İran'a yaptırım kararı çıktı

BM Güvenlik Konseyi'ndeki oylamada İran'a yeni yaptırımlar getirilmesi kabul edildi. Türkiye ve Brezilya yaptırımlara karşı çıkarken, Lübnan çekimser kaldı.

Haberler 09.06.2010 - 18:15

İran'a yaptırım kararı çıktı

İran'a karşı yeni yaptırımlar öngören karar tasarısı, BM Güvenlik Konseyi'nde gerçekleşmekte olan toplantıda oylandı. Oylamada İran'a yaptırım kararı çıktı.


12 üye yaptırımlara 'evet' derken, Türkiye ve Brezilya 'hayır' dedi. 15 üyeli konseyde, sadece Lübnan oylamada çekimser kaldı.

BOSNA DA YAPTIRIMA ONAY VERDİ
Yaptırım kararına onay veren ülkeler ise daimi üyeler olan ABD, İngiltere, Fransa, Rusya ve Çin ile geçici üyeler Avusturya, Japonya, Meksika, Uganda, Bosna-Hersek, Gabon ve Nijer.

TÜRKİYE VE BREZİLYA ÇABALARI NEDENİYLE GEÇ BAŞLADI
Ancak oylama Türkiye ve Brezilya'nın tutumu nedeniyle öngörülenden bir saat geç başladı.

Edinilen bilgiye göre Türkiye, Brezilya ve Lübnan arasında ortak bir tutum belirlenmesine çalışıldığı, bu yönde diplomatlar arasında yoğun istişarelerin devam ettiği bildirildi.

YAPTIRIM NELER İÇERİYOR?
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin daimi üyeleri ABD, İngiltere, Fransa, Rusya ve Çin'in üzerinde uzlaştığı tasarı, İran'a yönelik mali kısıtlamaların daha da sıkılaştırılmasını, seyahat yasaklarının ve denetimlerin artırılmasını öngörüyor.

Karara göre İran'a halihazırda uygulanan BM silah ambargosu oldukça genişletiliyor, İran'ın nükleer programıyla ilgili olan İran bankalarına yönelik sıkı denetim ve yaptırım getiriliyor. Ayrıca kararda, uluslararası alanda tüm İran bankalarıyla olan alım-satım işlemlerinin sıkı denetimi ve İran'a giden ve İran'dan gelen gemilerin yasaklanan kargo taşımaları yönüne ciddi şüphe duyulması durumunda açık sularda sıkı kontrolü de öngörülüyor.

ANLAŞMAYI UYGULAMAMIZ İÇİN YETERLİ ZAMAN TANINMALI
BM Güvenlik Konseyi'nde Türkiye adına konuşan BM daimi temsilcisi Ertuğrul Apakan Türkiye'nin yaptırımlara karşı oy kullanacağını şöyle açıkladı:

Biz hiçbir ülkenin nükleer silahına sahip olmasını istemiyoruz. Bu Türkiye için çok önemli konulardan biridir. Türkiye İran'ın nükleer programlarının barışçıl olduğunu uluslararası alanda bir kez daha teyit ediyoruz. Türkiye ve Brezilya bu yüzden İran ile anlaşmayı imzalamıştır. Bu anlaşma sorunun kapsamlı çözümüne yardımcı olmayı amaçlamıştır. Bu anlaşmanın uygulanması için yeterli ölçüde zaman tanınmalı. Aleyhte oy veriyor olmamız, bu alandaki çalışmalarımızda farklı bir şekilde yönlendirebilmemiz içindir. Bu soruna barışçıl bir çözüm bulma gayretimiz sürecek. Uluslararası toplumun kaygılarını da paylaşıyoruz elbette."

ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton'ın "İran'a şu ana kadar uygulanan en sert yaptırımları içeren paket" olarak nitelediği yaptırım paketin, İran'ın nükleer programıyla ilgisi olan, aralarında bir de bankanın bulunduğu 40 şirket ve bir kişinin uluslararası alanda mal varlıklarının dondurularak, seyahat yasağına tabi tutulması yer alıyor.



Türkiye'nin BM Daimi Temsilcisi Büyükelçi Ertuğrul Apakan, Türkiye'nin İran'ın nükleer meselesinin diplomatik ve barışçıl çözüm dışında bir şekilde çözülmesi seçeneğinin olduğuna inanmadığını söyledi.

Apakan, Tahran Bildirisinin hayata geçirilebildiği takdirde, nükleer programa ilişkin kapsamlı sorunlara olumlu ve yapıcı bir atmosferde çözüm bulunmasına katkı sağlayabileceğini belirterek, Tahran Bildirisinin hayata geçirilebilmesi için bildiriye zaman ve mekan tanınması gerektiğini vurguladı.

Büyükelçi Apakan, BM Güvenlik Konseyinde yaptığı konuşmada, Türkiye'nin nükleer silahların yayılmasının önlenmesi kapsamındaki sorumluluklarına tamamen bağlı olduğunu ve bu kapsamda belli başlı tüm uluslararası anlaşma ve rejimlere taraf olduğunu belirtti.

Türkiye'nin bölgesinde herhangi bir ülkenin nükleer silah sahibi olma ihtimalinden rahatsızlık duyacağını belirten Apakan, böyle bir durumun Orta Doğu'nun nükleer silahlardan arındırılmış bir bölge olması yönündeki hedefe ulaşmayı daha da zorlaştıracağını ve bu hedefe Türkiye'nin büyük önem verdiğini söyledi.

