NTV

Binanız depreme gerçekten dayanıklı mı?

Türkiye

Örneğin 20 daireli, toplam kapalı alanı 2000-2500 metrekare olan bir binanın kapsamlı bir inceleme maliyeti 10 ile 20 bin TL düzeyinde; daire başı maliyeti ise 500-1000 TL arasında...

İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) İnşaat Fakültesi Dekan Yardımcısı, Yapı ve Deprem Mühendisliği Laboratuvarı Eş Sorumlusu Prof. Dr. Alper İlki, vatandaşların, mevcut yapıların deprem güvenliğinin değerlendirilmesi konusunda tecrübeli mühendislik bürolarına başvurabileceğini, çalışmayı gerçekleştirecek mühendislik bürosunun daha önce yaptığı benzer projeler hakkında bilgi almanın yerinde olacağını, inşaat mühendisliği olan üniversitelerin de bu konuda hizmet verebildiğini kaydetti.

Başvurudan sonraki aşamada mühendislik bürosu görevlilerinin, öncelikle zemin özelliklerini belirlemek üzere zemin etüdü, malzeme özelliklerini belirlemek üzere yerinde ve laboratuvarda malzeme deneyleri yaptığını anlatan İlki, daha sonraki aşamada ise taşıyıcı eleman boyutları ve yerleşimi, genel bina geometrisi, donatı çap, sayı ve aralıkları açısından binanın projesi ile yerindeki durumunun karşılaştırıldığını, varsa önceki depremlerden ya da zamana bağlı oluşmuş hasarların tespit edildiğini, binanın modellenmesi ve yapısal çözümlemesinin yapıldığını ve yapılacak tahkikler ile binanın deprem performans seviyesinin belirlendiğini belirtti.

İlki, tüm bu aşamaların 2007 yılında yürürlüğe giren ''Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik'' kurallarına göre gerçekleştirilmesi gerektiğini vurguladı.

''MALİYETİ BİNAYA GÖRE FARKLILIK GÖSTERİYOR''
Bazı malzeme ve zemin deneylerini içeren bu çalışmaya genel olarak mevcut binaların deprem güvenliğinin belirlenmesi çalışması denilebileceğini ifade eden İlki, binanın deprem performansının gerçek şekilde belirlenmesi için hızlı ve ucuz bir yöntemin söz konusu olmadığını dile getirdi.

Bu çalışmanın maliyetinin, binanın büyüklüğüne, taşıyıcı sistem özelliklerine, taşıyıcı sistemin karmaşıklığına, statik projenin mevcut olup olmamasına bağlı olarak farklılık gösterdiğini vurgulayan İlki, şöyle konuştu:

''Örneğin 20 daireli, toplam kapalı alanı 2000-2500 metrekare olan bir bina için kapsamlı bir incelemenin maliyeti 10 ile 20 bin TL düzeyinde olabilir. Yani bu örnek için daire başına 500-1000 TL düzeyinde bir maliyetten bahsedilebilir ama çalışmanın maliyeti daha büyük kapalı alana sahip yapılarda daha yüksek olacaktır. Çalışma; zemin etüdü, malzeme deneyleri, yerinde inceleme, yapısal modelleme ve tahkik hesaplarını içermektedir. Sonuç yaklaşık 3-4 hafta içinde alınır.

Olası bir depremde, can ve mal kaybı riskinizi bilmek ne düzeyde önemliyse, binanızın depreme dayanıklılığını araştırmak da o düzeyde önemli.

İstanbul'da depreme karşı dayanıksız bina sayısının belirlenmesi amacıyla gerçekçi bir inceleme yapılmadı. Ancak eski yapıların çok önemli bölümü 1975, 1998 ve 2007 yıllarında yürürlüğe giren deprem yönetmeliklerinin şartlarını sağlamaktan uzak. 1999 depremi öncesinde inşaatı yapılan binalarda genel olarak hasar riskinin daha yüksek."