İstanbul Yenikapı’da Metro ve Marmaray Projeleri çerçevesinde İstanbul Arkeoloji Müzeleri tarafından yapılan kazılar, özveri ile devam ediyor. Artık çalışmaların sonu yaklaştı. Kazılarda bulunan inanılmaz zenginlikteki malzemenin bir kısmı ortaya çıktıkları anda gündeme düştü ve ilgiyle takip edildi.

Bizans döneminin onlarca gemisi, Neolitik dönemin mezarları, hayal edilemez kadar iyi korunmuş ahşap eserler İstanbulluları şaşırttı. Kentin tarihi, Akdeniz ve Karadeniz havzaları ile ilişkileri bu kazı sayesinde anlaşıldı ve somut verilere kavuştu.

Kazılarda bulunan eserlerin binlercesi ise yavaş yavaş uzmanlarca değerlendiriliyor. Tarih ve arkeoloji meraklıları daha uzun yıllar İstanbul limanının dünya ve bölge tarihine katkılarının ayrıntılarını duymaya devam edecek.

Kazı sırasında ortaya çıkarılan en ilginç buluntulardan biri, üzerinde erken İslâm dönemine tarihlenen yazılar bulunan bir kemik parçası. Muhtemelen bir devenin kürek kemiği, yassı ve düz bir yüzey olarak kullanılmış. Üzerinde görülen düzgün satırlar halindeki yazı, bir çeşit siyah mürekkeple yazılmış. Bazı bölümleri silinmiş olan yazı, yer yer okunabilir durumda. Theodosius Limanı’nın 7.- 8. yüzyıl tabakalarında bulunmuş.

Yenikapı'daki Theodosius Limanı'nın tabanı. Kemikler bugün artık yapıların yükseldiği bu tabakada bulundu. Fotoğraf: Gökhan Tan
Yenikapı'daki Theodosius Limanı'nın tabanı. Kemikler bugün artık yapıların yükseldiği bu tabakada bulundu. Fotoğraf: Gökhan Tan

Sanat tarihi uzmanı Günay Paksoy tarafından elde edilen ilk veriler oldukça ilginç.

...

Sanat tarihçisi Hayri Fehmi Yılmaz'ın kaleme aldığı "İstanbul'da bulunan en eski İslâm hatırası" başlıklı yazının devamı NTV Tarih Şubat sayısında...