Coronaya karşı insanoğlunun en büyük silahı (Sabun virüslerle nasıl savaşıyor?)

Dünya genelinde yaklaşık 100 bin can alan corona virüse karşı bilim dünyasının eli kolu bağlı. Aşı bulunana kadar elimizde şimdilik tek bir mücadale silahı var: sabun. Peki insanoğlunun bu basit ve ucuz icadı, gözle görülmeyen tehlikeli düşmanı suyla birlikte nasıl alt ederek milyonlarca kişinin hayatını kurtarabiliyor? Sinan YILDIRIM / ntv.com.tr

ntv.com.tr 10.04.2020 - 12:52 | Son Güncelleme : 10.04.2020 - 17:15

iStock-1212727292.jpg

Bilim dünyası, yaklaşık dört ay gibi kısa bir sürede 1.6 milyondan fazla insana bulaşarak 100 bine yakın kişinin ölümüne yol açan corona virüsü durdurabilmek için adeta zamana karşı yarışıyor.

Bir yandan sıtma gibi hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçlar Covid-19’a yakalananlar üzerinde denenirken, diğer yandan ABD, Çin, Almanya, Türkiye ve Avustralya’nın aralarında bulunduğu çok sayıda ülke, dünyaya aşı müjdesini verebilmek için var gücüyle çalışıyor.

Birçok bilim insanı aşı için kesin bir tarih vermekten kaçınırken, çalışmaların bir yıldan önce tamamlanmasını hayal olarak nitelendiriyor.

Ayrıca bazı uzmanlar, SARS ve MERS gibi virüslere karşı yürütülen aşı çalışmalarının sonuçsuz kaldığını hatırlatarak, kötü senaryo için de hazırlıklı olunulmasını istiyor.

Tarihte veba, kolera ve İspanyol gribi gibi salgınlara milyonlarca kişiyi kurban veren insanlık, başındaki bu yeni belayı defetmenin yolunu arıyor.

Yaşananan tartışmaların ardından son karar olarak “maske takın” çağrısı yapan bilim insanları, hijyen ve izolasyonun corona virüsün toplum içinde yayılımını önlemedeki rolüne sık sık vurgu yapıyor.

HAYAT KURTARAN İCAT

Salgına karşı hazırlıksız yakalanan insanoğlunun aslında virüsü yok edebilmek için elinde çok önemli bir silahı var: Sabun.

Geçmişi insanlık tarihiyle eşdeğer olan sabun, M.Ö. dönemde en basit şekliyle yağ ve odun külü karıştırılarak oluşturuldu. Sümer yazıtlarında da yer alan sabunun Bizans ve Osmanlı İmparatorluğu ile Ortadoğu’da da kullanıldığı biliniyor.

Usta-çırak ilişkisiyle asırlar boyu kuşaktan kuşağa aktarılan sabunun yapımı 19’uncu yüzyılda kritere bağlandı. Fransız kimyager Michael Eugene Chevreul tarafından formül haline getirilen sabun, ilk olarak Marsilya’da imal edildi.

Günümüze kadar en önemli temizlik malzemesi olarak kullanılan sabun, insanların birçok hastalıkla mücadelesinde de imdadına yetişti. Zaman zaman karaborsaya dahi düşen sabunun eksikliğinde birçok hastalığın görülmesinde artış yaşanmaktaydı.

Bilim ve teknoloji alanındaki onca gelişmeye rağmen, gözle görülmeyecek kadar küçük bakteri ve virüslere karşı çaresiz kalan insanoğluna sabun nasıl can simidi oluyordu?

VİRÜSÜ NASIL YOK EDİYOR?

Organik yağ asitlerinin tuzlarından oluşan sabun, su yardımıyla yağ ve kiri sararak yüzeyden temizlenmesini sağlıyor. Su ve yağ arasında bir çeşit arabulucuk vazifesi gören sabun, virüsler üzerinde de bu özelliği sayesinde etkili oluyor.

Latincede zehir anlamına gelen virüs, DNA ya da RNA, protein ve yağ katmanlarından oluşan aslında cansız organizmalar. RNA’ya sahip olan corona da, tıpkı diğer virüsler gibi ancak canlı bir hücrede etkili olabiliyor.

Göz, burun ve ağız yoluyla bulaşabilen bu yeni tip virüs, vücuduna girdiği insanın hücresine kendi RNA’sını kopyalatarak çoğalıyor.

Covid-19’a karşı sabunun daha çok dokunulmasını öneren bilim insanları, el yıkama süresinin en az 20 saniye olması gerektiğini savunuyor.

Su tek başına virüslere karşı yeteri olmazken, sabun en dıştaki yağ tabakasını çözerek virüsü etkisiz hale getiriyor.

ELLER EN BÜYÜK TAŞIMA ARACI

Ortalama 2-5 dakikada bir elimizi yüzümüze götürdüğümüz düşünüldüğünde özellikle bu günlerde hijyenin önemi kat be kat artmış durumda.

Uzmanlar, toplu taşıma araçlarını kullandıktan, asansöre bindikten, bankamatikten para çektikten ve alışveriş yaptıktan sonra ellerin mutlaka temizlenmesi gerektiği uyarısında bulunuyor.

Ayrıca elimizden düşürmediğimiz cep telefonu ile kapı kolu ve elektrik butonu gibi çok kullanılan yerlerin de sık sık temizlenmesi gerekli.

3 MİLYAR KİŞİ SABUNDAN BİHABER

Öte yandan, corona virüse karşı eli kolu bağlı kalan dünyanın el yıkama karnesi de pek parlak değil. UNICEF raporuna göre, dünya genelinde yaklaşık 3 milyar kişi evinde su ve sabun kullanma imkanına sahip değil.

SUYA SABUNA DOKUNUN!

Yüzde 60’tan fazla alkol bulunan kolonyaların da virüse karşı etkili olduğu belirtilirken, insanoğlunun kendisine tarih boyunca eşlik eden sabundan şaşmaması gerekiyor.

Sayfa Yükleniyor...