Apakan, Türkiye'nin İran'ın nükleer programının amaç ve niteliğine ilişkin olarak uluslararası toplumda oluşmuş bulunan güven sorununun diplomatik yollardan giderilmesine önem atfettiğini belirterek şöyle konuştu:

"Diplomatik ve barışçıl çözüm dışında bir alternatif olduğuna inanmıyoruz. Bu mülahazalarla Brezilya ile birlikte, Uluslararası Atom Enerjisi Kurumunun (UAEK) Tahran Nükleer Reaktörüne yakıt sağlanmasına yönelik yakıt takası önerisi doğrultusunda Tahran Bildirisine imza attık. Söz konusu bildiri İran'ın nükleer programı konusunda yeni bir durum yaratmış bulunmaktadır. Bir güven artırıcı önlem olarak düzenlenen söz konusu bildiri, hayata geçirilebildiği takdirde, nükleer programa ilişkin kapsamlı sorunlara olumlu ve yapıcı bir atmosferde çözüm bulunmasına katkı sağlayabilecektir. Bildiride kayıtlı yakıt takası fikri esasen, soruna kapsamlı çözüm bulunmasını hedefleyen bir yol haritasının ilk aşamasını teşkil etmektedir."

VİYANA GRUBUNUN CEVABI
Apakan, Tahran Bildirisinin diplomasi için yeni ve önemli bir fırsat penceresi yaratmış olduğuna inandıklarını belirterek "(Bildirinin) hayata geçirilebilmesi için bu bildiriye zaman ve mekan tanınması gerekmektedir. Yeni yaptırımların Tahran Bildirisiyle yaratılmış bulunan olumlu atmosferi zedelemesinden ve diplomatik sürece zarar vermesinden endişe duyuyoruz. Viyana Grubu'nun cevaplarını bu sabah vermesi manidardır. Ayrıca, bu cevabın olumsuz nitelik taşıması ve yaptırımlarla aynı gün verilmiş olması karar tasarısı ile ilgili tavrımızın belirlenmesinde etkili olmuştur. Tavrımız, Tahran Bildirisinin ve diplomasi seçeneğinin arkasında durduğumuzu göstermektedir" dedi.

Türkiye'nin karar tasarısına hayır oy vermesinin, İran'ın nükleer programından kaynaklanan sorunları önemsemediği anlamına gelmediğinin de altını çizen Apakan, İran'ın nükleer programının amaçları ve niteliği konusunda uluslararası toplumda ciddi soru işaretlerinin mevcut olduğunu ve bu soru işaretlerinin giderilmesinin gerektiğini belirtti.

Apakan, konuşmasında şunları kaydetti:
"Bu vesileyle İran Yönetimine mevcut güven bunalımının giderilebilmesi için nükleer programıyla ilgili şeffaflık göstermesi ve UAEK ile tam işbirliği sergilemesi çağrısında bulunmak isteriz. Ülkemiz bu soruna barışçıl yollardan ve müzakerelerle çözüm bulunmasına önem atfetmektedir. Bu yönde çabalarımızı bugüne kadar sürdürmüş olmamıza rağmen yaptırım kararı alınmıştır. Ancak sözkonusu yaptırım kararının kabulü diplomatik sürecin sonu olarak mütalaa edilmemelidir. Soruna barışçıl yollardan çözüm bulunmasına yönelik çabalara bu kararın kabulünden sonra da daha güçlü bir şekilde devam edilmesi gerektiğini düşünüyoruz."

"TAHRAN BİLDİRİSİ MASADA KALMALIDIR"
Türkiye'nin diğer taraftan, İran'ın yüzde 20 seviyesinde uranyum zenginleştirmesi konusunda uluslararası toplumda oluşan endişeleri de not ettiğini bildiren Apakan, "İran'ın programının barışçıl niteliğine ilişkin soru işaretleri uyandıran bu konuda İranlı yetkililerden adım atmalarını bekliyoruz.

Şimdi İran'dan beklentimiz, Tahran Ortak Bildirisi doğrultusunda çalışmaya devam etmesidir. Bildiri masada kalmalıdır. İran, 5 1 ülkeleri ile zenginleştirmenin askıya alınması dahil nükleer konuyu ele almak için iyi niyetle müzakere masasına oturmalıdır. Biz buna katkıda bulunmaya devam edeceğiz. Türkiye Cumhuriyeti, bütün bu gerekçelerle, karar tasarısına (hayır) oyu verecektir." dedi.

Brezilya'nın BM Daimi Temsilcisi Maria Luiza Riberio Viotti de Büyükelçi Apakan'ın öncesinde Brezilya'nın "hayır" oyunun nedenlerinin benzer şekilde açıkladı ve diplomatik çözüm önem verilmesi gerektiğini, bu kapsamda Tahran bildirisinin hayata geçmesine zaman tanınmadığını vurguladı.

Oylamanın ardından temsilciler Konsey salonunda konuşma yaptılar. Konseyde şu ana kadar konuşan tüm ülkelerin BM Daimi Temsilcileri, Türkiye ve Brezilya'nın diplomatik çabalarından övgüyle söz ettiler, ancak İran'ın yükümlülüklerini yerine getirmediğini savundular.

Sayfa Yükleniyor...