Muzu sarartmada karpitin yerini etilen gazı aldı

13.02.2021 09:29

DHA

Dalında yeşil haldeyken toplanan tonlarca muz, yıllar önce karpit gazıyla depolarda sarartılıp tüketiciye sunulurdu. Karpit gazının sağlığa zararı nedeniyle günümüzde Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından zararsız kabul edilen etilen gazı kullanılıyor. Bu gaz, tonlarca muzu 3 günde yeşilden sarıya döndürüyor.

Muzu sarartmada karpitin yerini etilen gazı aldı

Turizm kenti Antalya'nın Gazipaşa ilçesi, mangodan avokadoya, muzdan ejder meyvesine 10'a yakın tropikal meyvenin üretimiyle son yıllarda 'Türkiye'nin tropikal meyve bahçesi' unvanıyla anılır oldu.

Muzu sarartmada karpitin yerini etilen gazı aldı 1

1950'li yıllarda ilk olarak muz üretimiyle adını duyuran Gazipaşa'da üretilen muz, iç piyasada 'yerli muz' adıyla tüketiciye sunuluyor.

Muzu sarartmada karpitin yerini etilen gazı aldı 2

İthal muza göre daha küçük ama aroma ve kokusu nedeniyle daha çok tercih edilen Gazipaşa muzunun öyküsü, bahçelerden yeşil halde toplanmasıyla başlıyor.

Muzu sarartmada karpitin yerini etilen gazı aldı 3

Üreticiler büyük dallardan sallanan saçak haldeki muzu keserek kamyonetlerle muz sarartma ve olgunlaştırma tesislerine getiriyor.

Muzu sarartmada karpitin yerini etilen gazı aldı 4

Burada işçiler tarafından ilk olarak sap kısmındaki atıklardan ayrılan muzlar, daha sonra yıkama havuzlarında birkaç dakika yıkanıyor.

Muzu sarartmada karpitin yerini etilen gazı aldı 5

Bu muzlar boyutlarına göre yeşil halde paketlenerek muz sarartma depolarına götürülüyor.

Muzu sarartmada karpitin yerini etilen gazı aldı 6

Antalya'da muz sarartma tesisi işletmecisi Levent Şanlı, üretim, paketleme ve satışa kadar muzun her türlü aşamasında faaliyet içinde olduklarını söyledi.

Muzu sarartmada karpitin yerini etilen gazı aldı 7

Yıllık 3 bin ton civarı bir kapasiteleri olduğunu anlatan Şanlı, "70'li yıllarda karpit kullanılıyordu. Kasaların içerisine karpit koyuyorduk. O şekilde sarartılıyordu. Eski sistemdi. Etilen yurt dışından geldi ve bunu öğrendik. Tamamen doğal bir gaz. İnsan sağlığına zararsız. Meyve tadında olgunlaşıyor" dedi.

'YEŞİL MUZUN İÇİNE ELMA KOYUNCA YİNE OLGUNLAŞIYOR'

Muzun 3-4 gün gibi kısa sürede olgunlaştırıldığını anlatan Şanlı, otobüslerin bagajında muzları kasalarla bir yere gönderdiklerinde uyguladıkları yöntemi şöyle anlattı:

"Yeşil muzun içine bir elma koyardık. O elma çürürken çıkardığı gazla muzu da olgunlaştırırdı. Elma da o anda etilen gazı salgılıyordu. Yöntem aynı."

ESKİDEN KARPİT, ŞİMDİ ETİLEN GAZI

Depolarda bekletilen muzların olgunlaşma hızını artırmak adına önceden karpit gazı kullanılırdı.

Suyla birleştiğinde tepkimeye girerek asetilen gazı çıkaran karpit, meyvenin hızlı olgunlaşmasını sağlıyordu.

Karpitin meyve üzerinde olumsuz etki bıraktığı ve sağlığa zararlı olduğunun tespit edilmesi üzerine uzun yıllardır karpit yerine etilen gazı kullanılmaya başlandı.

Bu gaz meyvelerden elde edilerek zehir etkisi yapmazken FDA tarafından genel olarak güvenli kabul ediliyor.

Etilen gazı, depolardaki etilen jeneratörüne sıvı halde dökülüyor. Buharlaşan gaz depodaki muzları hem olgunlaştırıp hem sarartıyor. Depoların kapasitesine göre tonlarca muz, 3- 4 gün içerisinde tamamen olgunlaşıyor.