki volkanik bir arazide yer alıyor. İlk keşfedildiğinde Kapadokya Krallığı’nın başkenti olabileceği düşünülse de, bu iddiayı destekleyecek somut bulgular yeterince yok.

2002-2005 yılları arasında yürütülen kazılarda, milattan sonra 4. yüzyıla tarihlenen önemli yapılar ortaya çıkarıldı. Bu yapılar arasında, kefeniyle birlikte gömülmüş bir erkek iskeletinin bulunduğu mezar odası, hamam ve daha sonraki dönemde şapele dönüştürüldüğü anlaşılan bir yapı da bulunuyor.

6. yüzyıla tarihlenen şapelin, Kapadokya’nın güçlü aristokratlarından biri tarafından inşa edildiği tahmin ediliyor.

Kazılardaki en ilginç buluntular arasında, yaklaşık bin 500 yıllık taban mozaikleri bulunuyor. Renkli taş ve cam kullanılarak işlenen mozaiklerde svastika, haç, meander, sekiz köşeli yıldız ve saç örgüsü motifleri dikkat çekiyor.

Bazı kaynaklarda yapının, Sasani ve Arap akınları sırasında terk edildiği değerlendiriliyor.

Arap akınları, İslam’ın doğuşunun ardından 7. yüzyılda başlayarak özellikle Emeviler ve Abbasiler dönemlerinde belirginleşen askeri seferleri tanımlıyor. Bu akınlar, hem İslamiyet’in yayılmasında hem de yeni kurulan İslam devletlerinin sınırlarının genişlemesinde önemli bir yere sahipti.

Sobesos Antik Kenti'nde yürütülen kazıların, Kültür ve Turizm Bakanlığı koordinesinde bilimsel çalışmalarla sürdürüleceği bildirildi. Alınan bu statü ile birlikte kazı çalışmalarının daha kapsamlı ve uzun soluklu şekilde yürütülmesinin önü açıldı.

Nevşehir il sınırları içerisinde devam edecek önemli arkeolojik projelerden biri olan Sobesos kazılarının, bölgenin kültürel mirasının korunması ve gün yüzüne çıkarılması açısından büyük önem taşıdığı ifade edildi. 

Bölgede bulunan mozaiklerin Kapadokya'daki nadir örnekler arasında yer aldığı belirtildi.

Kazı çalışmalarının yeni statü ile birlikte yıl boyunca devam edeceği, elde edilecek bulguların hem bilim dünyasına hem de bölge turizmine önemli katkılar sunmasının beklendiği kaydedildi.